Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Aleksey Moskalev izah edir ki, süd insanın heç bir qida qəbul etmədiyi “təmiz dövrü” (yəni aclıq intervalını) pozur, çay isə buna səbəb olmur.

Moskalevin sözlərinə görə, aclıq intervalı yeməklər arasındakı müddətdir və gündəlik aclığın ən ciddi formalarından biri hesab olunur; bu müddət ərzində yalnız su içməyə icazə verilir. Bu fasilələr orqanizmə kalori qəbulundan mütəmadi olaraq istirahət vermək üçün zəruridir, çünki maddələr mübadiləsi sistemi səhər tezdən gecəyə qədər fasiləsiz qida emal etmək üçün nəzərdə tutulmayıb. Əks halda, bu, sağlamlıq problemlərinə yol aça bilər.

O qeyd edir ki, qida maddələrinin qəbulu məhdudlaşdırıldıqda, maddələr mübadiləsi bərpa rejiminə keçir. Klinik tədqiqatlar göstərir ki, gün ərzində səkkiz-on saatlıq müddətdə qida qəbul etməmək metabolik göstəriciləri yaxşılaşdırır. Yuxu və fiziki aktivliklə yanaşı, bu yanaşma vaxtından əvvəl ölüm riskini azaltmaq baxımından ən güclü elmi sübutlarla dəstəklənən amillərdən biridir.

“Bir qaşıq şəkər, süd, qaymaq, şirə və ya hər hansı şirin içki orqanizmə qida maddələri daxil edir və bununla da aclıq intervalı rəsmən başa çatmış sayılır”, – deyə o bildirir. “Lakin mən məsləhət görməzdim ki, bir damcı südə görə məsələni riyazi bir oyuna çevirəsiniz. Sağlamlıq üçün, hər bir kaloriyə qədər tam metabolik ‘təmizlik’ axtarmaqdansa, kifayət qədər uzun və müntəzəm aclıq dövrünü qoruyub saxlamaq daha vacibdir.”

Digər bir qeyri-müəyyən məsələ isə kalorisiz qida əlavələri və dadlandırıcılardır. Bunların maddələr mübadiləsinə təsiri barədə çox az məlumat mövcuddur, bu da onların aclıq dövründə qəbul edilib-edilməyəcəyini müəyyən etməyi çətinləşdirir.
O xəbərdarlıq edir: “Demək olar ki, bütün dadlandırıcıların müntəzəm istifadəsinin sağlamlığa mənfi təsir göstərdiyi müəyyən edilib.”

Yemək qəbulu müddətinə gəldikdə isə, Moskalev bildirir ki, geniş yayılmış “axşam saat 6-dan sonra yeməmək” qaydasının heç bir elmi əsası yoxdur. Əsas məsələ saatdakı rəqəmlər deyil, orqanizmin sirkad ritmi (bioloji saatı), yemək qəbulu müddətinin uzunluğu və bunun yuxu rejimi ilə əlaqəsidir. Məsələn, səhər saat 10-dan axşam saat 8-ə qədər qidalanmaq... müxtəlif qrafiklərə uyğunlaşa bilən 10 saatlıq qidalanma aralığı yaradır.

Bununla belə, mövcud sübutlar ümumiyyətlə göstərir ki, daha erkən saatlarda qidalanmaq fizioloji cəhətdən daha məqsədəuyğundur; çünki insulin həssaslığı və digər metabolik proseslər orqanizmin sirkad ritminə (bioloji saatına) uyğun tənzimlənir. Lakin son yeməyin yatmazdan düz üç saat əvvəl qəbul edilməsi qaydası hamı üçün eyni dərəcədə tətbiq oluna bilməz, çünki elm hələlik belə dəqiq bir sərhəd müəyyən etməyib. Əgər bir şəxs gecə saat 11 ilə gecə yarısı arasında yatmağa gedirsə, axşam yeməyini saat 20:00-da yeməsi məqbul hesab edilə bilər.

O deyir: “Mən tövsiyə edirəm ki, sabit gündəlik rejimə üstünlük verəsiniz, gecə saatlarında davamlı qəlyanaltı qəbul etməkdən çəkinəsiniz, qidalanma aralığını ağlabatan müddətdə saxlayasınız və mümkün olduqda, əsas yeməyi axşam saatlarına saxlamayasınız”.


Reportyor.az 


SAĞLAMLIQ / KARUSEL