Aparılan bir araşdırmaya görə, həkimlər tezliklə geyilə bilən cihazları süni intellektlə birləşdirən texnologiyadan istifadə edərək, ciddi qan təzyiqi böhranını baş verməzdən üç gün əvvəl proqnozlaşdıra bilərlər.

Amerika Ürək Assosiasiyası tərəfindən açıqlanan bu tədqiqata yüksək qan təzyiqi olan 4190 nəfər cəlb olunub. Tədqiqat göstərib ki, ağıllı sistem qan təzyiqi və ürək döyüntüsündəki gündəlik dəyişiklikləri təhlil edərək, tibbi müdaxilə tələb edən təhlükəli yüksəlişlərdən xəbər verən əlamətləri aşkar edə bilir. Qeyd etmək lazımdır ki, xəbərdarlıqdan sonra həyata keçirilən erkən müdaxilə, belə bir müdaxilə almayan xəstələrlə müqayisədə, hipertonik böhranların 61%, təcili tibbi yardım şöbəsinə müraciətlərin isə 45% azalması ilə nəticələnib.

Bununla belə, əldə edilən nəticələr o demək deyil ki, hazırda mövcud olan ağıllı saatlar bu böhranları təkbaşına proqnozlaşdıra bilər.

"Sky News Arabia"nın məlumatına görə, tədqiqatçılar qan təzyiqini ölçmək üçün xüsusi cihazlardan da istifadə ediblər.

Sistem riski necə aşkar etdi?
Tədqiqatçılar Pakistandakı bir xəstəxanada, 2-ci dərəcəli hipertoniyası olan, yaşı 40 ilə 85 arasında dəyişən 4190 nəfəri bir il ərzində müşahidə ediblər.

İştirakçılar qola taxılan manjetli qan təzyiqi ölçən cihazdan və ürək göstəricilərini izləyən, biləyə taxılan cihazdan istifadə ediblər.

Tədqiqat müddətində 312 iştirakçıda cəmi 418 hipertonik böhran hadisəsi qeydə alınıb.

Süni intellekt sistemi, bu böhranları yaşamaq riski ən yüksək olan xəstələri, hadisə baş verməzdən 72 saat əvvələ qədər müəyyən edə bilib.

Xəbərdarlıq alanların təxminən 32%-də sonradan böhran baş verib; xəbərdarlıq almayanların isə 97,4%-də heç bir böhran müşahidə olunmayıb. Bu rəqəmlər sistemin riski aşkar etmək qabiliyyətini göstərsə də, həmçinin onu da ortaya qoyur ki, verilən xəbərdarlıqların əksəriyyətindən sonra real böhran baş verməyib.

Yuxu zamanı qan təzyiqi ilə nə baş verir?
Sistem yalnız bir dəfə qeydə alınan yüksək göstəriciyə əsaslanmayıb. O, yuxu və oyaqlıq dövründə qan təzyiqindəki dəyişikliklər və ürək döyüntüsü daxil olmaqla, ümumilikdə 47 sağlamlıq göstəricisini təhlil edib.

Tədqiqatçılar böhran ehtimalı ilə güclü əlaqəsi olan iki əlamət müəyyən ediblər. Birincisi, yuxu zamanı qan təzyiqinin enməməsidir; halbuki normal halda istirahət vaxtı o, aşağı düşməlidir.

İkincisi isə, yuxudan oyandıqdan sonra qan təzyiqinin gecəki səviyyəyə nisbətən 35 mm civə sütunundan (mmHg) daha çox yüksəlməsidir. Gecə saatlarında təzyiqin enməməsi böhran ehtimalının təxminən beş dəfə, səhərlər kəskin yüksəlməsi isə təxminən dörd dəfə artması ilə əlaqələndirilib.

Bu, təkrar monitorinqin vacibliyini vurğulayır, çünki tək bir klinik ölçmə bu dəyişiklikləri qeydə almaya bilər.

Saatınız bunu edə bilərmi?
Hələlik cavab xeyrdir, ən azından tədqiqatda istifadə edilən şəkildə deyil.

Sistem geyilə bilən cihazla yanaşı xüsusi bir qan təzyiqi monitoruna əsaslanırdı və sonra məlumatları təhlil etmək üçün süni intellektdən istifadə edirdi.

Bəzi ağıllı saatlar ürək döyüntüsünü və yuxunu izləyə bilsə də, bu, hipertonik böhranı bir neçə gün əvvəl proqnozlaşdırmaqdan fərqlidir.

Amerika Ürək Assosiasiyası təsdiqlədi ki, yuxarı qolun ətrafında manjet istifadə edən təsdiqlənmiş qan təzyiqi monitorları evdə monitorinq üçün tövsiyə olunan seçim olaraq qalır.
Böhranın qarşısını almaq mümkündürmü?
Erkən xəbərdarlıq həkimlərə xəstənin vəziyyətini nəzərdən keçirmək, müalicələrini nə dərəcədə izlədiklərini yoxlamaq və lazım olduqda dərmanları tənzimləmək şansı verə bilər.

Lakin, tədqiqat tək bir xəstəxanada aparılıb, nəticələri ilkindir və hələ tam ekspertlər tərəfindən nəzərdən keçirilmiş sənəd kimi dərc olunmayıb.

Həmçinin, erkən müdaxilə ilə daha az böhran arasındakı əlaqə öz-özlüyündə sistemin onların qarşısını aldığını sübut etmir.

Texnologiyanın effektivliyi təsdiqlənənə qədər müntəzəm monitorinq və müalicəyə riayət etmək vacibdir.

Sinə ağrısı, nəfəs darlığı, görmə problemləri və ya danışmaqda çətinlik ilə müşayiət olunan qan təzyiqi 180/120-dən yuxarı olduqda təcili tibbi yardım tələb olunur.

Bu texnologiyanın ən vacib nailiyyəti qan təzyiqi böhranını baş verdikdən sonra aşkar etməkdən ondan əvvəlki xəbərdarlıq əlamətlərini tanımağa keçmək və xəstəyə və həkimə hərəkət etmək üçün vaxt vermək ola bilər.

Reportyor.az 




KARUSEL / CƏMİYYƏT