Pakistan, minlərlə insanın ölümünə səbəb olan və qlobal iqtisadiyyatı tənəzzülün həddinə çatdıran dağıdıcı altı həftəlik müharibədən sonra yüksək səviyyəli danışıqlar üçün İslamabada gələn ABŞ və İranın yüksək vəzifəli liderlərinin son tarixdə ən əhəmiyyətli diplomatik görüşlərdən birinə ev sahibliyi etməyə hazırlaşır.

Bu barədə Pakistan mediası xəbər verir. 

Kövrək və çətin qazanılan atəşkəsdən cəmi üç gün sonra, cümə günü keçirilməsi planlaşdırılan danışıqların məqsədi zəif atəşkəsin davamlı sülh müqaviləsinə çevrilib-çevrilməyəcəyini müəyyən etməkdir. Yaxın Şərqdə gərginlik hələ də davam etdiyi bir vaxtda İslamabad dialoqu dünya paytaxtları tərəfindən münaqişə üzərində diplomatiyanın kritik bir sınağı kimi diqqətlə izlənilir.

Amerika nümayəndə heyətinə vitse-prezident JD Vance rəhbərlik edəcək, ABŞ prezidenti Donald Trampın Yaxın Şərq üzrə əsas elçiləri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner müşayiət edəcək. İran tərəfdən isə Parlament sədri Məhəmməd Baqer Qalibafın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi və digər yüksək vəzifəli şəxslərlə birlikdə nümayəndə heyətinə rəhbərlik etməsi gözlənilir.

Bu cür yüksək səviyyəli şəxslərin olması həm vəziyyətin təcililiyini, həm də ciddiliyini vurğulayır.

Danışıqlardan əvvəl İslamabad faktiki olaraq görünməmiş təhlükəsizlik tədbirləri altındadır. Əsas marşrutlar bağlanıb, təhlükəsizlik işçiləri intensiv şəkildə yerləşdirilib və qonaqların təhlükəsizliyini təmin etmək üçün nəzarət gücləndirilib. Rəsmilər danışıqların medianın diqqətindən uzaq, təhlükəsiz, açıqlanmayan bir yerdə baş tutacağını bildirirlər.

"Pakistan ev sahibi və vasitəçidir", - deyə yüksək vəzifəli bir məmur mediada işıqlandırmada təmkin və məsuliyyət tələb edərək bildirib. "Bu, media tamaşası deyil. Məqsəd optika deyil, nəticələrdir."

Həqiqətən də, rəsmilər Pakistanın rolunun tanınma qazanmaq deyil, onilliklərdir düşmənçilik içində qalan iki rəqib arasında mənalı dialoqu asanlaşdırmaq olduğunu vurğulayıblar.

Danışıqlar çərçivəsinin təfərrüatları diqqətlə qorunsa da, diplomatik mənbələr hər iki tərəfin əvvəlcə Pakistanlı həmsöhbətlərlə ayrıca görüşlər keçirəcəyini göstərir. İslamabadın iki tərəf arasında mesajlar və təkliflər göndərərək vasitəçi kimi çıxış etməsi gözlənilir. Bununla belə, Amerika və İran rəsmiləri arasında birbaşa üzbəüz görüş ehtimalı istisna edilməyib.

ABŞ-ın danışıqlara geniş 15 bəndlik təkliflə girdiyi güman edilir. Planın İranın nüvə proqramı, ballistik raketlərin hazırlanmasına qoyulan məhdudiyyətlər, dəniz yollarının, xüsusən də Hörmüz boğazının təhlükəsizliyi və daha geniş regional sabitlik kimi əsas narahatlıqları əhatə etdiyi bildirilir.

İranın da öz növbəsində gələcək hərbi əməliyyatlara qarşı möhkəm zəmanətlərin təmin edilməsinə, ABŞ-ın bölgədəki hərbi izinin mərhələli şəkildə azaldılmasına, Hörmüz boğazını idarə edən yeni tənzimləmələrə və hərtərəfli regional gərginliyin azaldılması mexanizminə yönəlmiş 10 bəndlik çərçivə təqdim etdiyi deyilir.

Diplomatik impulsa baxmayaraq, atəşkəsin özü kövrək olaraq qalır.

Bu arada, ən vacib danışıqlardan əvvəl Ordu Qərargah rəisi və Müdafiə Qüvvələrinin rəisi, feldmarşal Seyid Asim Munir vasitəçilik səylərinin gedişatını nəzərdən keçirmək üçün Baş nazir Şəriflə görüşüb.

Baş nazir Ofisinin məlumatına görə, həm mülki, həm də hərbi rəhbərlik indiyə qədər əldə edilən gərginliyin azaldılmasından məmnunluq ifadə edib, lakin atəşkəsin qorunmasının bütün tərəflərdən davamlı təmkin tələb edəcəyini vurğulayıb.

Onlar Pakistanın danışıqlar yolu ilə həlli asanlaşdırmaq üçün hərtərəfli dəstək göstərməyə hazır olduğunu bir daha vurğuladılar və hazırkı hərbi əməliyyatların fasiləsini davamlı sülh çərçivəsinə çevirməyin vacibliyini vurğuladılar.

Mənbələr göstərir ki, kritik bir məqamda İsrailin hücumlarından sonra atəşkəs pozulmaq üzrə idi. Lakin Pakistan diplomatik şəkildə müdaxilə edərək Tehranı təmkinli olmağa və tammiqyaslı münaqişəni yenidən alovlandıra biləcək cavab tədbirlərindən çəkinməyə inandırdı.

Bu pərdəarxası rol qlobal böhran anında Pakistanın əsas diplomatik oyunçu kimi mövqeyini daha da yüksəltdi.

Lakin rəsmilər gözləntilərə ehtiyatla yanaşırlar.

"Bu, bir prosesdir, bir hadisə deyil", hazırlıqlarla tanış olan bir diplomat dedi. "Dərin etimad çatışmazlığı, mürəkkəb məsələlər və çoxsaylı maraqlı tərəflər var. Bir irəliləyiş mümkündür, lakin zəmanət verilmir."


Reportyor.az 




KARUSEL / DÜNYA