Dünya hər oktyabr ayında xəstəlik haqqında məlumatlılığı artırmaq və vaxtında diaqnoz və keyfiyyətli səhiyyə xidmətlərinə daha yaxşı çıxış əldə etməyə çağırmaq üçün Döş Xərçəngi Maarifləndirmə Ayını qeyd edir.

Bu ilki kampaniya, hər bir qadının döş xərçəngi ilə bağlı təcrübəsinin fərqli olduğunu vurğulayan "Hər Hekayə Unikaldır, Hər Səyahət Diqqətə Layiqdir" şüarı ilə keçirilir. Hər diaqnozun arxasında ailələrə təsir edən və diaqnoz, müalicə, dəstək şəbəkələri və səhiyyə xidmətlərinə çıxış yolu ilə formalaşan şəxsi səyahət dayanır.

Döş xərçəngi dünya miqyasında qadınlar arasında ən çox yayılmış xərçəng növlərindən biridir.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, 2024-cü ildə təxminən 2,4 milyon qadına döş xərçəngi diaqnozu qoyulub, 694.000 nəfər isə xəstəlikdən ölüb. Həmin ilin sonuna qədər təxminən 8,2 milyon qadın döş xərçəngi ilə yaşayırdı.

Xəstəlik hər ölkədə qadınlara təsir edir və yetkinlik yaşına çatdıqdan sonra istənilən yaşda inkişaf edə bilər, baxmayaraq ki, insident nisbəti yaşla artır.

ÜST göstərir ki, döş xərçəngi hallarının təxminən 80%-i qadın olmaqdan və yaşlanmaqdan başqa heç bir xüsusi risk faktoru olmayan qadınlarda baş verir.

Təşkilat, döşdə şişkinlik və ya qalınlaşma, döş ölçüsündə və ya formasında dəyişikliklər, dəridə və ya məmə uclarında dəyişikliklər və qeyri-adi və ya qanlı məmə axıntısı da daxil olmaqla, risk faktorlarının və mümkün xəbərdarlıq əlamətlərinin tanınmasının vacibliyini vurğulayır.

Mamoqrafiya, həmçinin, müayinə xidmətlərinin mövcud olduğu yaş qruplarında olan qadınlar üçün də tövsiyə edilə bilər.

Bir çox ölkələrdə döş xərçənginin müalicə nəticələrində irəliləyişlərə baxmayaraq, sağ qalma nisbətlərində əhəmiyyətli fərqlər qalmaqdadır. ÜST-ün hesablamalarına görə, diaqnozdan sonra ən azı beş il sağ qalan qadınların nisbəti aşağı gəlirli ölkələrdə 41%, yüksək gəlirli ölkələrdə isə 87% təşkil edir.

Ölkələr invaziv döş xərçəngi hallarının 60%-nin I və ya II mərhələdə diaqnoz qoyulması üzərində işləyirlər. Onlar həmçinin diaqnozun simptomların aşkarlanmasından və ya ilk dəfə səhiyyə müəssisəsində təzahür etməsindən sonra 60 gün ərzində aparılmasını və təsirlənmiş qadınların 80%-nin tövsiyə olunan tam müalicə kursunu almasını təmin etməyə çalışırlar.


Reportyor.az 


SAĞLAMLIQ / KARUSEL