mobil versiya

BMT-nin insan hüquqları üzrə rəhbəri İmran Xanın azadlığa buraxılmasını tələb edir






Birləşmiş Millətlər Təşkilatının insan hüquqları üzrə ali komissarı Volker Türk keçmiş baş nazir İmran Xanın azadlığa buraxılmasına çağırıb. O, Pakistan hakimiyyətindən İmran Xana qarşı layiqli rəftarın təmin edilməsini və onun həbsi ilə əlaqədar yaranmış siyasi gərginliyin azaldılması üçün addımlar atılmasını tələb edib.

Bu barədə Pakistanın The Express Tribune nəşri məlumat verib. 

Bildirilir ki, İmran Xan və həyat yoldaşı Büşra Bibi hazırda Ravalpindidəki Adiala həbsxanasında saxlanılır. Onlar 20 dekabr 2025-ci ildə "Toşaxana-II" işi üzrə 17 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Bu iş, Səudiyyə Ərəbistanına rəsmi səfər zamanı Səudiyyə vəliəhdi tərəfindən hədiyyə edilmiş "Bulgari" zinət əşyaları dəstinin qanunsuz olaraq özlərində saxlanılması ittihamı ilə bağlıdır.

2023-cü ilin avqust ayından həbsdə olan İmran Xan, 190 milyon funt-sterlinq məbləğində korrupsiya işi üzrə cəzasını çəkir. O, həmçinin 2023-cü il mayın 9-da baş vermiş etiraz aksiyaları ilə əlaqədar "Terrorizmlə Mübarizə Aktı" çərçivəsində məhkəmə prosesləri ilə üz-üzədir.

Türkün bu çağırışı, İmran Xanın ölkənin ali hakimlərinə müraciət edərək, Ali Məhkəmənin onun tibbi müalicəsi və həbsxana şəraiti ilə bağlı qərarlarının icrasını təmin etmələrini istəməsindən bir neçə gün sonraya təsadüf edir. İmran Xan səhhətinin pisləşdiyini və vəziyyətinin elə bir həddə çata biləcəyini xəbərdar edib ki, oradan "sağ qayıtmaq" mümkün olmaya bilər.

"Mən İmran Xanın azadlığa buraxılmasını tələb edirəm. Onunla layiqli rəftar edilməsini və ən əsası, siyasi gərginliyin azaldılmasını istəyirəm", - deyə Türk CNN-ə müsahibəsində bildirib.

"Bu işin ətrafındakı siyasi gərginliyi aradan qaldırmalıyıq. Müxalifət və hökumət arasında etimadın bərpası üçün atıla biləcək addımlardan biri onun dərhal azadlığa buraxılması ola bilər", - deyə o qeyd edib.

BMT-nin vəziyyətin həllinə necə kömək edə biləcəyi ilə bağlı suala cavab olaraq Türk bildirib ki, təşkilat Pakistan hakimiyyəti ilə dialoqu davam etdirməlidir. O, rəsmi İslamabadın həbslə bağlı beynəlxalq hüquq normalarına riayət etməli olduğunu vurğulayıb.

"Məsələ daha geniş kontekstə malikdir, çünki söhbət təkcə bir diqqətçəkən işdən getmir", - deyən Türk, insan hüquqları müdafiəçilərinin, jurnalistlərin və müxalifət nümayəndələrinin də özbaşına həbs halları ilə üzləşdiklərini əlavə edib. “Dediyim kimi, tamamilə aydındır ki, gərginliyin azaldılmasına, düzgün dialoqa ehtiyacımız var və media işçiləri, insan haqları müdafiəçiləri və ya siyasi müxalifətdə olan insanlara tətbiq olunan beynəlxalq hüquqi standartlara hörmət etməliyik”, - deyə o bildirib.

Türk bildirib ki, etimadın artırılması tədbirlərinə ailələrin görüşlərinə icazə verilməsi, vəkillərə və tibbi yardıma çıxışın təmin edilməsi və həbsxanada olmamalı olan insanların azad edilməsi daxil edilməlidir.

“Bunu etməyin ən yaxşı yolu ailələrin görüşlərinə icazə verilməsi, vəkillərin görüşə bilməsi, tibbi yardımın təmin edilməsi və heç vaxt həbsxanada olmamalı olan insanların azad edilməsi kimi etimadın artırılması tədbirləridir”, - deyə o bildirib.

Amnesty adekvat səhiyyə xidməti və ailəyə çıxış tələb edir

Ayrı-ayrılıqda, Amnesty International və onun Cənubi Asiya Regional Ofisi Pakistan hakimiyyətini İmran və Buşraya adekvat səhiyyə xidməti göstərməyə, onların ailə üzvləri və vəkilləri ilə müntəzəm görüşlərini bərpa etməyə və təşkilatın İmranın ailəsinə qarşı siyasi təqib kimi təsvir etdiyi şeylərə son qoymağa çağırıb.

Hüquq müdafiə təşkilatı açıqlamalarında bildirib ki, həbsdə olduqları müddətdə cütlüyə lazımi tibbi yardımın, ailə ziyarətlərinin və hüquqi məsləhətçi ilə müntəzəm əlaqənin təmin edilməməsi Pakistanın beynəlxalq insan hüquqları öhdəliklərini pozur.

Amnesty bildirib ki, İmranın 2025-ci ilin dekabr ayından bəri ailəsi ilə görüşməsinə icazə verilməyib, yalnız 2026-cı ilin avqust ayında bacısı ilə iki görüş olub. Həmçinin, 2026-cı ilin mart ayından bəri oğulları ilə telefon əlaqəsi də rədd edilib.

Təşkilat bildirib ki, keçmiş baş nazir təkadamlıq kamerada saxlanılır və insanlarla ünsiyyətdən getdikcə daha çox təcrid olunur; bu vəziyyət onun həm psixi, həm də fiziki sağlamlığına mənfi təsir göstərir.

Cənubi Asiya üzrə regional ofis 74 yaşlı siyasətçinin ciddi qan təzyiqi problemləri ilə üzləşdiyini qeyd edib. Ailəsinin verdiyi məlumata görə, Ali Məhkəmənin avqust ayında onun özəl xəstəxanaya köçürülməsi barədə qərarına baxmayaraq, ona müstəqil həkimlərin müayinəsindən keçmək imkanı verilməyib.

"Amnesty" təşkilatı bildirib ki, Büşra Bibiyə də lazımi tibbi yardım göstərilmir. Regional ofis əlavə edib ki, o, görmə qabiliyyətinin itirilməsinə səbəb ola biləcək göz xəstəliyindən əziyyət çəkir.

"Amnesty" bəyanatında qeyd edib ki, İmran Xan və Büşra Bibinin hüquqlarını məhdudlaşdırmaqla Pakistan hakimiyyəti beynəlxalq hüquq qarşısındakı öhdəliklərini pozur.

Təşkilat Alima Xanın dərhal azadlığa buraxılmasını tələb edib və hakimiyyət orqanlarını İmran Xanın ailə üzvlərinə qarşı – ifadə azadlığı və dinc toplaşmaq hüquqlarından istifadə etdiklərinə görə – yeni ittihamların irəli sürülməsinin qarşısını almağa çağırıb.

Reportyor.az 

KARUSEL / DÜNYA
Tarix: Bu gün, 13:08