Yeni bir araşdırmaya görə, gecələr oyaq qalmağa meylli yetkinlər ürək-damar sağlamlığı qiymətləndirmələrində daha aşağı bal toplayır və infarkt və ya insult riski daha yüksəkdir.

Journal of the American Heart Association (Amerika Ürək Assosiasiyasının Jurnalı) dərc olunan araşdırmada insanın xronotipinin - səhər və ya axşam aktiv olmaq təbii meylinin - ümumi ürək sağlamlığı ilə necə əlaqəli olduğu araşdırılıb.

ABŞ-ın Fox News şəbəkəsi tərəfindən bildirilən araşdırmaya görə, tədqiqatçılar 14 illik dövrdə Böyük Britaniya Biobankından əldə edilən məlumatları təhlil ediblər və bu məlumatlara orta hesabla 57 yaşı olan təxminən 300.000 yetkin daxil olub.

İştirakçıların təxminən 8%-i özlərini "müəyyən axşam tipləri" kimi təsvir ediblər, yəni gecələr çox gec oyaq qalıblar. Digər 24%-i isə "müəyyən səhər tipləri" olduğunu, tez oyanıb yatmağa üstünlük verdiyini bildirib.

Ən böyük qrup - iştirakçıların 67%-i - "orta" kateqoriyasına düşüb ki, bu da onların heç bir qrupla güclü şəkildə eyniləşmədiyini göstərir.

Hər bir iştirakçının ürək sağlamlığı Amerika Ürək Assosiasiyasının fiziki aktivlik səviyyələrini, pəhrizi, qan təzyiqini, xolesterol səviyyələrini, nikotin istifadəsini, yuxu rejimini, çəki idarəsini və qan şəkəri səviyyələrini əhatə edən hərtərəfli bir ölçü olan "Həyatın Əsası 8" balı ilə qiymətləndirildi.

Tədqiqatçılar həmçinin müşahidə dövründə infarkt və ya insult hallarını araşdırdılar. Onlar axşam saatlarında daha aktiv olan insanların (gecə bayquşları) orta qrupla müqayisədə ürək-damar sağlamlığının daha pis olma ehtimalının 79%, infarkt və ya insult keçirmə ehtimalının isə 16% daha yüksək olduğunu aşkar etdilər.

Nəticələr göstərdi ki, səhər saatlarında daha aktiv olduqlarını müəyyən edən şəxslərin ürək sağlamlığı ümumiyyətlə bir qədər daha yaxşı idi. Bu əlaqə qadınlarda kişilərə nisbətən daha aydın idi.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi və Harvard Tibb Məktəbinin əməkdaşı Dr. Sinaa Kianersi dedi:
"Gec oyaq qalmağı üstün tutan insanlar tez-tez sirkadian uyğunsuzluğu ilə qarşılaşırlar, yəni onların daxili bioloji saatı təbii işıq-qaranlıq dövrünə və ya adi gündəlik cədvəllərinə uyğun gəlməyə bilər."

O əlavə etdi ki, gecə bayquşları "damar sağlamlığına mənfi təsir göstərən davranışlara, məsələn, keyfiyyətsiz qidalanma, siqaret çəkmə və qeyri-kafi və ya nizamsız yuxu kimi davranışlara daha çox meylli ola bilər".

Reportyor.az 

KARUSEL / CƏMİYYƏT