1930-cu ildə Kral Əbdüləziz Həcc mövsümü ilə bağlı işlərə nəzarət etmək üçün Ər-Riyaddan Məkkəyə səfər etdi. Bu səfəri əlamətdar edən onun miqyası idi: təxminən 300 avtomobildən ibarət kral karvanı Krallıq ərazisindən keçirdi.

Mercedes, Lincoln, Hudson, Packard, Chevrolet, Lancia, Studebaker və Ford.

Bunlar Səudiyyə Ərəbistanında təxminən bir əsr əvvəlki səyahətlərdən daha çox, avtomobil tarixi ilə assosiasiya olunan adlardır.

Buna baxmayaraq, 1930-cu ildə həmin istehsalçıların hamısına məxsus nəqliyyat vasitələri Kral Əbdüləziz bin Əbdülrəhman Al Səudu Ər-Riyaddan Məkkəyə müşayiət edən qeyri-adi karvanın tərkibində idi.

Səfərdə təxminən 300 avtomobil iştirak edirdi.

"Darah" kimi tanınan Kral Əbdüləziz adına Tədqiqat və Arxiv Fondunun qoruyub saxladığı məlumatlar, uzun məsafəli səyahətlərin bugünkü magistral yol səfərlərinə heç də bənzəmədiyi bir dövrdə Krallıq ərazisindəki hərəkətlilik barədə təsirli bir mənzərə yaradır.

Kralın bu səfəri hicri təqvimi ilə 1348-ci ildə (miladi 1930-cu ildə) baş tutmuşdu.

Səfərin məqsədi sadəcə mərasim xarakterli deyildi. Kral Əbdüləziz Həcc mövsümü ilə bağlı məsələlərə şəxsən nəzarət etmək, zəvvarların vəziyyətini yoxlamaq və onlara göstərilən xidmətləri izləmək üçün Məkkəyə gedirdi.

Marşrutun özü də görülən işin miqyasını nümayiş etdirir.

Karvan Ər-Riyaddan yola düşərək Məkkəyə çatmazdan əvvəl Əl-Həysiyə, Əl-Dəvadmi, Əl-Dəfinə, Əl-Muvəyh, Əl-Üşəyrə və Əl-Sail məntəqələrindən keçmişdi.

Lakin bu səfəri Kralın əvvəlki səfərlərindən fərqləndirən əsas məqam onun təşkili idi.

"Darah" qeyd edir ki, səfər fərqli səviyyədə hazırlıq və təşkilatçılıq, xüsusilə də onu müşayiət edən resurslar baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edirdi.

Karvan müxtəlif markalara aid təxminən 300 avtomobildən ibarət idi.

Mercedes avtomobilləri Lincoln-larla yanaşı hərəkət edirdi. Karvanda Hudson, Packard, Chevrolet, Lancia, Studebaker və Ford kimi bir çox başqa markalar da yer alırdı.

Ər-Riyad və Məkkə arasındakı səfərin müasir magistral yollar, hava əlaqələri və geniş nəqliyyat infrastrukturu ilə təmin edildiyi 2026-cı ilin nöqteyi-nəzərindən baxdıqda, bu rəqəm xüsusilə təsirli görünür.

1930-cu ildə yüzlərlə nəqliyyat vasitəsinin bu məsafə boyunca hərəkət etdirilməsi özlüyündə böyük bir logistik əməliyyat idi.

Karvan həmçinin kral səyahətlərinin dəyişən təbiəti haqqında bir şey ortaya qoyur.

Kral Əbdüləzizin səyahətləri idarəetmə ilə sıx bağlı idi. Səyahət ona vəziyyəti birbaşa yoxlamağa, ictimai işləri izləməyə və ölkənin müxtəlif yerlərində diqqətini tələb edən məsələlərə nəzarət etməyə imkan verirdi.

Bu dəfə təyinat yeri Məkkə, məsuliyyət isə Həcc idi.

Müasir qeydlər Ümm əl-Qurada qorunub saxlanılır. Darah səyahət üçün mənbə kimi 2 may 1930-cu il tarixli 282 nömrəli sayını göstərir.

Təxminən bir əsr sonra görüntü cəlbedici olaraq qalır:

Riyaddan qərbə doğru səyahət edən bir kral.

Marşrut boyunca yeddi əsas nöqtə.

Və ölkə daxilində Məkkəyə doğru hərəkət edən təxminən 300 avtomobil.

Bu, artıq hərəkətdə olan Səudiyyə Ərəbistanının bir anlıq görüntüsüdür.


P.S. Məlumatlar Krallığın yerli mediasından götürülüb. 


Reportyor.az 




MARAQLI / KARUSEL