Qana, transatlantik kölə ticarətini insanlığa qarşı ən ağır cinayət kimi tanıyan qətnamə layihəsi üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatında qlobal dəstəyə çağırıb.

Bu addım təzminat və tarixi məsuliyyət ətrafında davam edən danışıqları gücləndirmək məqsədi daşıyır.

Təklifdən əvvəl çıxış edən Qananın Daimi Nümayəndəsi Samuel Yao Kuma üzv dövlətləri qətnaməni tarixin ən dağıdıcı sistemlərindən birinin tam miqyasını və davamlı təsirini qəbul etmək üçün bir addım kimi görməyə çağırıb.

Kuma bu cür dilin bir vəhşiliyi digərlərindən üstün tutmaq kimi şərh edilə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlara toxundu. O, bu fikri rədd edərək, qətnamənin əzabları müqayisə etmək və ya insanlığa qarşı cinayətlər arasında hüquqi iyerarxiya yaratmaqla bağlı olmadığını izah etdi. Bunun əvəzinə, o, müasir dünyanı yenidən formalaşdıran və qlobal bərabərsizliklərə təsir etməyə davam edən tarixi bir sistemi müəyyən etməyə çalışdığını söyləyib.


O, soyqırım, aparteid və müstəmləkə zorakılığı kimi vəhşiliklərin beynəlxalq hüquq çərçivəsində açıq şəkildə pislənildiyini vurğuladı. Onun sözlərinə görə, diqqət müqayisədən daha çox tanınmaya yönəlib.

Qana üçün qətnamə ədalət və təzminat tədbirləri ilə bağlı daha geniş müzakirələr üçün təməl yaratmağa kömək edərkən tarixə dürüst yanaşmaq səyini təmsil edir.

Kuma həmçinin qətnamənin dəstəklənməsinin ittiham aktı kimi deyil, ortaq məsuliyyət aktı kimi qəbul edilməli olduğunu vurğuladı. O, keçmişi etiraf etməyin ləyaqətə, bərabərliyə və həqiqətə sadiqliyi əks etdirdiyini söylədi.

1501-1867-ci illər arasında 13 milyondan çox afrikalı Atlantik okeanının o tayına zorla aparılaraq evlərindən, ailələrindən və gələcəklərindən qoparıldı. Bu tarixin təsirləri bu gün də dünyanı formalaşdırmağa davam edir.


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA