Demokrat ABŞ senatoru Edvard Marki prezident Donald Trampı partlayıcı nüvə silahı sınaqlarını bərpa etməməyə çağırdı və bunun rəqib nüvə gücləri Rusiya və Çini də eyni şeyi etməyə sövq edə biləcəyini söylədi.

Tramp ötən ayın sonlarında sosial mediada Pentaqona 33 illik fasilədən sonra nüvə silahı sınaqları prosesini dərhal yenidən başlatmağı tapşırdığını açıqladı. Onun bu addımı çaşqınlığa səbəb oldu, çünki partlayıcı nüvə silahı sınaqlarını məhz Enerji Departamentinin bir qolu olan Milli Nüvə Təhlükəsizliyi Administrasiyası həyata keçirəcək.

Marki Trampa göndərdiyi məktubda yazıb: "Hətta bir kiçik ABŞ nüvə sınağı belə Rusiya və Çinə ABŞ-ın milli təhlükəsizliyinə təhdid yarada biləcək yeni nüvə silahlarının hazırlanması üçün daha faydalı olacaq bir çox böyük nüvə sınaqları aparmaq üçün yaşıl işıq yandırardı."

Senat və Nümayəndələr Palatasında üzvlərlə birlikdə Nüvə Silahları və Silahlara Nəzarət İşçi Qrupunun həmsədri olan Marki uzun müddətdir Konqresdə yayılmama səylərinin lideridir. O, Trampı 2020-ci ildə, ilk prezidentlik müddətində partlayıcı nüvə silahı sınaqlarının bərpasına qarşı çıxmağa çağırmışdı.

Ağ Ev çərşənbə axşamı sınaq prosesinin dərhal başlayacağını və Trampın administrasiyasına digər ölkələrin sınaq proqramları səbəbindən bunu etməyi tapşırdığını təkrarladı.

Tramp nüvəsizləşdirməni görmək istəyir, lakin o, bu addımın güclü, etibarlı və effektiv nüvə maneəsini qorumaq üçün uyğun olduğunu düşünür, Ağ Ev rəsmisi bildirib.

Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Retkliff 3 noyabrda sosial mediada Trampın digər ölkələrin nüvə silahlarını sınaqdan keçirməsi ilə bağlı haqlı olduğunu bildirib.

Trampa cavab olaraq Rusiya prezidenti Vladimir Putin yüksək vəzifəli şəxslərinə mümkün nüvə silahı sınağı üçün təkliflər hazırlamağı tapşırdı ki, bu da Moskvanın 1991-ci ildə Sovet İttifaqının dağılmasından bəri etmədiyi bir şeydir.

Markey məktubda bildirib ki, Tramp Rusiya və Çinin ABŞ siyasətini və Hərtərəfli Sınaq Qadağanı Müqaviləsini pozaraq aşkarlanması çətin olan kiçik, hidronüvə sınaqları kimi tanınan nüvə sınaqları keçirdiyini irəli sürüb.

Markey deyib: "2019-cu ildən bəri bu cür sınaqlar barədə məlumatlar narahatlıq doğurur, lakin onlar təsdiqlənməyib. Hətta doğru olsa belə, onlar ABŞ-ın nüvə sınaqlarının yenidən başlamasına haqq qazandırmayacaq."

Markey Trampdan 15 dekabr tarixinə qədər Rusiya və Çinin gizli nüvə sınaqları apardığına dair dəlil istəyib. O, həmçinin Trampdan açıqlamalarının raket sınaqları ilə nüvə partlayıcı sınaqları arasındakı fərqi anlaşılmazlıqla əks etdirib-etdirmədiyini soruşub.


Reportyor.az


KARUSEL / DÜNYA