Yeni bir araşdırma, istehlakçıları cihazları satın almadan və ya istifadə etməzdən əvvəl müstəqil təsdiqləmə reyestrlərinə qarşı yoxlamağa çağıraraq, süni intellektlə işləyən çatbotlardan istifadəyə qarşı xəbərdarlıq edib.

Tibbi məlumat verərkən bu vasitələrin dəqiqliyi ilə bağlı narahatlıqlar yaradan yeni bir araşdırmaya görə, süni intellektlə işləyən çatbotdan ev qan təzyiqi monitorunun etibarlı olub-olmadığını soruşmaq səhv cavab verə bilər.

Amerika Ürək Assosiasiyasının 2026-cı il Hipertoniya Elmi Sessiyalarında təqdim edilən araşdırma, məşhur süni intellektlə işləyən axtarış vasitələrinin istifadə olunan vasitədən asılı olaraq dəqiqlik nisbətləri 63%-dən 91%-ə qədər dəyişən təsdiqlənmiş qan təzyiqi monitorlarını müəyyən etdiyini aşkar edib.

Nəticələr göstərir ki, ev tibbi cihazlarının etibarlılığını yoxlamaq üçün yalnız süni intellektdən istifadə etmək istifadəçiləri səhv sağlamlıq qərarları vermək riski ilə üzləşdirə bilər.

Süni intellekt qan təzyiqi monitorlarını qiymətləndirməkdə çətinlik çəkir
Bu kontekstdə, "təsdiqləmə" qan təzyiqi monitorunun ardıcıl olaraq dəqiq göstəricilər vermək qabiliyyətini təsdiqləyən müstəqil testlərə aiddir.

Cihaz, istehsalçı ilə əlaqəsi olmayan müstəqil təşkilatlar sınaq yolu ilə tələb olunan dəqiqlik standartlarına cavab verdiyini təsdiqlədikdə təsdiqlənmiş hesab olunur. Üç rəsmi reyestr bu testlərdən keçən cihazları izləyir.

Tədqiqatda həm təsdiqlənmiş, həm də təsdiqlənməmiş cihazlar da daxil olmaqla 324 qan təzyiqi monitoru araşdırıldı.

Tədqiqatçılar geniş istifadə olunan dörd süni intellekt alətini sınaqdan keçirdilər: Google Gemini, Microsoft Copilot, ChatGPT və Perplexity.

Monitorların müstəqil təsdiq testlərindən keçib-keçmədiyini müəyyən etmək qabiliyyətini qiymətləndirmək üçün hər bir alətə üç fərqli formatda suallar verdilər.

Gemini digər alətlərdən daha yaxşı nəticə göstərdi, dəqiqlik nisbətləri 86%-dən 91%-ə qədər dəyişdi. Digər üç alət isə 63%-dən 83%-ə qədər dəqiqlik nisbətlərini qeyd etdi.

Lakin, bütün alətlər təsdiqlənməmiş monitorları müəyyən etməkdənsə, cihazların təsdiqləndiyini təsdiqləməkdə daha çox çətinlik çəkdi.

Bu, hətta cihazlar süni intellekt alətləri üçün əlçatan olan rəsmi reyestrlərdə açıq şəkildə sadalandıqda belə baş verdi.

Uyğunsuz cavablar narahatlıq doğurur
Tədqiqatçılar problemlərin cavab dəqiqliyindən kənara çıxaraq suallar təkrarlandıqda uyğunsuz nəticələrə səbəb olduğunu aşkar etdilər.

Eyni süni intellekt alətinə fərqli bir gündə və ya başqa bir kompüterdən istifadə edərək eyni sualı verdikdə, bəzən eyni cihaz haqqında tamamilə fərqli cavablar alırdılar.

Tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Dr. Anna Soriano, əksər alətlərin iki eyni ehtimal olunan variant arasında təsadüfi təxminlərdən bir qədər daha yaxşı nəticə göstərdiyini söylədi. O əlavə etdi ki, Gemini, nisbətən daha güclü performansına baxmayaraq, dəfələrlə asanlıqla əldə edilə bilən məlumat tapa bilmirdi.

Bu uyğunsuzluqlar xüsusilə səhiyyədə narahatlıq doğurur, çünki səhv monitoru təsdiqlənmiş kimi səhv təsnif etmək istifadəçilərin səhv qan təzyiqi göstəricilərinə etibar etməsinə səbəb ola bilər.

Bu cür göstəricilər sonradan insanın sağlamlığının səhv qiymətləndirilməsinə və ya uyğun olmayan müalicə qərarlarına səbəb ola bilər.

Nəticələr, xüsusən də məlumat xəstəliklərin diaqnozu və müalicəsinə birbaşa təsir etdikdə, tibbi qərarlar üçün süni intellekt alətlərindən istifadə edərkən ehtiyatlı olmağın vacibliyini vurğulayır.

Niyə bu nəticələr istifadəçilər üçün risk yaradır?
Evdəki qan təzyiqi monitorlarının dəqiqliyi sağlamlıq monitorinqi üçün vacibdir, çünki səhv göstəricilər həm həkimlərin, həm də xəstələrin verdiyi qərarlara təsir göstərə bilər.

Tədqiqatçılar xəbərdarlıq ediblər ki, istifadəçilərin süni intellekt tərəfindən yaradılan cavablara etibar etmələri, onların dəqiqliyini təsdiqləyən testlərdən keçdiklərini düşünərək tələb olunan klinik standartlara cavab verməyən cihazlar almağa səbəb ola bilər.

Problem ondadır ki, bəzi süni intellekt alətləri cihazın təsdiq statusu haqqında dəqiq məlumata etibar etmədən etibarlı görünən cavablar verə bilər.

Bu səbəbdən, tədqiqatçılar hazırda qan təzyiqi monitorunun təsdiqlənməsini yoxlamaq üçün çatbotlara etibar etməməyi məsləhət görüblər.

Əvəzində, onlar www.validatebp.org saytında mövcud olan təsdiqlənmiş qan təzyiqi monitoru reyestri də daxil olmaqla, birbaşa tanınmış reyestrlərə müraciət etməyi tövsiyə edirlər.

Tədqiqatda vurğulanır ki, süni intellekt vasitəsilə məlumatlara sürətli giriş, xüsusən də etibarlı məlumatlar və müstəqil elmi sınaq tələb edən tibbi məsələlərdə onun dəqiqliyini təmin etmək üçün kifayət deyil. 

Reportyor.az 




SAĞLAMLIQ / KARUSEL