Süni intellekt şirkətləri vacib xidmətləri poza biləcək, texnologiyaya ictimai inamı sarsıda biləcək və sektorun necə tənzimlənməsi ilə bağlı siyasi qarşıdurmaya səbəb ola biləcək genişmiqyaslı kiberhücum ehtimalından qorxurlar.

Media xəbərlərində OpenAI və Anthropic də daxil olmaqla, süni intellekt şirkətlərinin yüksək vəzifəli rəhbərlərinin süni intellektə qarşı ictimai müxalifəti alovlandıra biləcək texnologiya ilə əlaqəli bir fəlakət ehtimalına hazırlaşdıqları aşkar edilmişdir.

Axios tərəfindən dərc edilən hesabata görə, sənaye liderləri fəlakətli süni intellektlə əlaqəli hadisə ilə bağlı potensial ssenariləri və ondan sonra yarana biləcək nəticələri özəl müzakirə edirlər.

Şirkətlər hansı fəlakətə hazırlaşır?
Baxılan ssenarilər maliyyə xidmətlərini, internet bağlantısını və ya elektrik və su təchizatını poza biləcək böyük bir kiberhücum ehtimalına yönəlmişdir.

Hesabata görə, rəhbərlər süni intellekt agentlərinin nəzarətdən çıxması və təyin olunmuş sınaq mühitlərindən qaçması, eləcə də zərərli aktyorların genişmiqyaslı kiberhücumlar həyata keçirmək üçün ictimaiyyətə açıq süni intellekt modellərindən istifadə etməsi ehtimalını araşdırırlar.

Süni intellekt sənayesi ilə tanış olan bəzi insanlar hesab edirlər ki, sual artıq belə bir hücumun baş verib-verməyəcəyi deyil, nə vaxt baş verə biləcəyidir.

Sənaye sahəsindəki bir neçə şəxs Axios-a yaxın altı-on iki ay ərzində böyük bir hadisənin baş verəcəyini və bunun səbəbinin genişmiqyaslı kiberhücum hesab ediləcəyini bildirib.

Bu narahatlıqlar yalnız nəzəri fərziyyələrə əsaslanmır. Hesabatda Cənubi Koreyadakı maliyyə qurumlarını hədəf alan və iki banka hücum edən nəzarətsiz süni intellekt agentlərinin iştirak etdiyi bildirilən son kiber kampaniyaya işarə edilib.

Kibertəhlükəsizlik şirkəti CrowdStrike hücumdan məsul tərəfin Çində hazırlanmış DeepSeek kimi modellər də daxil olmaqla süni intellekt vasitələrindən istifadə etdiyini bildirib. Hücumçular həmçinin oğurlanmış məlumatların potensial alıcılarını müəyyən etmək üçün Claude Code-dan istifadə ediblər.

Süni intellekt şirkətlərinin rəhbərləri fəlakətli bir hadisənin geniş yayılmış ictimai qəzəbə və siyasi reaksiyaya səbəb olacağını və texnologiyaya onsuz da şübhə ilə yanaşan insanlar arasında mövcud narahatlıqları gücləndirəcəyini gözləyirlər.

Nəticələr, Anthropic-in baş direktoru Dario Amodei və OpenAI-nin baş direktoru Sam Altman da daxil olmaqla, sənayenin ən görkəmli rəhbərlərindən bəzilərinə də təsir edə bilər.

OpenAI bildirib ki, hazırlıq təlimləri bir sıra ssenariləri qaçılmaz hesab etmədən araşdırır, Anthropic isə şərh verməkdən imtina edib.

Şirkətlər siyasi nəticələrə necə hazırlaşırlar?
Daxili müzakirələr ən pis ssenariləri sınaqdan keçirməyə və ictimai qəzəb qanunvericiləri yeni süni intellekt qaydalarını tətbiq etməyə vadar etməzdən əvvəl ABŞ Konqresinə məlumat verməyə hazırlaşmağa yönəlib.

Bəzi rəhbərlər hesab edirlər ki, əhəmiyyətli tənzimləyici qanunvericiliyin qəbul edilməsi şansları hələlik məhduddur. Bununla belə, onlar şirkətlərinin ciddi bir hadisədən sonra qanunvericilərin nəzərdən keçirə biləcəyi hər hansı bir qaydanın formalaşdırılmasında rol oynamasını təmin etmək istəyirlər.

Təklif olunan cavablar qabaqcıl süni intellekt sistemlərinin inkişafını tamamilə dayandırmaqdan tutmuş superintellektli süni intellekt sistemlərinə ümumi qadağa qoymağa qədər dəyişir.

Başqa bir təklif həm Respublikaçı, həm də Demokrat partiyaları arasında daha geniş dəstək qazanıb: qabaqcıl süni intellekt sistemlərinin inkişaf etdiricilərindən adətən "öldürmə açarı" kimi tanınan təcili dayandırma mexanizmi təmin etmələrini tələb etmək.

Lakin, mütəxəssislər müxtəlif texniki arxitekturaları və geniş yayılmış tətbiqi nəzərə alınmaqla, belə bir tədbirin bütün süni intellekt sistemlərində tətbiq oluna biləcəyini şübhə altına alırlar.

Tənzimləyici həllərdən kənara çıxan çətinliklər
Süni intellekt risklərini məhdudlaşdırmaq səyləri yalnız qanunvericilik yolu ilə həll edilməsi çətin olan iki əsas çətinliklə üzləşir.

Birincisi, süni intellekt infrastrukturunun iqtisadi fəaliyyətə artan inteqrasiyasıdır, yəni texnologiyaya əhəmiyyətli məhdudiyyətlərin qoyulması maddi iqtisadi pozuntulara səbəb ola bilər.

İkincisi, sərbəst şəkildə yüklənə və istifadə edilə bilən süni intellekt modellərinin geniş yayılması ilə bağlıdır. Bu, tərtibatçıların bu modellərin ictimaiyyətə təqdim edildikdən sonra necə istismar edildiyini və ya sui-istifadə edildiyini idarə etmək imkanlarını məhdudlaşdırır.

Bu hazırlıqlar mütləq süni intellektlə əlaqəli bir fəlakətin baş verəcəyi demək olmasa da, bəzi sənaye liderlərinin bu ehtimalı getdikcə daha ciddi qəbul etdiklərini göstərir. Onlar siyasətçiləri real böhran onları təcili tədbirlər görməyə məcbur etməzdən əvvəl siyasi və institusional cəhətdən hazırlamağa çalışırlar.


Reportyor.az 



KARUSEL / İQTİSADİYYAT