Payızın gəlişi, qışın yaxınlaşması və temperatur dəyişiklikləri ilə birlikdə, bütün dünyada soyuqdəymə və qripə səbəb olan viruslar daha geniş yayılır; bu da həmin dövrü sağlamlığı qorumaq baxımından illik bir sınağa çevirir.

İnfeksiyanın qarşısını almaq üçün immun sistemini dəstəkləyən və evdə, yaxud iş yerində virusların yayılma ehtimalını azaldan qabaqlayıcı tədbirlər görmək lazımdır. Həmçinin, erkən hazırlıq infeksiya baş verdiyi təqdirdə simptomları yüngülləşdirməyə və sağalma prosesini sürətləndirməyə kömək edə bilər.

Soyuqdəymə və qripin qarşısını almaq və immuniteti dəstəkləmək yolları
ABŞ-ın Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzlərinin (CDC) tövsiyə etdiyi əsas profilaktik tədbirlərdən bəziləri bunlardır:

1. İllik qrip peyvəndi vurdurun
İllik peyvənd olunmaq qripin və onun ciddi fəsadlarının qarşısını almaq üçün ən vacib və effektiv addım hesab olunur.

Peyvənd immun sistemini həmin mövsümdə yayılan virus ştammlarına qarşı orqanizmi qorumağa kömək edən anticisimlər istehsal etməyə təşviq edir. İnfeksiya, fəsadlar və xəstəxanaya yerləşdirilmə riskini azaltmaq məqsədilə 6 aylıq və daha böyük yaşda olan hər kəsə qripə qarşı peyvənd olunmaq tövsiyə edilir.

2. Əllərinizi mütəmadi olaraq yuyun
Əlləri sabun və su ilə düzgün şəkildə, azı 20 saniyə ərzində yumaq əllərdəki virus və mikrobların əksəriyyətini məhv edir.

Yeməkdən əvvəl, tualetdən istifadə etdikdən, həmçinin asqırdıqdan və ya öskürdükdən sonra əllərinizi yumağı unutmayın. Əgər sabun və su mövcud deyilsə, tərkibində azı 60% spirt olan əl dezinfeksiyaedici vasitədən istifadə edin.

3. Üzünüzə yuyulmamış əllərlə toxunmaqdan çəkinin
Çirklənmiş əllər göz, burun və ya ağızın selikli qişası ilə təmasda olduqda tənəffüs yolu virusları yayıla bilər.

Yuyulmamış əllərlə bu nahiyələrə toxunmamaq virusların orqanizmə daxil olmasına qarşı mühüm müdafiə vasitəsidir; xüsusilə nəzərə alsaq ki, viruslar səthlərdə bir neçə saat qala bilər və göz, burun və ya ağıza toxunulduqda orqanizmə keçə bilər.

4. Öskürərkən və ya asqırarkən ağzınızı və burnunuzu düzgün şəkildə örtün
Öskürərkən və ya asqırarkən burnunuzu və ağzınızı salfetlə örtün, sonra onu dərhal zibil qabına atın və əllərinizi yuyun.

Əgər salfet yoxdursa, əllərinizdən istifadə etməkdənsə, dirsəyinizin iç hissəsindən istifadə etmək daha məqsədəuyğundur. Bu, tərkibində virus olan damcıların hava vasitəsilə yayılmasını məhdudlaşdırmağa kömək edir və mikrobların təmas yolu ilə səthlərə və digər insanlara keçməsinin qarşısını alır.

5. Səthləri və tez-tez istifadə olunan əşyaları təmizləyin və dezinfeksiya edin
Viruslar qapı dəstəkləri, telefonlar, pultlar və yazı masaları kimi tez-tez toxunulan səthlərdə toplana bilər.

Bu səthlərin dezinfeksiyaedici vasitələrlə müntəzəm təmizlənməsi üzərlərində qalan virusları məhv etməyə kömək edə bilər; bu da evdə ailə üzvləri, iş yerində həmkarlar və ya sinif otaqlarında şagirdlər arasında infeksiyanın yayılma ehtimalını azaldır.

6. İmmuniteti dəstəkləmək üçün sağlam həyat tərzi seçin
İmmun sisteminin sağlamlığı və onun infeksiyalarla mübarizə aparmaq qabiliyyəti gündəlik vərdişlər və davranışlarla sıx bağlıdır.

7–8 saat yatmaq, meyvə və tərəvəzlərlə zəngin balanslı qidalanmaq, fiziki fəaliyyətlə məşğul olmaq və kifayət qədər su içmək immun funksiyasını dəstəkləməyə və orqanizmin viruslara qarşı müqavimətini artırmağa kömək edə bilər.

7. Simptomlar müşahidə edildikdə evdə qalın
Hərarət və ya öskürək kimi simptomlar meydana çıxdıqda, evdə qalmaq və işə və ya məktəbə getməmək tövsiyə olunur.

Simptomlar yaxşılaşıb keçənə qədər başqaları ilə məsafə saxlamaq və birbaşa təması məhdudlaşdırmaq, həmçinin yaşlılar və xroniki xəstəliyi olanlar kimi ağırlaşma riski yüksək olan insanlara infeksiya keçirmə ehtimalını azalda bilər.

Bu sadə profilaktik tədbirlərə riayət etmək sizi və ailənizi mövsüm ərzində soyuqdəymə və qripdən qorumağa kömək edə bilər. Bu vərdişləri gündəlik həyatınızın bir hissəsinə çevirmək daha sağlam və təhlükəsiz qış keçirməyə, həmçinin arzuolunmaz sağlamlıq problemləri riskini azaltmağa kömək edə bilər.

Reportyor.az 


SAĞLAMLIQ / KARUSEL