Yaponiya hökuməti cümə günü qarşıdan gələn maliyyə ili üçün rekord büdcəni təsdiqlədi. Bu büdcə, inflyasiya davam etdikcə daha böyük müdafiə xərclərindən tutmuş sosial təminat xərclərinin artmasına qədər hər şeyi əhatə edəcək.

Yerli media xəbər verir ki,  Baş nazir Sanae Takaiçi Çin ilə münasibətlərin pisləşməsi fonunda Tokionun ordusunun genişmiqyaslı təkmilləşdirilməsini sürətləndirməyi hədəflədiyi üçün 2026-cı ilin aprel ayından etibarən maliyyə ili üçün nəzərdə tutulan 122,3 trilyon yen (782 milyard dollar) büdcəyə müdafiə xərcləri üçün təxminən doqquz trilyon yen ayrılacaq.

Müdafiə Nazirliyi brifinq sənədində "Yaponiya müharibənin sonundan bəri ən ağır və mürəkkəb təhlükəsizlik mühiti ilə üzləşir" deyə, müdafiə qabiliyyətlərini əsaslı şəkildə gücləndirməyin vacibliyini vurğulayıb.

Onun tələbinin əsasını xarici qoşunların hər hansı bir işğalının qarşısını almaq üçün dronları səfərbər edəcək SHIELD sahil müdafiə sistemi üçün 100 milyard yen ayırmaqdır.

Yaponiya ümid edir ki, Sinxron, Hibrid, İnteqrasiya olunmuş və Təkmilləşdirilmiş Sahil Müdafiəsi olan QALXAN layihəsi 2028-ci ilin mart ayına qədər tamamlanacaq və Yaponiyanın sahil xəttinin hansı hissəsi ilə əlaqələndiriləcəyi barədə hələlik heç bir məlumat yoxdur.

122 trilyon yen rəqəmi cari maliyyə ili üçün mart ayına qədər olan 115 trilyon yen ilə müqayisə olunur ki, bu da rekord göstəricidir.

Büdcənin genişlənməsi, bazarın Takaiçinin böyük xərcləmə siyasətinin Yaponiyanın dövlət borclarına əlavə etməsi ilə bağlı narahatlığı ilə əlaqədardır.

Beynəlxalq Valyuta Fondunun məlumatına görə, Yaponiya artıq əsas iqtisadiyyatlar arasında borcun ümumi daxili məhsula (ÜDM) ən böyük nisbətinə malikdir və bu il 232,7 faizə çatacağı proqnozlaşdırılır.

Bu ayın əvvəlində parlament bir ay əvvəl elan edilən 21,3 trilyon yenlik stimullaşdırmanı ödəmək üçün böyük bir əlavə büdcə təsdiqlədi.

Bazar yenən dəyərini aşağı salmaqla reaksiya verdi, Yaponiya dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi isə artdı.

Bəzi müşahidəçilər bunu o vaxtkı baş nazir Liz Trussun rəhbərliyi altında Böyük Britaniyanın 2022-ci il istiqraz bazarındakı qarışıqlıqla müqayisə ediblər.

Takaiçi iqtisadi artımı stimullaşdırmaq üçün böyük dövlət xərclərini müdafiə edib.

"Yaponiyanın hazırda ehtiyacı olan şey həddindən artıq sərt maliyyə siyasəti ilə bir millət olaraq gücümüzün sarsıdılması deyil, əksinə, proaktiv maliyyə siyasəti ilə milli gücümüzün gücləndirilməsidir", - deyə o, ötən həftə keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib.

Çərşənbə axşamı nüfuzlu Nikkei biznes qəzetinə verdiyi müsahibədə Takaiçi Tokionun maliyyə sağlamlığına sadiqliyini vurğulayaraq, hər hansı məsuliyyətsiz istiqraz buraxılışını və ya vergi endirimlərini rədd edib.

Nomura Tədqiqat İnstitutunun icraçı iqtisadçısı Takahide Kiuçi cümə günündən əvvəl yazdığı qeyddə büdcənin hazırkı həcminin istiqraz bazarını şoka salması ehtimalı azdır.

Lakin onun sözlərinə görə, təxminən 125 trilyon yenə və ya daha çox artım artıq böhran rejimində olan istiqraz bazarındakı qarışıqlığın daha da dərinləşməsinə səbəb olacaq.

Kiuçi qeyd edib ki, Takaiçi rəhbərliyi altında əlavə büdcə sürətlə artaraq 18 trilyon yenə çatıb.

"Maliyyə bazarları oxşar bir hadisəyə qarşı yüksək hazırlıq vəziyyətindədir. Əgər büdcənin həcminə görə yena və istiqraz qiymətlərinin düşməsi daha da sürətlənərsə, bu, iqtisadiyyata və insanların həyatına mənfi təsirlərlə bağlı narahatlıqları artıracaq."

Yenanın zəifləməsi, iqtisadiyyatını gücləndirmək üçün xarici ərzaq, enerji və xammaldan çox asılı olan resurs baxımından kasıb Yaponiya üçün idxal qiymətlərini artırır.

Takaiçi, qiymətlərin artmasına görə qəzəbdən sonra oktyabr ayında inflyasiya ilə mübarizə aparmaq vədi ilə hakimiyyətə gəldi.

Ölkənin üzləşdiyi digər bir problem, xroniki olaraq aşağı doğum nisbəti və immiqrasiyaya ehtiyatlı yanaşma səbəbindən əhalinin qocalmasıdır.

Büdcə layihəsinin parlament tərəfindən təsdiqlənməsi lazımdır.

Reportyor.az 


KARUSEL / İQTİSADİYYAT