Pakistanın Baş nazirinin müavini və xarici işlər naziri İshaq Dar, Hindistanın İndus çayı sistemindəki son su anbarının genişləndirilməsi və suyun yönləndirilməsi layihələrindən narahatlığını ifadə edərək, bu cür tədbirlərin təbii çay axınlarını dəyişdirə, "hidro-hegemoniya"ya səbəb ola biləcəyini və regional sabitliyə və su təhlükəsizliyinə ciddi risklər yarada biləcəyini xəbərdar edib.

Ötən gün Brüsseldə virtual olaraq keçirilən transsərhəd su ehtiyatları üzrə konfransda çıxış edən Dar, Pakistanın narahatlıqlarının yalnız Hindistanın bəyanatlarına deyil, həm də İndus çayı sistemi çərçivəsində görülən tədbirlərə əsaslandığını söyləyib. 

Dar deyib: "Narahatlıqlarımızın yalnız Hindistanın bəyanatlarına əsaslanmadığını vurğulamaq vacibdir". O, əlavə edib ki, Hindistan su anbarları, mövcud strukturların genişləndirilməsi və İndus, Çenab və Ravi çaylarında yönləndirmə sxemləri daxil olmaqla layihələr həyata keçirib: "Ümumilikdə, ən azı 17 belə layihə çay sistemini bütövlükdə kəskin şəkildə dəyişdirəcək və Hindistana istədiyi "hidro-hegemoniya" üçün alətlər verəcək".

Pakistan əvvəllər sərhədyanı su yollarının axınını dəyişdirmək üçün edilən hər hansı bir cəhdi "müharibə aktı" kimi qiymətləndirəcəyini və 1960-cı il Hind Su Müqaviləsinin (İSM) qüvvədə qaldığını, çünki ondan birtərəfli şəkildə çıxmaq üçün heç bir mexanizmin olmadığını bildirib. 

Müqavilə, başlanğıc suları Hindistandan qaynaqlanan, lakin yüz milyonlarla insanın etibar etdiyi bir mənbə olan Hind çayı hövzəsinin bir hissəsi kimi Pakistana axan altı çayın suyundan istifadəni tənzimləyir.

Ötən il sentyabrın əvvəlində seminarda çıxış edən baş nazirin müavini Pakistanın BMT Nizamnaməsinin və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə sadiq qaldığını bildirib. 1960-cı ildə imzalanmış Hind Suları Müqaviləsinin (İSM) Hind çayı sisteminin altı çayının istifadəsi üçün bir çərçivə təmin etdiyini və onilliklər ərzində bir çox münaqişələrdən xilas olduğunu qeyd edib.

Baş nazirin müavini çayları tarixi, mədəni və iqtisadi əhəmiyyət daşıyan "həyat xətləri" kimi təsvir edib. O, əhalini suya çıxışdan məhrum etmək cəhdinin ciddi nəticələrə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

"Suya heç vaxt məcburiyyət aləti kimi baxılmamalıdır", - deyə o, əlavə etdi ki, transsərhəd su idarəçiliyinin gələcəyi əməkdaşlığa və beynəlxalq hüquqa hörmətə əsaslanmalıdır.

O, həmçinin məsələnin Cənubi Asiyadan kənara çıxdığını, müqavilə öhdəliklərinə hörmətin qlobal zərurət olduğunu və regional sabitlik və rifah üçün vacib olduğunu iddia edib.

Pakistanın mövqeyini bir daha təsdiqləyən Dar, ölkənin mübahisələri dialoq, diplomatiya və beynəlxalq hüquqi mexanizmlər vasitəsilə həll etməyə sadiq qaldığını söylədi. "Davamlı həllər yalnız əməkdaşlıq və qarşılıqlı razılaşdırılmış öhdəliklərə hörmətlə yanaşaraq ortaya çıxa bilər", - deyə o bildirib.


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA