Yolğun Bağırsaq xərçəngi dünyada ən çox yayılmış xərçəng növlərindən biridir, elmi dəlillər isə pəhrizin xəstəliyin inkişaf riskini müəyyən etməkdə mühüm rol oynadığını göstərir.

Adətən yağ və ətlə zəngin, liflə az olan Qərb pəhrizləri uzun müddətdir ki, yoğun bağırsaq xərçəngi riskinin artması ilə əlaqələndirilir. Lakin bu əlaqənin arxasındakı dəqiq mexanizm indiyə qədər aydın deyil.

Bu kontekstdə, Gut jurnalında dərc olunan yeni bir araşdırma, şiş böyüməsinə kömək edə biləcək bir maddənin istehsalında bağırsaq bakteriyalarının rolunu vurğulayan mümkün bioloji bir izahat müəyyən etdi.

Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, yüksək yağlı pəhrizlərdə inkişaf edən müəyyən növ bağırsaq bakteriyaları qaraciyər tərəfindən istehsal olunan öd turşularını deoksixolik turşu (DCA) kimi tanınan bir birləşməyə çevirir.

Öd turşuları həzmdə mühüm rol oynayır, yağların parçalanmasına və onların udulmasını asanlaşdırmağa kömək edir. Öz funksiyalarını yerinə yetirdikdən sonra öd turşularının əksəriyyəti yenidən sorulur, kiçik bir hissəsi isə yoğun bağırsağa çatır və burada müəyyən bakteriyalar onları DCA da daxil olmaqla ikinci dərəcəli birləşmələrə çevirir.

Əvvəlki tədqiqatlar kolorektal xərçəng xəstələrində DCA səviyyəsinin yüksək olduğunu, eləcə də birləşmənin immun hüceyrə fəaliyyətini zəiflədə və şiş böyüməsini təşviq edə biləcəyinə dair dəlillər aşkar etmişdir.

Alman institutlarının rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu, minlərlə insanın mikrob məlumatlarını təhlil etməklə yanaşı, genetik modifikasiya olunmuş donuzlar, siçanlar və laboratoriyada yetişdirilən insan yoğun bağırsaq toxumasını əhatə edən təcrübələrin kombinasiyasından istifadə etmişdir.

Nəticələr göstərmişdir ki, heyvanları Qərb üslubunda pəhrizlə bəsləmək bağırsaqda DCA səviyyəsini artırmış, eyni zamanda yoğun bağırsaqda yerləşən hüceyrələrin sürətlə çoxalmasına səbəb olmuşdur - bu proses şişin inkişafı ilə əlaqəlidir.

Öd turşularına bağlanan və onları bədəndən xaric edən bir dərmanın istifadəsi də bu anormal hüceyrə fəaliyyətini azaltmağa kömək etmiş və bu birləşmələrlə şiş böyüməsi arasında əlaqə hipotezini gücləndirmişdir.

İnsan nümunələrini təhlil edərkən tədqiqatçılar DCA istehsalından məsul olan genlərin xəstəliyi olmayanlara nisbətən kolorektal xərçəngi olan insanlar arasında daha çox yayıldığını aşkar etmişlər.

Bu, pəhriz, bağırsaq bakteriyaları və kolorektal xərçəngin inkişafı arasında potensial əlaqəni dəstəkləyir.

Hələlik, bu tapıntılar mövcud sağlamlıq tövsiyələrini gücləndirir və göstərir ki, lif, meyvə, tərəvəz və tam taxıllarla zəngin pəhrizlər, emal olunmuş və qırmızı əti məhdudlaşdırmaqla yanaşı, kolorektal xərçəng riskini azaldır.

Reportyor.az 



SAĞLAMLIQ / KARUSEL