Onkologiya, hematologiya və şüa terapiyası sahəsində yüksək ixtisaslı mütəxəssis olan professor Aleksandr Seryakov kolorektal xərçəngin inkişafına təkan verən qidaları müəyyən edib.

Onun sözlərinə görə, kolorektal xərçəng elə bir bədxassəli xəstəlikdir ki, bu zaman yoğun bağırsağın istənilən hissəsində – istər yoğun bağırsağın özündə, istər siqmovari bağırsaqda, istərsə də düz bağırsaqda – selikli qişada şiş əmələ gəlir. Bu, həzm sistemi xərçəngləri arasında ən çox rast gəlinən növ olmaqla, dünyada bütün xərçəng halları arasında üçüncü yeri tutur.

O vurğulayır ki, müəyyən qidalanma vərdişləri kolorektal xərçəng üçün risk amili ola bilər, xüsusilə də aşağıdakılar:

1. Qırmızı ət (donuz, mal və qoyun əti) istehlakı. Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyi (IARC) qırmızı ət istehlakını "insanlar üçün ehtimal olunan kanserogen" (2A qrupu) kimi təsnif etmişdir. Agentliyin məlumatına görə, gündə 100 qram qırmızı ət yemək kolorektal xərçəng riskini 17% artırır.

2. Aşağı keyfiyyətli və emal olunmuş məhsulların – məsələn, kolbasa və sosiskaların, uzunömürlü südün, dəfələrlə dondurulub əridilmiş ətin, həmçinin kimyəvi emala məruz qalmış ətin istehlakı. Agentlik emal olunmuş əti kanserogenlərin birinci qrupuna daxil etmişdir; bu o deməkdir ki, gündə 50 qram belə məhsul qəbul etmək kolorektal xərçəng riskini 18% artırır.

Kanserogen ola biləcək maddələr ehtiva edən qızardılmış, hisə verilmiş və qril üsulu ilə bişirilmiş ətlərin həddindən artıq istehlakı.

3. Tərkibində müxtəlif konservantlar çox olan qidaların qəbulu da xərçəng riskini artırır.

Heyvan və bitki mənşəli zülallar arasında balansın pozulması, xüsusilə heyvan mənşəli zülallarla zəngin qidalara üstünlük verilməsi də xərçəng riskini yüksəldir.

Onkoloqlar qəbul edilən miqdarın vacibliyini vurğulayırlar. Ayda bir dəfə az miqdarda qril əti yemək heç kimə zərər verməz, lakin gündə üç dəfə ət, xüsusilə də "fast-food" (tez hazırlanan qida) tərkibli ət yemək kolorektal xərçəng riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Riski azaltmaq üçün mütəxəssislər liflə zəngin qidaların daha çox istehlak edilməsini tövsiyə edirlər. Onlar həmçinin alınan məhsulların keyfiyyətinə diqqət yetirməyi, tərkib siyahısını oxumağı, emal olunmuş ət məhsullarından çəkinməyi və ya onların istehlakını mümkün qədər azaltmağı məsləhət görürlər.


Reportyor.az 



SAĞLAMLIQ / KARUSEL