Hər gün "fast-food" (tez hazırlanan qida) yemək, yeməkləri ötürməmək üçün praktik bir yol kimi görünə bilər; lakin çoxsaylı tədqiqatlar xəbərdarlıq edir ki, bu qidalanma tərzi ciddi sağlamlıq problemlərinə – o cümlədən xroniki xəstəliklər riskinin artmasına, qidalanma çatışmazlığına və hətta ömrün qısalmasına – səbəb ola bilər.

Çəki artımı və piylənmə
Araşdırmalar tez-tez "fast-food" istehlakı ilə çəki artımı, yüksək bədən kütləsi indeksi və piylənmə arasında güclü əlaqə olduğunu göstərir.

Bu yeməklər çox vaxt yüksək kaloriyə, doymuş və trans yağlara, həmçinin külli miqdarda şəkər və natrima malik olur, eyni zamanda lif və vacib qida maddələrindən məhrumdur; bu da onları çəki artımının əsas səbəblərindən birinə çevirir.

Elmi araşdırmalar göstərir ki, müntəzəm olaraq "fast-food" yeyən insanlarda piylənmə riski, bu qidaları yeməyənlərlə müqayisədə 20%-dən 129%-ə qədər daha yüksəkdir.

İnsulin rezistentliyi və diabet
Əksər "fast-food" məhsulları emal olunmuş və lif miqdarı az olan karbohidratlara əsaslanır; bu da qan şəkərinin səviyyəsinin kəskin artmasına və orqanizmin böyük miqdarda insulin ifraz etməsinə səbəb olur.

Daimi təsir nəticəsində insulin rezistentliyi yarana bilər ki, bu da 2-ci tip diabet riskini artırır. Tədqiqatlar göstərir ki, həftədə iki və ya daha çox dəfə "fast-food" yeyənlərdə bu risk 68%-ə qədər artır.

Ürək-damar xəstəlikləri
Çox miqdarda "fast-food" istehlakı qanda lipid pozğunluqları, "pis" xolesterinin səviyyəsinin yüksəlməsi və iltihabın artması ilə əlaqələndirilir; bütün bunlar ürək xəstəliklərinə yol açan amillərdir.

Tərkibindəki yüksək natrium miqdarı da qan təzyiqinin artmasına səbəb olur. Araşdırmalar göstərir ki, tez-tez "fast-food" istehlakı metabolik sindrom riskini 150%-ə qədər artıra bilər.

Ümumi qidalanma keyfiyyətinin aşağı düşməsi
Evdə hazırlanan yeməklərlə müqayisədə, "fast-food" yeməkləri adətən daha çox kalori, yağ və şəkər ehtiva edir, qida dəyəri baxımından isə daha kasıb olur.

Araşdırmalar göstərir ki, əksər "fast-food" yeməkləri sağlamlıqla bağlı tövsiyə olunan normaları aşır; nəticədə gündəlik kalori ehtiyacı aşılsa belə, lif və zülal kimi vacib qida maddələrinin çatışmazlığı yaranır.

Fiziki və psixi sağlamlığa təsirləri
Gündəlik olaraq "fast-food"a üstünlük vermək ümumi sağlamlığın pisləşməsinə, iltihabın artmasına, həzm və yuxu pozğunluqlarına, həmçinin yorğunluq və enerji çatışmazlığına səbəb olur.

Tədqiqatlar həmçinin yüksək "fast-food" istehlakını depressiya və psixoloji stress riskinin 16%-ə qədər artması ilə əlaqələndirir, baxmayaraq ki, bu əlaqənin birbaşa səbəb-nəticə xarak Sürətlənmiş qocalma və potensial olaraq daha qısa ömür müddəti
Araşdırmalar göstərir ki, tez hazırlanan qidaların (fast-fud) tez-tez istehlakı ürək xəstəlikləri səbəbindən xəstəxanaya yerləşdirilmə hallarının artması və ürək mənşəli ölümlərin yüksək riski ilə əlaqəlidir.

Həmçinin, yüksək miqdarda yağ və şəkər qəbulu xroniki iltihablanmanı təşviq edir; bu isə qocalma prosesini sürətləndirir və insanın ömür müddətini qısalda bilən xroniki xəstəliklərin riskini artırır.


Reportyor.az 


SAĞLAMLIQ / KARUSEL