Bu yaxınlarda aparılan bir araşdırma göstərir ki, məşhur "fast-fud" və şəkərli içki markalarına bağlılıq – hətta bu məhsulların zərərli olduğunu bilən insanlar arasında belə – ümumi qidalanma keyfiyyətinin aşağı olmasının güclü göstəricisi ola bilər.

Qeyri-sağlam qidalanma piylənməyə, 2-ci tip diabetə, ürək xəstəliklərinə və xərçəngin bəzi növlərinə səbəb ola, həmçinin vaxtından əvvəl ölüm riskini artıra bilər. "Fast-fud" məhsullarının intensiv marketinq kampaniyaları qidalanma ilə əlaqəli xroniki xəstəliklərin artmasında rol oynaya bilər.

Sidney Texnologiya Universitetində tədqiqatın həmrəhbərlərindən biri olan Dr. Bobbi Uotson bildirib: "İnsanlarda 'fast-fud' markalarına qarşı psixoloji sadiqlik yarandıqda, bu sadiqlik onların nə qədər doymuş yağ və şəkər qəbul etdiklərini göstərən güclü bir əlamətə çevrilir; üstəlik, bu, həmin insanların həmin markaları nə dərəcədə sağlam hesab etmələrindən asılı olmayaraq baş verir".

"Fast-fud" qidalarını ara-sıra istehlak etməyin ümumi qidalanma keyfiyyətini tam əks etdirmədiyini düşünmək məntiqli görünsə də, tədqiqat nəticələri göstərib ki, "fast-fud" markalarına üstünlük verən iştirakçılar təkcə daha çox yağ və şəkər qəbul etmirlər, həm də bu markaları daha sağlam hesab etməyə meyllidirlər.

Tədqiqatın digər həmrəhbəri və Sidney Texnologiya Universitetinin tibb elmləri üzrə baş müəllimi Dr. Mayk Kayn qeyd edib: "Bu markaları sevən insanlar, onların sağlamlıq üçün faydalı olduğunu daha yüksək qiymətləndirirlər. Qidalanma ilə bağlı biliklər müəyyən rol oynasa da, sağlamlıqla bağlı qavrayışı müəyyən edən ən güclü amil insanın həmin markanı nə dərəcədə sevməsidir".

Markaya sadiqlik qidalanma vərdişlərinə təsir edə bilər.

Bu yaxınlarda "Journal of Health Communication" (Səhiyyə Kommunikasiyası Jurnalı) nəşrində dərc olunan tapıntılar göstərir ki, markalarla tez-tez qarşılaşmaq onlara qarşı tanışlıq hissini artıra və müsbət emosiyalar yarada bilər. Bu isə, öz növbəsində, istehlakçıların məhsulların nə dərəcədə sağlam olduğuna dair qavrayışını formalaşdıra və onların qida seçimlərinə təsir göstərə bilər.

Tədqiqatda tibb elmləri, psixologiya və marketinq sahəsindəki mütəxəssislər, o cümlədən Sidney Texnologiya Universitetinin Biznes Məktəbindən professor Natalina Zlatevska və dosent Adrian Kamilleri iştirak ediblər.

Tədqiqatçılar Avstraliya və ABŞ-dakı böyüklərin iştirakı ilə iki ayrı araşdırma aparıblar. Onlar əhatəli bir sorğu vasitəsilə iştirakçıların "fast-fud" və içki markalarına münasibətini, bu markaların nə dərəcədə sağlam olduğuna dair qavrayışlarını və qidalanma vərdişlərini qiymətləndiriblər. Doktor Vatson dedi: “Sağlam olmayan qida marketinqi pərakəndə satış məntəqələrində, mediada, idmanda və digər sahələrdə geniş yayılmışdır. Şirkətlər bu kampaniyalara alış qərarlarına təsir göstərməkdə yüksək effektivlik göstərməsəydilər, investisiya qoymazdılar.”

O əlavə etdi: “Aydındır ki, bu kampaniyaların təsiri var, lakin istehlakçı olaraq biz həmişə onların təsirinə məruz qaldığımızı anlamırıq.”

Tədqiqatda qeyd edildi ki, Avstraliya və ABŞ-da yetkinlərin istehlak etdiyi kalorilərin təxminən üçdə biri ixtiyari məhsullar kimi təsnif edilən qida və içkilərdən gəlir. Bunlar adətən yüksək səviyyədə şəkər, duz və doymuş yağ ehtiva edən yüksək emal olunmuş və kalorili məhsullardır, məsələn, kartof çipsləri, burgerlər və dondurma.

Sağlam olmayan qida marketinqinin qarşısını almaq üçün çağırışlar
Doktor Vatson dedi: “Marketinqin sağlamlıq qavrayışlarımıza və qida seçimlərimizə nə qədər güclü təsir etdiyini anlamalıyıq. Bu marketinq təcrübələrinin bəzilərini məhdudlaşdırmaq üçün daha geniş məsuliyyət də var, çünki dəlillər onların cəmiyyətdəki pəhriz qaydalarına təsir etdiyini göstərir.”

O əlavə etdi: “Hökumətlər və ictimai səhiyyə qurumları biliklərin insanların daha sağlam seçim etməsinə kömək etdiyi fərziyyəsinə əsaslanaraq qidalanma təhsilinə xeyli miqdarda investisiya qoyurlar. Lakin araşdırmamız mənzərənin daha mürəkkəb olduğunu göstərir.”

Tapıntılar göstərir ki, sevilən fast food brendinə emosional bağlılıq istehlakçıların qidalanma ilə bağlı xəbərdarlıqlardan xəbərdar olsalar belə, onların qida seçimlərinə təsir göstərə bilər.

Nəticələr, əsas fast food şirkətlərinin istehlakçıların pəhriz seçimlərinə təsirini məhdudlaşdırmağa yönəlmiş digər hökumət siyasətləri ilə yanaşı, sağlam olmayan qidaların reklamlarına daha sərt məhdudiyyətlər qoyulmasını tələb edir.

Reportyor.az 


SAĞLAMLIQ / KARUSEL