Replika və Character.AI kimi çatbotların operatorları xidmətlərini istifadəçilərə emosional dəstək təklif etmək kimi təsvir edirlər. Lakin yeni bir araşdırma reallığın o qədər də müsbət olmaya biləcəyini göstərir.

ABŞ-dakı Şimal-Şərq Universitetindən Andrea Sofiya Teyşeyra izah etdi ki, bu çatbotlar sağlam olmayan bağlılıq, zehni sağlamlığın azalması və özünə zərər vermə halları ilə əlaqələndirilir.

O, süni intellektin "yaxınlaşmağa" meylli olduğunu, istifadəçilərlə razılaşmağın, onları dəstəkləməyin və təsdiqləməyin zərərli ola biləcəyini söylədi. Çatbotlarla qarşılıqlı əlaqədə keçirdiyi vaxt da real insan əlaqəsinin hesabına başa gələ bilər.

"Biz son dərəcə ciddi mənfi nəticələr görürük və intihar riski və ya psixotik epizodların çox real ehtimalı var. Biz bunun mümkün qədər qarşısını almaq istəyirik", - deyə o bildirib.

Tədqiqatçı xəbərdarlıq edib: "Bu, sadəcə istiliyi simulyasiya edən bir proqramdır, lakin heç nə hiss etmir."

Digər bir narahatlıq, bu çatbotların nə qədər asanlıqla əldə edilə bilməsidir, ixtisaslı zehni sağlamlıq mütəxəssisinə müraciət etmək isə pul tələb edir. Bu cür xidmətləri ala bilməyən insanların kritik vəziyyətləri idarə etmək üçün nəzərdə tutulmayan çatbota müraciət etməkdən başqa çarəsi qalmaya bilər.

“Bu sistemlərin nəticələrinin hər kəs üçün eyni olması ehtimalı azdır. Müxtəlif insanlar çatbotlardan tamamilə fərqli səbəblərdən istifadə edə və çox fərqli həssaslıq, sosial dəstək və ya alternativ yardım mənbələrinə çıxış səviyyələrinə malik ola bilərlər. Bu fərqlər vəziyyəti olduqca mürəkkəbləşdirir”, - deyə tədqiqatçı izah edib.

Tədqiqatın müəllifləri bu vasitələrin daha ətraflı sınaqdan keçirilməsini və onların əqli sağlamlığa təsirinin daha ətraflı araşdırılmasını tələb edirlər.

Əsas nəticə odur ki, söhbət süni intellekt faydalı bir vasitə ola bilər, lakin o, yaxın şəxsi münasibətlərin və ya peşəkar yardımın əvəzedicisi deyil.

Reportyor.az 



KARUSEL / CƏMİYYƏT