Aparılan araşdırmalar göstərir ki, Pakistan 2025-ci ildə dünyanın ən dumanlı ölkəsi seçilib və PM2.5 kimi tanınan təhlükəli kiçik hissəciklərin konsentrasiyası Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) tövsiyə etdiyi səviyyədən 13 dəfə yüksək olub.

Bu barədə yerli Dawn xəbər verir.

İsveçrənin hava keyfiyyətinin monitorinqi şirkəti IQAir illik hesabatında bildirib ki, ötən il 13 ölkə və ərazidə orta PM2.5 səviyyəsi ÜST standartında kubmetr üçün 5 mikroqramdan az saxlanılıb ki, bu da 2024-cü ildəki yeddi rəqəmdən çoxdur.

Hesabatın nəticələrinə görə, ümumilikdə monitorinq edilən 143 ölkə və ərazidən 130-u ÜST təlimatlarına cavab verməyib.

Banqladeş və Tacikistan ən çirkli ölkələr siyahısında ikinci və üçüncü olublar.

Statistik olaraq 2024-cü ilin ən dumanlı ölkəsi olan Çad 2025-ci ildə dördüncü yeri tutub, lakin ötən il PM2.5 konsentrasiyalarının azalması məlumat boşluqlarının nəticəsi ola bilər.

Ötən ilin mart ayında ABŞ büdcə məhdudiyyətlərini əsas gətirərək səfirlik və konsulluq binalarından toplanan çirklənmə məlumatlarını toplayan qlobal monitorinq proqramını dayandırdı.

"Mart ayında məlumatların itirilməsi Çadda PM2.5 səviyyəsində əhəmiyyətli dərəcədə azalma olduğunu göstərdi, amma məsələ burasındadır ki, biz bunu bilmirik", - deyə IQAir hesabatının aparıcı müəllifi Kristi Çester Şröder bildirib.

ABŞ-ın qərarı bir çox dumanlı ölkələr üçün ilkin məlumat mənbəyini ləğv etdi və Burundi, Türkmənistan və Toqo məlumat boşluqları səbəbindən 2025-ci il hesabatından çıxarıldı.

Hindistanın Loni şəhəri 2025-ci ildə dünyanın ən çirkli şəhəri oldu, orta PM2.5 səviyyəsi 112,5 mikroqram, ardınca Çinin şimal-qərbindəki Sincan bölgəsindəki Hotan şəhəri 109,6 mikroqramla gəlir.

Dünyanın ən çirkli 25 şəhərinin hamısı Hindistan, Pakistan və Çində idi.

Dünya şəhərlərinin yalnız 14 faizi 2025-ci ildə ÜST standartlarına cavab verib ki, bu da bir il əvvəlki 17%-dən aşağıdır. Kanada meşə yanğınları ABŞ-da və Avropaya qədər PM2.5-in artmasına səbəb olub.

2025-ci ildə standartlara cavab verən ölkələr arasında Avstraliya, İslandiya, Estoniya və Panama da var.

Laos, Kamboca və İndoneziya əsasən daha rütubətli və küləkli La Niña havası sayəsində əvvəlki illə müqayisədə PM2.5-də əhəmiyyətli dərəcədə azalma olduğunu bildirib.

Monqolustanda orta konsentrasiyalar 31% azalaraq kubmetr üçün 17,8 mikroqrama düşüb.

IQAir-in məlumatına görə, ümumilikdə 75 ölkə 2025-ci ildə əvvəlki illə müqayisədə PM2.5 səviyyəsinin aşağı olduğunu bildirib, 54 ölkədə isə orta konsentrasiyalar daha yüksək olub.


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA