mobil versiya

Mərkəzi Asiyanın üç ölkəsində ekosistemlərin bərpasına 260 milyon avrodan çox vəsait ayrılacaq






Özbəkistan, Qırğızıstan və Tacikistanda meşələrin, otlaqların və kənd təsərrüfatı torpaqlarının bərpası üçün ümumilikdə 264,4 milyon avro planlaşdırılır. Vəsaitlər 9 noyabrda Türkiyənin Antalya şəhərində keçirilən BMT-nin İqlim Dəyişikliyi Konfransında (COP31) rəsmi olaraq başlanan Mərkəzi Asiyanın İqlimə Davamlı Landşaftları (CLiCA) beynəlxalq proqramı çərçivəsində təmin edilir. Bu, Yaşıl İqlim Fondunun sənədlərinə əsasəndir.

Proqram yeddi il üçün nəzərdə tutulub. Ən böyük məbləğ — 103,75 milyon avro — Özbəkistana ayrılıb. Qırğızıstan 74,49 milyon avro, Tacikistan isə 72,25 milyon avro alacaq. Ümumi regional fəaliyyətlər və inzibati xərclər üçün əlavə 13,89 milyon avro ayrılacaq.

Maliyyələşdirmə deqradasiyaya uğramış meşələrin və otlaqların bərpası, torpaq eroziyası ilə mübarizə, suya qənaət edən texnologiyaların tətbiqi və kənd təsərrüfatının iqlim dəyişikliyinə uyğunlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub. Üç ölkə təxminən 939.000 hektar ərazidə davamlı idarəetmə təcrübələrini tətbiq etməyi planlaşdırır. Proqram həmçinin kənd sakinlərinə, fermerlərə və sahibkarlara, o cümlədən qrantlara, kreditlərə və müasir kənd təsərrüfatı texnologiyalarına çıxış imkanı verən yardımlar göstərir.

Özbəkistanda layihələr Əndican, Namanqan, Fərqanə və Surxandərya bölgələrindəki 15 rayonu əhatə edəcək. Layihələr 18.000 hektar meşə və 123.000 hektar otlaq sahəsini bərpa etməyi, damcı suvarma sistemini tətbiq etməyi və quraqlığa davamlı bitkilər yetişdirməyi planlaşdırır. 12.000 fermerə məsləhət dəstəyi göstəriləcək.

Tacikistanda əsas işlər Xatlon bölgəsinin və Fərqanə vadisinin həssas ərazilərində cəmləşəcək. Buraya dağ ekosistemlərinin bərpası, yamacların sabitləşdirilməsi, su hövzələrinin qorunması və suvarma sistemlərinin modernləşdirilməsi daxildir.

Qırğızıstanda su ehtiyatlarının və kənd təsərrüfatının asılı olduğu dağ mənzərələrinin, meşələrin və otlaqların qorunmasına xüsusi diqqət yetiriləcək.

Proqram Almaniya Beynəlxalq Əməkdaşlıq Cəmiyyəti (GIZ) tərəfindən üç ölkə ilə əməkdaşlıq çərçivəsində hazırlanıb. Ümumi büdcənin təxminən 119,6 milyon avrosu Yaşıl İqlim Fondunun qrantlarından, qalan 144,8 milyon avronun isə birgə maliyyələşdirmədən əldə ediləcəyi gözlənilir. Bu məbləğə Almaniyadan qrantlar, Avropa İnvestisiya Bankının kreditləri və iştirakçı ölkələrin töhfələri daxildir. Planlaşdırılan kredit maliyyələşdirilməsi hələ də təsdiqini gözləyir. Proqramın icrasına 2027-ci ildə başlamaq planlaşdırılır.

Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının (ÜMT) hesabatına görə, 2021-ci ildən 2025-ci ilə qədər olan dövr 1991-ci ildə qeydlər başlayandan bəri çaylar üçün ən quraq dövrlərdən biri olub. Orta Asiya çay axınının normadan aşağı olduğu bölgələr arasında idi. Vəziyyət xüsusilə bölgənin əsas çay sistemlərini əhatə edən Aral dənizi hövzəsində ağır idi. Çaylar, göllər, su anbarları, qar və buz da daxil olmaqla qurudakı su ehtiyatları ardıcıl ikinci ildir ki, normadan aşağı olaraq qalır. ÜMT-nin hesablamalarına görə, Orta Asiyanın çay axınının yarıdan çoxu qar və buzdan əmələ gəlir. Bölgənin buzlaq kütləsi balansı qeydə alınmış ən mənfi üç dövr arasındadır. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, 21-ci əsrin sonuna qədər Mərkəzi Asiya ölkələri dünyada yay buzlaqlarının axınında ən böyük azalmalardan biri ilə üzləşə bilər. ÜMT ölkələri birgə su ehtiyatlarının monitorinqi, məlumat mübadiləsi və erkən xəbərdarlıq sistemləri hazırlamağa çağırır.

Reportyor.az 



KARUSEL / İQTİSADİYYAT
Tarix: Bu gün, 18:03