Ürək, elmi ictimaiyyəti uzun müddətdir çaşdıran xərçəngdən demək olar ki, tamamilə qorunan yeganə insan orqanıdır. Əhali arasında ilkin ürək şişlərinin nisbəti təxminən 0,02%-dən çox deyil və əksəriyyəti 90%-ə qədər xoşxassəli olur.

Tarixən bu, ürək əzələ hüceyrələrinin doğuşdan qısa müddət sonra bölünməsini dayandırması ilə əlaqələndirilirdi ki, bu da bağırsağın astarlanması kimi sürətlə yenilənən toxumalarla müqayisədə xərçəngə səbəb olan genetik mutasiyaların ehtimalını azaldır.

Lakin, İtaliyanın Triest Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan son tədqiqat bu təbii immuniteti izah edən yeni bir bioloji və mexaniki ölçünü ortaya çıxardı və müxtəlif bədxassəli şişlər üçün perspektivli müalicələrə qapı açdı.

Tədqiqat göstərdi ki, ürəyin yığılması və genişlənməsi nəticəsində yaranan və gündə təxminən 100.000 dəfə təkrarlanan nəhəng mexaniki qüvvə xərçəng hüceyrələrinin yerləşməsinin və böyüməsinin qarşısını alır.

Laboratoriya təcrübələrində genetik modifikasiya olunmuş siçanlara insan xərçəng hüceyrələri yeridildi. Məlum olub ki, qanın vurulma sürəti aşağı səviyyələrə endirildikdə, bədxassəli hüceyrələr çoxalmağa başlayıb, normal ürək döyüntüsünün bərpası isə onları tamamilə aradan qaldırıb.

"Science" jurnalında dərc olunan tapıntılar nəbzin birbaşa fiziki təsirindən kənara çıxıb. Onlar göstəriblər ki, mexaniki təzyiq molekulyar siqnalları birbaşa xərçəng hüceyrəsinin nüvəsinə daşıyan "Nesprin-2" adlı bir zülalın ifrazını stimullaşdırır və ətraf mühit uyğun olmadığı üçün onu çoxalmağı və bölünməyi dayandırmağa məcbur edir.

Tədqiqat qrupu hazırda "mexanoterapiya" istifadə edərək geyilə bilən tibbi cihazların döş və dəri xərçəngi kimi şişlərə ürəyin hərəkətini təqlid edən hədəf təzyiqlər tətbiq etmək üçün hazırlana biləcəyini araşdırır. Məqsəd bədxassəli hüceyrələri aclıqdan qorumaq və onların yayılmasının qarşısını almaqdır.

Paralel olaraq, İrlandiya Qalvey Universitetinin rəhbərliyi ilə aparılan digər tədqiqatlar göstərir ki, birbaşa xarici təzyiqin tətbiqi bəzi toxumalarda hüceyrələrin yayılmasını stimullaşdırmaq riskini daşıya bilər və bunu "ikiüzlü qılınc" kimi təsvir edir.

Buna əsaslanaraq, tədqiqatçılar hesab edirlər ki, daha təhlükəsiz yol, hüceyrə bölünməsini dayandırmaq və insan orqanizminin digər orqanlarında ürəyin qoruyucu qalxanını təqlid etmək məqsədilə "Nesprin-2" zülalını kimyəvi yolla aktivləşdirə bilən hədəf yönümlü dərmanların hazırlanmasından keçir.

Reportyor.az 


SAĞLAMLIQ / KARUSEL