Avropa Komissiyası çərşənbə günü İranla bağlı müharibənin enerji təsirlərini yumşaltmaq üçün elektrik enerjisi vergilərini azaltmaq və ölkələrin qaz anbarlarının yayda doldurulmasını əlaqələndirmək planlarını açıqlayacaq.

Reuters agentliyinin gördüyü layihə təklifləri göstərir ki, AB hələlik qaz qiymətlərinin məhdudlaşdırılması və ya enerji şirkətlərinin gözlənilməz mənfəətinə vergi qoyulması kimi əsas bazar müdaxilələrindən çəkinəcək - bu tədbirlər 2022-ci ildə Rusiya qaz təchizatını dayandırdıqda və qiymətlər rekord həddə çatdıqda istifadə etmişdi.

Bunun əvəzinə, Komissiya Aİ-nin vergi qaydalarını neft və qazdan daha çox elektrik enerjisinə üstünlük vermək üçün tənzimləməyi və hökumətlərin sənaye elektrik vergilərini sıfıra endirməsini asanlaşdırmağı planlaşdırır, bu layihələr dərc olunmazdan əvvəl də dəyişə bilər.

Aİ həmçinin ölkələrin yaxın aylarda qaz anbarlarını doldurmaq səylərini əlaqələndirmək və hökumətlərin potensial reaktiv yanacaq çatışmazlığını necə həll etməli olduqları barədə rəhbərlik etmək üçün addım atacaq.
Avropanın neft və qaz idxalından çox asılılığı, həyati əhəmiyyətli yanacaq daşıma yolu olan Hörmüz boğazının faktiki olaraq bağlanmasından və İranın Yaxın Şərqdəki enerji infrastrukturuna hücum etməyə başlamasından bəri qiymətlərin kəskin şəkildə artmasına məruz qalıb.

Avropanın çərşənbə axşamı günü əsas qaz qiyməti ABŞ-İsrail müharibəsi 28 fevralda başlamazdan əvvəl olduğundan təxminən üçdə bir yüksək idi.
Lakin, AB-nin ən böyük neft və qaz təchizatçıları - ABŞ və Norveç - Yaxın Şərqdən kənardadır və İran böhranı hələ Avropada yanacaq çatışmazlığına səbəb olmayıb. Lakin aviaşirkətlər xəbərdarlıq ediblər ki, təyyarə yanacağı çatışmazlığı həftələr ərzində yarana bilər.
AB rəsmiləri Reuters-ə bildiriblər ki, blokun nisbətən təmkinli cavabı, subsidiyalar və milli vergi və rüsumların azaldılması da daxil olmaqla, bir çox böhran idarəetmə vasitələrinə Brüssel əvəzinə milli hökumətlərin nəzarət etdiyini əks etdirir.

Komissiyanın planlarında hökumətlərin "təcili yardım" göstərməsinin qeyri-məcburi yolları, o cümlədən müəssisələrin mümkün olduqda hava səyahətlərindən çəkinməsini tələb etmək göstərilir.
Bəzi rəsmilər cavabın həmçinin müharibənin yaratdığı enerji şokunun aylarla davam edə biləcəyinə dair qiymətləndirməni əks etdirdiyini və bu səbəbdən indilik daha ekstremal tədbirləri dayandırmağı məqsədəuyğun hesab etdiklərini bildiriblər.
Avropa İslahatları Mərkəzinin direktor köməkçisi Elisabetta Kornaqo bildirib ki, Hörmüz boğazının bağlanmasının davam etdirilməsi "2022-ci ildəkindən daha pis neft şokuna, oxşar qaz şokuna, lakin elektrik enerjisi qiymətlərinə daha kiçik bir şoka səbəb ola bilər".
Onun sözlərinə görə, bunun səbəbi ölkələr 2022-ci ildən bəri bərpa olunan elektrik enerjisi istehsalını əhəmiyyətli dərəcədə artırdıqlarıdır.

Ember beyin mərkəzinin məlumatlarına görə, AB ötən il elektrik enerjisinin 71%-ni bərpa olunan enerji və nüvə də daxil olmaqla aşağı karbonlu mənbələrdən istehsal edib ki, bu da 2022-ci ildəki təxminən 60%-dən çoxdur.


Reportyor.az 




KARUSEL / DÜNYA