"Evolution and Human Behavior" jurnalında dərc olunmuş bu yaxınlarda aparılan bir araşdırma, insanların başqaları haqqında təəssürat yaratarkən yalnız üz cizgilərinə və ya bədən formasına etibar etmədiklərini aşkar etdi. Bunun əvəzinə, səs sahibi haqqında məlumat ötürməkdə müstəqil rol oynayır.

Tapıntılar göstərdi ki, üz və bədən cəlbediciliyi tez-tez korrelyasiya olunur, səs isə insanın fiziki görünüşü ilə əlaqəli olmayan fərqli siqnallar verir.

Təkamül psixologiyası fiziki xüsusiyyətlərin potensial tərəfdaşlara və ya rəqiblərə sağlamlıq və bioloji uyğunluq haqqında məlumat ötürdüyünü irəli sürür. Buna görə də insanlar tez-tez fiziki cəlbediciliyi və ya dominantlıq əlamətlərini qiymətləndirərək başqalarında güc və ya sağlamlıq kimi əsas xüsusiyyətləri müəyyən edirlər.

Tədqiqat iki əsas nəzəri çərçivəyə əsaslanırdı. Birincisi, fərqli fiziki xüsusiyyətlərin ümumi bioloji amillər tərəfindən formalaşdığını və üzün və bədənin sağlamlıq və genetik uyğunluq haqqında oxşar məlumat ötürməsinə səbəb olduğunu irəli sürən "tək bəzək hipotezi"dir.

İkincisi, hər bir fiziki xüsusiyyətin fərqli və müstəqil məlumat ötürə biləcəyini irəli sürən "çoxlu mesaj hipotezi"dir.

Bunu araşdırmaq üçün Göttingen Universitetinin Tobias Kordsmeyerin rəhbərlik etdiyi bir tədqiqat qrupu, iştirakçıların bu fərqli siqnallar vasitəsilə cəlbediciliyi, sağlamlığı və dominantlığı necə qəbul etdiklərini müəyyən etmək üçün üzləri, bədənləri və səsləri müstəqil şəkildə qiymətləndirdi.

Nəticələr üz və bədən qiymətləndirmələri arasında açıq müsbət korrelyasiyalar göstərdi. Üz cəlbediciliyi və sağlamlığı üçün yüksək reytinq alan insanlar ümumiyyətlə bədən görünüşləri baxımından da yüksək qiymətləndirildilər. Bu model həm kişilərdə, həm də qadınlarda müşahidə edildi.

Tədqiqatçılar səs qiymətləndirmələri ilə üzün və ya bədənin qiymətləndirmələri arasındakı əlaqənin çox məhdud olduğunu aşkar etdilər. Başqa sözlə, üzü və ya bədəni cəlbedici və ya sağlam kimi qəbul edilən bir insan mütləq səsinə görə eyni qiymətləndirmə almır.

Tədqiqatçılar bu tapıntının "çox mesaj hipotezini" dəstəklədiyini, səsin sadəcə vizual siqnalların çatdırdıqlarını təkrarlamaq əvəzinə əlavə məlumat verən müstəqil bir ünsiyyət kanalı kimi fəaliyyət göstərdiyini irəli sürdüyünü söylədilər. Bu o deməkdir ki, insanlar fiziki görünüşdən əldə etdikləri siqnallardan fərqli siqnallar üçün səsə etibar edə bilərlər.

Lakin tədqiqatçılar qeyd etdilər ki, tədqiqat cəlbedicilik, sağlamlıq və dominantlıq haqqında subyektiv təəssüratlara əsaslanıb və onları birbaşa tibbi və ya fiziki ölçmələrlə müqayisə etməyib. Beləliklə, əldə edilən nəticələr insanların başqalarını necə qəbul etdiyini əks etdirir, nəinki onların real fiziki xüsusiyyətlərini təsdiqləyir.

Tədqiqat qrupu bildirib ki, gələcək araşdırmalar yeniyetməlik dövründəki hormonal dəyişiklikləri izləmək, həmçinin bədən qoxusu və hərəkət tərzləri kimi digər siqnalları təhlil etmək yolu ilə bu xüsusiyyətlər arasındakı bioloji əlaqələri aydınlaşdırmağa kömək edə bilər. Bu cür tədqiqatlar insanların qeyri-verbal ünsiyyətinin əsasında duran mexanizmlərin daha dərindən anlaşılmasını təmin edə bilər.


Reportyor.az 


MARAQLI / KARUSEL