mobil versiya

Səudiyyə Ərəbistanı süni intellekt modellərinin hazırlanmasında qlobal miqyasda üçüncü yerdədir








Səudiyyə Məlumat və Süni İntellekt İdarəsinin (Saudi Data and AI Authority - SDAIA) məlumatına görə, Səudiyyə Ərəbistanı aparıcı süni intellekt modellərinin hazırlanmasında qlobal miqyasda üçüncü yerdədir ki, bu da Krallığın sürətlə inkişaf edən süni intellekt sektorundakı artan mövqeyini əks etdirir.

Bu barədə Krallığın yerli mediası xəbər verir. 

SDAIA-nın məlumatına görə, Səudiyyə Ərəbistanı 2025-ci ilə qədər səkkiz böyük dil modeli hazırlamışdır ki, bunlardan beşi dünyada lider hesab olunur. Bunlara digər Səudiyyə qurumları tərəfindən hazırlanmış ixtisaslaşmış modellərlə yanaşı, ALLaM kimi milli modellər də daxildir.

İdarəetmə orqanı həmçinin bildirib ki, 2025-ci ilə qədər yerli olaraq 58 süni intellekt tətbiqi hazırlanıb. Bu arada, 10-dan çox qurumla əməkdaşlıq çərçivəsində hazırlanmış BALSAM indeksi 20 ərəb dilində süni intellekt modelini qiymətləndirmək üçün istifadə olunub.

Səudiyyə Ərəbistanının irəliləyişi beynəlxalq reytinqlərdə də əks olunur. Krallıq Oxford Insights Hökumətinin Süni İntellekt Hazırlıq İndeksi 2025-də 195 ölkə arasında 15-ci, Stanford Universitetinin İnsan Mərkəzli Süni İntellekt İnstitutu tərəfindən dərc edilən 2025-ci il süni intellekt indeksində isə qlobal miqyasda 19-cu yerdə qərarlaşıb.

SDAIA, Krallığın nailiyyətlərini vurğulayaraq, süni ümumi intellektin və ya AGI-nin gələcəyinin qeyri-müəyyən olduğunu və mütəxəssislərin həm tərifi, həm də inkişaf ehtimalı ilə bağlı fikir ayrılıqlarını qeyd etdiyini bildirib.

AGI, insan qabiliyyətləri ilə müqayisə edilə bilən səviyyədə geniş çeşidli idrak tapşırıqlarını öyrənə, uyğunlaşdıra və yerinə yetirə bilən süni intellekt sistemlərinə aiddir.

Səlahiyyətli orqan, xüsusən də generativ süni intellektdəki son nailiyyətlərin AGI-nin nə vaxt ortaya çıxa biləcəyi ilə bağlı proqnozları gücləndirdiyini söyləyib. Bununla belə, bu cür proqnozların ümumi insan zəkasına uyğun sistemlərin yaxınlaşdığına dair qəti dəlil təşkil etmədiyi barədə xəbərdarlıq edib.

SDAIA-ya görə, AGI-yə doğru irəliləyiş texnoloji irəliləyişlər, hesablama gücü, investisiya səviyyələri və tənzimləyici çərçivələr daxil olmaqla bir sıra amillərdən asılı olacaq.

Buna görə də Krallıq AGI-ni hazırlıq səylərini müəyyən bir zaman xətti ilə əlaqələndirmək əvəzinə, erkən hazırlıq tələb edən bir neçə potensial gələcək ssenarilərdən biri kimi görür.

SDAIA bildirib ki, bu hazırlıqlar milli istedadların inkişaf etdirilməsini, tənzimləyici mühitin gücləndirilməsini, beynəlxalq tərəfdaşlıqların genişləndirilməsini və sektorlar üzrə süni intellekt həllərinin tətbiqinin artırılmasını əhatə edir. Səylər həmçinin infrastrukturun qurulmasına, məlumatların keyfiyyətinin və idarəetmənin yaxşılaşdırılmasına, qabaqcıl süni intellekt sistemlərinin iqtisadiyyata, əmək bazarına, təhlükəsizliyə və cəmiyyətə təsirinin qiymətləndirilməsinə yönəlib.

Səlahiyyətli orqan bildirib ki, Səudiyyə Ərəbistanı süni intellekt idarəetməsinə tədricən yanaşma tətbiq edib, etik prinsiplər və institusional çərçivələrdən başlayaraq, inkişaf etməkdə olan texnologiyalarla yanaşı inkişaf edə biləcək süni intellekt tətbiqinə və risklərin idarə edilməsi çərçivələrinə keçib.

Qabaqcıl süni intellekt səhiyyə və təhsil xidmətlərini təkmilləşdirmək, elmi tədqiqatları sürətləndirmək və daha uyğunlaşan iqtisadi modelləri dəstəkləmək üçün imkanlar təklif etsə də, SDAIA bildirib ki, bu, həmçinin məxfilik, kibertəhlükəsizlik, qərəz, yanlış məlumat, məşğulluq və getdikcə muxtar sistemlər tərəfindən verilən qərarlara görə məsuliyyətlə bağlı problemləri də ortaya qoyur.

Milli imkanların yaradılması Krallığın süni intellekt strategiyasının əsas hissəsi olaraq qalır. SDAIA SAMAI kimi təşəbbüsləri, eləcə də süni intellekt mütəxəssislərinin hovuzunu genişləndirmək və Səudiyyə istedadlarını gələcək texnoloji inkişaflara hazırlamaq üçün hazırlanmış təlim proqramlarını, təlim düşərgələrini, hakatonları və müsabiqələri vurğulayıb.

Universitetlər də bu səylərə töhfə verirlər. Təbukdakı Fəhad Bin Sultan Universitetində Hesablama Kolleci süni intellekt, maşın öyrənməsi və məlumat elmləri üzrə proqramlar tətbiq etməklə yanaşı, ixtisasından asılı olmayaraq bütün bakalavr tələbələrindən texniki savadlılıq və gələcəyə hazırlıq bacarıqlarının inkişaf etdirilməsinə yönəlmiş ümumi süni intellekt kursu keçmələrini tələb edir.

Kollecin müəllim heyəti beynəlxalq jurnallarda və konfranslarda süni intellekt tədqiqatlarını dərc edir, AIMD Laboratoriyası isə tələbələrə və tədqiqatçılara alqoritmlər hazırlamaqda, maşın öyrənmə modellərini öyrətməkdə, məlumatların təhlilində və kibertəhlükəsizlik həllərinin sınaqdan keçirilməsində dəstək verir.

Universitet həmçinin kvant kompüteri işlədir və bu da tələbələrə və tədqiqatçılara kvant hesablama tətbiqlərini və onların mürəkkəb hesablama problemlərini həll etmək potensialını araşdırmaq imkanı verir. Həmçinin, real dünya problemlərinə həll yolları hazırlamağa yönəlmiş bir sıra hakatonlar və texniki yarışlar başlatmışdır.

Reportyor.az 





KARUSEL / İQTİSADİYYAT
Tarix: Dünən, 09:38