Ötən yazda hərbi təyyarələr artıq havaya qalxmışdı ki, ABŞ rəsmiləri narahatedici bir məqamı aşkar etdilər: Çin gəmisinə qarşı silahlı əməliyyatın əsasını təşkil edən kəşfiyyat məlumatı süni intellekt (Sİ) çat-botu tərəfindən uydurulmuşdu.

CNN-in verdiyi məlumata görə, əməliyyat son anda ləğv edildi və bununla da Çinlə potensial qarşıdurmanın qarşısı son anda alındı.

Bu insident hərbi rəsmilər və kənar ekspertlər arasında artan narahatlığı önə çıxarır; narahatlığın əsas səbəbi ondan ibarətdir ki, qərar qəbul edənlərin süni intellektə artan etimadı, bu sistemlərin yaratdığı səhvlərin yoxlanılmadan və ya təsdiqlənmədən hərbi komandanlıq silsiləsində yuxarı pillələrə ötürülməsinə şərait yarada bilər.

İranla gərginlik dövründə dövriyyəyə buraxılan kəşfiyyat hesabatında gəminin nüvə silahı proqramı üçün nəzərdə tutulmuş komponentləri daşıdığı iddia edilirdi.

Yalan məlumat Xüsusi Əməliyyatlar Komandanlığının bir analitiki tərəfindən hazırlanmışdı; o, məxfi siqnal kəşfiyyatı məlumatları ilə yanaşı, açıq mənbəli məlumatları toplamaq və təhlil etmək üçün süni intellekt çat-botundan istifadə etmişdi. Lakin çat-bot gəminin yük siyahısını səhv müəyyən etmişdi.

Daha sonra analitik həmin alətdən ikinci dəfə istifadə edərək səhv nəticələri rəsmi görünüşlü bir xülasəyə çevirdi və bu məlumat hərbi komandanlıq kanalları vasitəsilə yayıldı.

Bu hadisə ABŞ ordusunun qərar qəbul etmə prosesini sürətləndirmək və Çin üzərindəki üstünlüyünü qorumaq məqsədilə süni intellekti tətbiq etməyə tələsdiyi bir dövrdə baş verir.

ABŞ Müdafiə Nazirliyi süni intellekti "məhv etmə zənciri" (kill chain) adlanan prosesi sürətləndirməklə və komandirlərə vaxtında reaksiya vermək imkanı yaratmaqla böyük üstünlük təmin edən bir vasitə kimi qiymətləndirir.

Lakin süni intellekti cəlbedici edən məhz həmin sürət, həm də uydurma məlumatların və ya "hallüsinasiyaların" kifayət qədər insan nəzarəti olmadan sistemdən keçməsinə şərait yarada bilər.

"GovAI" təşkilatının tədqiqatçısı və ABŞ ordusunun keçmiş zabiti Ceyk Stikler "TechCrunch"a verdiyi yazılı açıqlamada bildirib: "Silahlı qüvvələrin üzvləri üçün böyük dil modellərinə xas olan qeyri-müəyyənlik miqyasını dərk etmək vacibdir. Lakin hədəf seçimi, kəşfiyyat təhlili və ya əməliyyat planlaşdırması kimi güc tətbiqinə səbəb ola biləcək qərarlar sözügedən olduqda bu, daha da böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bunlar həyat və ölüm nəticələri doğura biləcək qərarlardır."

Buna baxmayaraq, Stikler hesab edir ki, bu insident süni intellekt sistemlərindən imtina etmək üçün deyil, əksinə, onlara daha çox təhlükəsizlik tədbirləri əlavə O əlavə etdi: "Bu vasitələr müvafiq şəraitdə və lazımi təhlükəsizlik tədbirləri görüldüyü təqdirdə faydalı ola bilər. Lakin tətbiq sürətini hər şeydən üstün tutmaq, çox güman ki, silahlı qüvvə mənsublarının bu sistemlərə olan inamını itirməsinə səbəb olacaq insidentlərə gətirib çıxaracaq və nəticədə onların tətbiqini ləngidəcək."


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA