Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi - BCM Lordun Müqavimət Ordusunun (Lord’s Resistance Army - LRA) on minlərlə insanın öldürülməsində və qaçırılmasında məsul olan qəddar Uqandalı üsyançı komandir Cozef Koniyə qarşı müharibə cinayətləri üzrə dinləmələr açdı.

Kony 2005-ci ildə BCM tərəfindən ittiham edilən ilk şübhəli hərbi cinayətkar idi və dinləmənin özü onu tapmaq üçün onilliklər boyu nəticəsiz cəhdlərdən sonra məhkəmədə qiyabi keçirilən ilk dinləmə idi.

O, 2002-ci ilin iyulundan 2005-ci ilin dekabrına qədər Uqandanın şimalında törədilmiş qətl, zorlama, işgəncə, köləlik və cinsi köləlik də daxil olmaqla 39 hərbi cinayət və insanlığa qarşı cinayətlərlə üzləşir.

Keçmiş katolik qurbangah oğlanı qorxulu LRA-ya rəhbərlik edirdi, onun Uqanda hökumətinə qarşı soyğunçu üsyanı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məlumatına görə, 100,000-dən çox öldürüldü və 60,000 uşağın oğurlandığını gördü.

Qaçanlar başqalarını sındırmağa və ya hətta dişləyərək öldürməyə məcbur edilmək, adamyeyənlik və qan içmək kimi dəhşətləri danışaraq qrup vəhşiliyin adı oldu.

LRA döyüşçüləri Everlin Ayonun beş yaşında olanda məktəbinə hücum etdilər. İndi 39 yaşı var, o, Haaqadakı steril ICC məhkəmə zalından uzaqda yerləşən Qulu şəhərindən öz radiosunda prosesləri dinləməyi planlaşdırır.

"Üsyançılar məktəbə basqın etdilər, müəllimlərimizi öldürdülər və böyük nağaralarda bişirdilər və biz onların qalıqlarını yeməyə məcbur olduq" - Ayo AFP-yə deyib.: "Dəfələrlə kəndə qayıdarkən qana bulanmış cəsədlərlə rastlaşardıq. Uşaqlıqda bütün o qanları görmək gözlərimi zədələdi. Uzun illərdir ki, yaxşı görmürəm. Mən yalnız qan görürəm".

"İtihamların təsdiqi" iclasında - üç günün birincisi - prokurorlar 1961-ci ilin sentyabrında anadan olmuş Konya qarşı ittihamları irəli sürəcəklər.

Dinləmədən sonra ICC hakimləri ittihamların mühakimə olunmağa layiq olub-olmamasına qərar verəcəklər - bu proses 60 gün ərzində baş verir.

Kony işində məhkəmə prosesi mümkün deyil, çünki BCM-in nizamnaməsi şübhəli şəxsin qiyabi mühakimə olunmasına icazə vermir.

BMT-nin ekspertlər qrupunun 2024-cü ilin iyununda verdiyi məlumata görə, Koninin Sudandakı vətəndaş müharibəsi səbəbindən Mərkəzi Afrika Respublikasının ucqar bir hissəsinə köçdüyü güman edilir.

Onun sonuncu məlum görünüşü 2006-cı ildə qərbli jurnalistə terrorçu olmadığını və LRA vəhşiliyi hekayələrinin təbliğat olduğunu söyləməsi idi.

Onun hələ də sağ olub-olmadığı məlum deyil.

Reportyor.az



KARUSEL / DÜNYA