Taliban rejimi Pakistanın İslamabadın təhlükəsizlik narahatlıqlarını həll etməkdəki səmimiyyətinə inandırmaq üçün qeyri-rəsmi şəkildə Talibanın Ali Lideri Hibatullah Axundzadənin qadağan olunmuş Təhriki-e-Taliban Pakistan (TTP) təşkilatını Pakistan daxilində hücumları dayandırmaq və ya Talibanın sədaqətini itirmək riski ilə bağlı xəbərdar etdiyini bildirib.

Etibarlı Pakistan mənbəsi The Express Tribune-a bildirib ki, bu mesaj Taliban rejiminin TTP və Əfqanıstan ərazisində fəaliyyət göstərən digər terrorçu qrupları cilovlamaq üçün addımlar atdığını nümayiş etdirmək üçün daha geniş səylərinin bir hissəsidir. Lakin mənbənin sözlərinə görə, Pakistan bu addımı qeyri-kafi və hər hansı bir mənalı dəyişiklik yaratmaq üçün lazımi mahiyyətə malik olmadığını hesab edib.

Məsələ ilə tanış olan rəsmilər bildiriblər ki, müvafiq orqanlar daxilində mövcud qiymətləndirməyə əsasən, Talibanın son vədləri problemin kök səbəblərini aradan qaldırmaqdan daha çox beynəlxalq və regional təzyiqi azaltmağa yönəlib.

Adı çəkilməməsi şərti ilə danışan yüksək vəzifəli bir məmur bildirib ki, Pakistanın qiymətləndirməsi Taliban rejiminin Əfqanıstanda fəaliyyət göstərən terrorçu qruplara münasibətində heç bir nəzərəçarpacaq dəyişiklik olmadığını göstərir. Rəsmi şəxs bildirib ki, Taliban hakimiyyəti İslamabadın narahatlıqlarını aradan qaldırmaq üçün bir sıra tədbirlər gördüklərini dəfələrlə iddia etsə də, "Əfqanıstan vətəndaşlarının terror şəbəkələrinə cəlb edilməsi davam edir".

Rəsmi şəxs əlavə edib ki, Taliban rəhbərliyi bu cür addımların vaxt qazandıra və Pakistandan təzyiqi azalda biləcəyinə inanır, lakin İslamabad hələ də buna əmin deyil. "Problem təminatların olmamasında deyil, problem təsdiqlənə bilən tədbirlərin olmamasındadır".

Etibarsızlıq münasibətləri müəyyənləşdirməyə davam etsə də, münasibətlərin daha da pisləşməsinin qarşısını almağa yönəlmiş diplomatik səylər də davam edir. Pakistan və Taliban rejiminin yüksək vəzifəli rəsmiləri aprelin ilk həftəsində Çinin Urumçi şəhərində həftəlik danışıqlar aparıblar. Çin Pakistan və Əfqanıstan arasında artan gərginliyin diplomatik həllini təşviq etmək səylərinin bir hissəsi olaraq görüşü təşkil edib.

Pekin Urumçi danışıqlarını konstruktiv və müsbət adlandırıb və prosesin nəticədə iki qonşu arasında hərtərəfli anlaşmaya gətirib çıxaracağına ümid etdiyini bildirib. Lakin bu danışıqlara baxmayaraq, Pakistan rəsmilərin sərhəddəki sığınacaqlardan qaynaqlandığını söylədiyi terror hücumları ilə üzləşməyə davam edib.

Mənbələr bildirib ki, Pakistanın əsas təhlükəsizlik narahatlıqları hələ də həll olunmasa da, İslamabad real irəliləyiş perspektivi olarsa, danışıqların növbəti mərhələsində iştirak etməyə hazırdır.

Bu məsələ Baş nazir Şehbaz Şərifin Çinə son səfəri zamanı da diqqət mərkəzində olub. Səfərdən sonra verilən birgə bəyanatda Pakistan və Çin Əfqanıstandan fəaliyyət göstərən terrorçu qrupların yaratdığı təhlükəni etiraf edib və Kabili TTP, Şərqi Türküstan İslam Hərəkatı (ETİH) və digər terrorçu şəbəkələr kimi təşkilatlara qarşı qətiyyətli tədbirlər görməyə çağırıblar.

Pakistanı İslamabadın təhlükəsizlik narahatlıqlarını həll etməkdə səmimiyyətinə inandırmaq üçün Taliban rejimi qeyri-rəsmi şəkildə Talibanın Ali Lideri Hibatullah Axundzadənin qadağan olunmuş Təhriki Taliban Pakistan (TTP) təşkilatını Pakistan daxilində hücumları dayandırmaqla, əks halda Talibanın sədaqətini itirmək riski ilə bağlı xəbərdar etdiyini bildirib.

Etibarlı Pakistan mənbəsi The Express Tribune-a bildirib ki, bu mesaj Taliban rejiminin TTP və Əfqanıstan ərazisindən fəaliyyət göstərən digər terrorçu qrupları cilovlamaq üçün addımlar atdığını nümayiş etdirmək üçün daha geniş səylərinin bir hissəsidir. Lakin mənbənin sözlərinə görə, Pakistan bu addımı qeyri-kafi və yerində hər hansı bir mənalı dəyişiklik yaratmaq üçün lazımi mahiyyətə malik olmadığını hesab edib.

Məsələ ilə tanış olan rəsmilər bildiriblər ki, müvafiq orqanlar daxilində mövcud qiymətləndirməyə əsasən, Talibanın son zəmanətləri problemin kök səbəblərini aradan qaldırmaqdan daha çox beynəlxalq və regional təzyiqi azaltmağa yönəlib.

Adı çəkilməmək şərti ilə danışan yüksək vəzifəli bir rəsmi bildirib ki, Pakistanın qiymətləndirməsi Taliban rejiminin Əfqanıstandan fəaliyyət göstərən terrorçu qruplara münasibətində heç bir nəzərəçarpacaq dəyişiklik olmadığını göstərir. Rəsmi bildirib ki, Taliban hakimiyyəti İslamabadın narahatlıqlarını aradan qaldırmaq üçün bir sıra tədbirlər gördüyü barədə dəfələrlə iddia etsə də, "Əfqanıstan vətəndaşlarının terror şəbəkələrinə cəlb edilməsi davam edir".

Rəsmiyə görə, Taliban rəhbərliyi bu cür addımların vaxt qazandıra və Pakistandan təzyiqi azalda biləcəyinə inanır, lakin İslamabad hələ də buna əmin deyil. "Problem zəmanətlərin olmamasında deyil, problem təsdiqlənə bilən tədbirlərin olmamasındadır", - deyə rəsmi əlavə edib.

Etibarsızlıq münasibətləri müəyyən etməyə davam etsə də, əlaqələrin daha da pisləşməsinin qarşısını almağa yönəlmiş diplomatik səylər də davam edir. Pakistan və Taliban rejiminin yüksək vəzifəli rəsmiləri aprelin ilk həftəsində Çinin Urumçi şəhərində həftəlik danışıqlar aparıblar. Çin Pakistan və Əfqanıstan arasında artan gərginliyə diplomatik həll yolu təşviq etmək səylərinin bir hissəsi olaraq görüşü təşkil edib.

Pekin Urumçi danışıqlarını konstruktiv və müsbət adlandırıb və prosesin nəticədə iki qonşu arasında hərtərəfli anlaşmaya gətirib çıxaracağına ümid etdiyini bildirib. Lakin bu görüşlərə baxmayaraq, Pakistan rəsmilərin sərhəddəki sığınacaqlardan qaynaqlandığını söylədiyi terror hücumları ilə üzləşməyə davam edib.

Mənbələr bildiriblər ki, Pakistanın əsas təhlükəsizlik narahatlıqları hələ də həll olunmasa da, real irəliləyiş perspektivi olarsa, İslamabad danışıqların növbəti mərhələsində iştirak etməyə hazırdır.

Bu məsələ Baş nazir Şehbaz Şərifin Çinə son səfəri zamanı da diqqət mərkəzində olub. Səfərdən sonra verilən birgə bəyanatda Pakistan və Çin Əfqanıstandan fəaliyyət göstərən terrorçu qrupların yaratdığı təhlükəni etiraf edib və Kabildən TTP, Şərqi Türküstan İslam Hərəkatı (ETİH) və digər terror şəbəkələri kimi təşkilatlara qarşı qətiyyətli tədbirlər görməyə çağırıblar.

Pakistan və Əfqanıstan arasındakı gərginlik aylardır davam edir və vaxtaşırı sərhəd boyunca hərbi qarşıdurmalara çevrilib. Keçən ilin oktyabr ayında bir neçə keçid məntəqəsində sərhəd toqquşması baş verib və bu da hər iki tərəfdən itkilərə və əsas tranzit yollarının müvəqqəti bağlanmasına səbəb olub.

Vəziyyət bu ilin fevral və mart aylarında sərhədin bəzi hissələrində atışmaların və artan hərbi fəaliyyətin daha geniş qarşıdurma qorxularını artırması ilə daha da pisləşib. Gərgin münasibətlər Pakistanın Əfqanıstan daxilində TTP sığınacaqlarını hədəf alan sərhədyanı zərbələri ilə daha da pisləşib.

İslamabad iddia edir ki, Əfqanıstan torpağında TTP liderlərinin və döyüşçülərinin olmasına dair dəfələrlə dəlillər paylaşıb, Taliban rejimi isə ərazisinin hər hansı bir ölkəyə qarşı istifadəsinə icazə vermədiyini inkar edib. Problemli münasibətlərin mərkəzində Pakistanın Taliban rejiminin TTP və Pakistanın təhlükəsizliyini təhdid edən digər qruplara qarşı təsirli tədbirlər görməməsi ilə bağlı uzun müddətdir davam edən şikayəti dayanır.

Kabildən vaxtaşırı diplomatik danışıqlara və təminatlara baxmayaraq, Pakistan rəsmiləri vədlər və hərəkətlər arasındakı boşluğun inamsızlığı artırmağa və ikitərəfli əlaqələrdə əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşmanın qarşısını almağa davam etdiyini bildirirlər.

Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA