Fələstinin Azərbaycanda artan iştirakı siyasi, təhsil və mədəni əməkdaşlığın üfüqlərini genişləndirir

Yüksək səviyyəli siyasi görüşlərdən universitet auditoriyalarına, mədəni tədbirlərdən idman meydanlarına qədər 2026-cı il ərzində Fələstinin Azərbaycandakı iştirakı daha geniş miqyas almışdır. Bu iştirak qarşılıqlı dəstək mövqeləri ilə möhkəmlənən, institusional əlaqələr vasitəsilə inkişaf edən və iki xalq arasındakı birbaşa münasibətlər sayəsində insani dərinlik qazanan əlaqələrin ifadəsinə çevrilmişdir.

Bu fəallıq Fələstin Dövləti ilə Azərbaycan Respublikası arasında mövcud dostluğun təməlində yeni əməkdaşlıq imkanları yaratmağa və münasibətləri daha da inkişaf etdirməyə yönəlmiş ortaq iradəni əks etdirir. Eyni zamanda, diplomatiyanı, institutlarla əməkdaşlığı və ictimaiyyətlə ünsiyyəti birləşdirən fəaliyyət vasitəsilə Fələstin özünün Azərbaycandakı iştirakını gücləndirməyə, xalqının səsini, mədəniyyətini və gələcəyə dair arzularını çatdırmağa xüsusi əhəmiyyət verir.

Bu dinamika 2026-cı ilin əvvəlindən etibarən Fələstin Dövlətinin səfiri doktor Ahmed Metani ilə Azərbaycanın bir sıra nazirləri və rəsmi şəxsləri arasında keçirilən ikitərəfli görüşlər vasitəsilə davam etmişdir. Həmin görüşlərdə münasibətlərin möhkəmləndirilməsi və birgə əməkdaşlıq sahələrinin genişləndirilməsi yolları müzakirə olunmuşdur. İlin sonrakı aylarında əlaqələr Bakının ev sahibliyi etdiyi beynəlxalq tədbirlərdə Fələstin nümayəndə heyətlərinin səfərlərini və nazir səviyyəsində iştirakını da əhatə etmiş, fəaliyyətin davamlılığını və prioritetlərin çoxşaxəliliyini nümayiş etdirmişdir.
Səfirlik bu prosesə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrinə təşkil olunan işgüzar səfərlərdə və diplomatik tədbirlərdə iştirakı ilə dəstək vermişdir. Belə tədbirlər Azərbaycan qurumları ilə əlaqələrin genişləndirilməsinə, onların müxtəlif sahələrdə təşəbbüs və təcrübələrinin öyrənilməsinə imkan yaratmışdır. Görüşlər nəticəsində aidiyyəti təsisatlar arasında qarşılıqlı tanışlıq və anlaşma möhkəmlənmiş, həm rəsmi, həm də ictimai səviyyələrdə yeni əməkdaşlıq və təcrübə mübadiləsi istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi üçün imkanlar artmışdır.
Yüksək səviyyəli siyasi dialoq baxımından Fələstinin Baş naziri doktor Məhəmməd Mustafanın 2026-cı ilin iyul ayında Azərbaycana rəsmi səfəri bu prosesin mühüm mərhələlərindən biri olmuşdur. İyulun 16-da Prezident İlham Əliyev Baş naziri qəbul etmiş və Azərbaycanın paytaxtı Şərqi Qüds olan müstəqil, suveren Fələstin dövlətinin yaradılmasını dəstəklədiyini təsdiqləmişdir. Görüşdə Fələstindəki vəziyyətin inkişafı və əməkdaşlığın gücləndirilməsi yolları müzakirə edilmiş, Baş nazir isə Fələstin xalqına göstərilən dəstəyə görə Azərbaycana minnətdarlığını bildirmişdir.

Bu dialoq Baş nazir Məhəmməd Mustafanın azərbaycanlı həmkarı Əli Əsədovla, maliyyə və planlaşdırma naziri doktor Estefan Salamenin də iştirakı ilə keçirdiyi danışıqlarda konkret əməkdaşlıq prioritetlərinin müzakirəsi ilə davam etmişdir. Danışıqlar zamanı ikitərəfli əməkdaşlıq, Fələstinin üzləşdiyi maliyyə, iqtisadi və humanitar çətinliklər nəzərdən keçirilmiş, beynəlxalq və regional təşkilatlar çərçivəsində koordinasiyanın və qarşılıqlı dəstəyin əhəmiyyəti vurğulanmışdır.
Fələstinin iştirakı yalnız ikitərəfli səfərlərlə məhdudlaşmamış, Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi beynəlxalq tədbirləri də əhatə etmişdir. 2026-cı ilin may ayında yerli özünüidarəetmə naziri doktor Sami Hicavi Bakıda keçirilən 13-cü Ümumdünya Şəhərsalma Forumunda iştirak edərək Qəzzanın yenidən qurulması, fələstinlilərin mənzil hüququnun qorunması və yerli idarəetmə orqanlarına dəstək məsələlərini gündəmə gətirmişdir. Oktyabr ayında isə xarici işlər və xaricdə yaşayan fələstinlilərlə iş üzrə nazir doktor Varsen Ağabekyan Şahin Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM) Zirvə toplantısında iştirak etmiş, tədbir çərçivəsində diplomatik görüşlər keçirmişdir. Beləliklə, Bakı Fələstinin prioritetlərinin gündəmə gətirilməsi və beynəlxalq tərəfdaşlarla əlaqələrin inkişafı üçün əlavə platformalar təqdim etmişdir.
Bu çoxtərəfli iştirak çərçivəsində Bakı 2026-cı ilin oktyabr ayında İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv dövlətlərin korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə hüquq-mühafizə orqanlarının üçüncü nazirlər səviyyəli toplantısında iştirak etmək məqsədilə Fələstinin Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Qurumunun sədrinin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini də qəbul etmişdir. Bu iştirak həmkar qurumlarla təcrübə mübadiləsi və institusional əlaqələrin inkişafı üçün imkan yaratmış, Fələstin Dövlətinin Səfirliyi isə nümayəndə heyətinin işini, eləcə də müşayiətçi rəsmi görüş və tədbirləri yaxından izləmişdir.
Bu iştirakların müxtəlifliyi öz əhəmiyyətini qurumlararası əlaqələrin davamlılığından alır. Belə ki, 2025-ci il iyulun 18-də Bakıda keçirilmiş Ali Audit Qurumlarının Asiya Təşkilatı (ASOSAI) ilə Ərəb Ali Audit Qurumları Təşkilatının (ARABOSAI) birinci birgə toplantısında Fələstinin Maliyyə və İnzibati Nəzarət Bürosunun rəhbəri Amal Fərəc iştirak etmişdir. Bu iştirak nəzarət qurumları arasında əlaqələrin qurulmasına və audit fəaliyyətinin inkişafı üzrə təcrübə mübadiləsinə şərait yaratmış, əməkdaşlığın istiqamətlərinə ayrıca ixtisaslaşmış sahə əlavə etmişdir.
Nəzarət fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsindən rəqəmsal potensialın inkişafına qədər uzanan bu əməkdaşlıq çərçivəsində Fələstinin rabitə və rəqəmsal iqtisadiyyat nazirinin müavini Hüda əl-Vəhidi Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının təşkilatçılığı ilə 2025-ci ilin noyabrında Bakıda keçirilən Ümumdünya Telekommunikasiyanın İnkişafı Konfransında iştirak etmişdir. Bu iştirak rəqəmsal bağlantı imkanlarının genişləndirilməsi və potensialın artırılması ilə bağlı beynəlxalq müzakirələrin izlənilməsinə, habelə sahə üzrə səlahiyyətli qurumlar və beynəlxalq tərəfdaşlarla əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə imkan vermişdir.
Təcrübə mübadiləsi insanların həyatının qorunması və fəlakətlərə cavab tədbirlərini də əhatə etmişdir. Fələstin Mülki Müdafiə Xidmətinin baş direktoru Əkrəm Səvabitə 2025-ci ilin iyul ayında Bakıda keçirilən Beynəlxalq Mülki Müdafiə Təşkilatının İcraiyyə Şurasının 58-ci sessiyasında iştirak etmişdir. Səfər zamanı o, Azərbaycanın fövqəladə hallar naziri Kəmaləddin Heydərovla görüşmüş, danışıqlarda fövqəladə hallar və fəlakətlərlə mübarizə sahəsində əməkdaşlığın və təcrübə mübadiləsinin inkişaf perspektivləri nəzərdən keçirilmişdir. Bu da iki ölkə arasındakı münasibətlərin texniki və humanitar ölçülərini daha da gücləndirmişdir.
İcra və ixtisaslaşmış qurumlar arasındakı əlaqələrlə yanaşı, parlamentlərarası istiqamət də dialoq və koordinasiyanın gücləndirilməsi üçün mühüm sahə kimi ön plana çıxmışdır. Azərbaycan Milli Məclisinin sədri Sahibə Qafarovanın 2026-cı ilin iyul ayında Fələstinin Baş naziri ilə görüşündə Fələstin Milli Şurası ilə həm ikitərəfli, həm də beynəlxalq parlament platformaları çərçivəsində əməkdaşlığın inkişafının vacibliyi təsdiqlənmişdir. Görüşdə, həmçinin, 2023-cü ildə fəaliyyətə başlamış Azərbaycanın Ramallahdakı nümayəndəliyinin əlaqələrin möhkəmləndirilməsində və əməkdaşlıq istiqamətlərinin izlənilməsində rolu vurğulanmışdır.
Eyni kontekstdə Fələstin Milli və Mərkəzi şuralarının üzvü Xalid Mismarın rəhbərlik etdiyi, Fövzi əs-Səhmuri və Fələstin Dövlətinin səfiri doktor Ahmed Metaninin də daxil olduğu Fələstin Milli Şurasının nümayəndə heyəti 2026-cı ilin iyun ayında Bakının ev sahibliyi etdiyi İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına Üzv Dövlətlərin Parlamentlər İttifaqının 20-ci konfransında iştirak etmişdir. İştirakın məqsədi Fələstin məsələsi ətrafında son hadisələri gündəmə gətirmək, Fələstin xalqının milli hüquqlarına dəstəyi səfərbər etmək, eləcə də iştirakçı parlament nümayəndə heyətləri ilə əlaqə və koordinasiyanı gücləndirmək olmuşdur.

Bu institusional əlaqələr Fələstin səfirliyinin fəaliyyətinə dəstək yönündə konkret addımla müşayiət olunmuşdur. 2026-cı il avqustun 3-də Prezident İlham Əliyev həmin ilin iyulun 10-da iki ölkənin xarici işlər nazirlikləri arasında imzalanmış, Fələstin Dövlətinin Azərbaycan Respublikasındakı Səfirliyinə maliyyə yardımının göstərilməsinə dair Protokolun təsdiq edilməsi haqqında fərman imzalamışdır. Bu addım səfirliyin fəaliyyətinin davamlılığına, ikitərəfli əlaqələrin və birgə təşəbbüslərin əlaqələndirilməsini davam etdirmək imkanlarına dəstək kimi qiymətləndirilir.
Rəsmi görüşlər əməkdaşlığın istiqamətlərini müəyyənləşdirirsə, təhsil bu münasibətlərə fələstinli gənclərin həyatında birbaşa əhəmiyyət qazandırır. 2026-cı ilin iyul ayında açıqlanmış rəsmi məlumatlara əsasən, Azərbaycanda təhsil alan fələstinli tələbələrin sayı 37 nəfər olmuşdur. Onlardan 23 nəfəri “Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Təhsil Qrantı” proqramı çərçivəsində təhsil alır. Belə imkanlar bilik və təcrübə əldə edilməsinə, həmçinin iki cəmiyyət arasında akademik və insani bağların formalaşmasına xidmət edir.
Proqram Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi və Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilir. Təhsil qrantlarının ayrılması onların benefisiarlarının ölkəyə gəlişini asanlaşdırmaq səyləri ilə də müşayiət olunmuşdur. Bu çərçivədə 2025-ci ilin sentyabr ayında Qəzza zolağından 14 fələstinli tələbənin Azərbaycanda təhsilini davam etdirməsi üçün təxliyəsi təşkil edilmişdir. Beləliklə, təhsil sahəsində əməkdaşlıq gənclərin təhsilini davam etdirmək və gələcəyini qurmaq imkanlarını qorumağa yönəlmiş humanitar fəaliyyətlə vəhdət təşkil etmişdir.

Universitetlər qarşılıqlı tanışlıq üçün imkanlar yaratdığı kimi, mədəniyyət də iki xalqın bir-birinin tarixi yaddaşı və kimliyi ilə yaxından tanış olmasına şərait yaradır. Bu kontekstdə Fələstinin mədəniyyət naziri İmad Həmdan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Azərbaycanın Mədəniyyət Nazirliyi ilə birgə təşkil etdiyi “Yaradıcılıq Həftəsi – Bakı 2025” tədbirlərində iştirak etmişdir. Bu iştirak mədəni əlaqələrin gücləndirilməsinə, Fələstin kimliyinin tanıdılmasına, iştirakçı qurumlarla əməkdaşlıq və mübadilə üçün yeni imkanların açılmasına xidmət etmişdir.
Fələstinin mədəni iştirakı nümayəndə heyətləri və bədii çıxışlar, o cümlədən Fələstin xalq rəqsi olan dəbkə rəqsləri vasitəsilə geniş ictimaiyyətə də çatdırılmışdır. Bu çıxışlar Fələstinin mədəni irsinin və milli kimliyinin bir hissəsini Azərbaycanda nümayiş etdirmişdir. Həmin tədbirlər Fələstini onun incəsənəti, tarixi yaddaşı və cəmiyyətinin canlılığı vasitəsilə tanımaq imkanı yaratmış, mədəni mübadiləni rəsmi münasibətlərin qurduğu əlaqələri daha da möhkəmləndirən qarşılıqlı tanışlıq və dialoq məkanına çevirmişdir.
Mədəni tədbirlərdən idman meydanlarına keçid də qarşılıqlı əlaqələrə yeni imkanlar əlavə etmişdir. Buna Fələstinin “Cəbəl əl-Mükəbbər” komandasının Azərbaycan tərəfi ilə görüşü də daxildir. Fələstinli gənclərin və tələbələrin universitetlərdə və müxtəlif tədbirlərdə iştirakı ilə yanaşı, bu görüşlər münasibətlərə davamlı insani məzmun qazandırır. Bu baxımdan səfirlik Fələstin nümayəndə heyətlərinin fəaliyyətini yaxından izləməyə, onların Azərbaycan qurumları və ictimaiyyəti ilə əlaqələrini genişləndirməyə xüsusi diqqət göstərmiş, bununla da Fələstinin ölkədəki iştirakının daha çoxşaxəli və interaktiv xarakter almasına töhfə vermişdir.
Bu fəallığın arxasında səfir doktor Ahmed Metani və səfirliyin əməkdaşlarının görüşlərin nəticələrini, əməkdaşlıq imkanlarını və qarşılıqlı səfərləri davamlı izləməsi dayanmışdır. Digər tərəfdən, Azərbaycanın aidiyyəti qurumlarının göstərdiyi diqqət, müsbət münasibət və təşkilati dəstək Fələstin nümayəndələrinin iştirakının uğurla həyata keçirilməsinə və ölkədəki təmsilçiliyinin güclənməsinə kömək etmişdir. Bu birgə fəaliyyət sayəsində səfər və tədbirlər yalnız konkret hadisələrlə məhdudlaşmayaraq, onların başa çatmasından sonra da davam edən əlaqələrin qurulması üçün fürsətə çevrilmişdir.
Bu yaxınlaşmanın əsasını Azərbaycanın beynəlxalq platformalarda Fələstinə dəstək mövqeyinin formalaşdırdığı zəngin təcrübə təşkil edir. Azərbaycan 2024-cü il mayın 10-da BMT Baş Assambleyasının Fələstin Dövlətinin üzvlüyə uyğunluğunu təsdiqləyən və Təhlükəsizlik Şurasına onun müraciətinə yenidən müsbət yanaşmağı tövsiyə edən qətnaməsinin lehinə səs vermişdir. Həmçinin 2025-ci il sentyabrın 12-də Fələstin məsələsinin sülh yolu ilə həlli və iki dövlətli həll modelinin həyata keçirilməsi barədə Nyu-York Bəyannaməsinin qəbulunu dəstəkləmişdir.
2026-cı ildə də rəsmi görüşlərdə və çoxtərəfli platformalarda bu mövqe ardıcıl şəkildə təsdiqlənmişdir. Fevralın 11-də xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Ərəb Parlamentinin nümayəndə heyətini qəbul edərkən Azərbaycanın beynəlxalq hüququn normalarına və BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq qətnamələrinə əsaslanan iki dövlətli həll modelini dəstəklədiyini vurğulamışdır. Avqustun 27-də isə xarici işlər nazirinin müavini Yalçın Rəfiyev İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Xarici İşlər Nazirləri Şurasının iclasında ölkəsinin Fələstin məsələsinə dəstəyini bir daha ifadə etmiş, təhsil və səhiyyə sahələrində göstərilən yardımları, eləcə də Fələstin Baş nazirinin səfərinin iqtisadi əməkdaşlıq üçün yaratdığı yeni imkanları qeyd etmişdir.
Siyasi, institusional və ictimai əlaqələrin genişlənməsi fonunda iqtisadi əməkdaşlıq münasibətlərin inkişafının əlavə istiqaməti kimi ön plana çıxır. Baş nazirin iyul səfəri çərçivəsində tərəflər Fələstin və Azərbaycan arasında iqtisadi-ticarət mübadiləsinin gücləndirilməsi, hər iki ölkənin ortaq maraqlarına xidmət edən əməkdaşlıq imkanlarının artırılması yollarını müzakirə etmişlər. Aidiyyəti qurumların bu danışıqların nəticələrinin əməli addımlara çevrilməsi istiqamətində fəaliyyəti də diqqət mərkəzində olmuşdur.
Bütün bu dəstək mövqelərinə və təşəbbüslərə əsaslanaraq, Fələstin Dövlətinin Səfirliyi Fələstin xalqına göstərilən dəstəyə, fələstinli tələbələrə və nümayəndə heyətlərinə nümayiş etdirilən diqqət və əməkdaşlığa görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri cənab İlham Əliyevə, Azərbaycan hökumətinə və dost Azərbaycan xalqına dərin təşəkkürünü və minnətdarlığını bildirir. Səfirlik bu dostluq münasibətlərini yüksək qiymətləndirir və onların qarşılıqlı hörmət və davamlı əməkdaşlıq prinsipləri əsasında daha da inkişaf etdirilməsi imkanlarına inamla yanaşır.

Fələstin–Azərbaycan münasibətlərində Fələstinin artan iştirakı, davamlı siyasi, institusional və mədəni əlaqələr iki ölkə arasında əməkdaşlığın daha dərin mərhələsinə keçid üçün zəmin yaradır. Fələstin Dövləti bu fəallıqdan çıxış edərək siyasi əlaqələri möhkəmləndirməyi, təhsil, mədəniyyət və iqtisadiyyat sahələrində tərəfdaşlıqları genişləndirməyi və qarşılıqlı etimadı iki xalqın həyatına real təsir göstərən təşəbbüslərə və imkanlara çevirməyi qarşıya məqsəd qoyur. Bu, iki ölkə arasındakı dostluğun daha möhkəm və məzmunlu olmasına xidmət edəcəkdir.

Fələstin Dövlətinin Azərbaycandakı Səfirliyi 

Reportyor.az 







KARUSEL / SİYASƏT