Cümə axşamı səhər saatlarında federal hakim Tramp administrasiyasına göstəriş verib ki, prezident tərəfindən keçən həftə Ağ Evə girişləri qadağan edilən üç xəbər kanalının giriş hüququ dərhal bərpa olunsun.

Bu qərar Prezident Donald Tramp ilə onun bəyənmədiyi işıqlandırma tərzinə malik media qurumları arasında baş verən qeyri-adi qarşıdurmada CNN, MSNBC və Politico-ya ən azı müvəqqəti bir rahatlıq təmin edir.

Media qurumları birgə məhkəmə iddiası qaldıraraq bildiriblər ki, qadağa ABŞ Konstitusiyasına edilən Birinci Düzəlişin açıq-aşkar pozulmasıdır, çünki onlar məhz yayımladıqları məzmuna görə hədəf seçiliblər.

ABŞ-ın dairə hakimi Timoti Kelli qadağanın "onların konstitusiya ilə təmin olunan hüquqi prosedur hüquqlarını pozmuş ola biləcəyi" qənaətinə gəldikdən sonra Ağ Evə CNN, MSNBC və Politico-nun Ağ Evə giriş hüququnu "dərhal qaytarmaq, bərpa etmək və təmin etmək" barədə göstəriş verib.

O bildirib ki, media qurumları 14 gün müddətində qüvvədə olacaq müvəqqəti məhdudlaşdırıcı qərarı əldə etmək üçün tələb olunan hüquqi meyarlara cavab veriblər və mətbuat vəsiqələrinin müvafiq hüquqi prosedur olmadan ləğv edildiyini sübut etməkdə uğur qazanma ehtimalları yüksəkdir.

Sözügedən üç media qurumu, müxbirlərinin Ağ Evə giriş vəsiqələri əllərindən alındıqdan və onlara giriş qadağan edildikdən sonra hüquqi mübarizəyə başlamışdı.

Tramp administrasiyası məhkəmədə bu addımı müdafiə edərək media qurumlarını yalan məlumat yaymaqda və milli təhlükəsizliyi təhdid etməkdə ittiham edib, lakin məhkəmə bu arqumenti rədd edib.

Ağ Ev hələlik qərarla bağlı şərh verməyib və prezidenti təmsil edən vəkillər əlavə hüquqi addımlar ata bilərlər.

Kelli həmçinin Tramp administrasiyasının qadağaların milli təhlükəsizlik narahatlıqlarından irəli gəldiyi barədə arqumentlərinə şübhə ilə yanaşıb və qeyd edib ki, prezident ilkin açıqlamasında bu barədə heç nə deməyib.

Tramp cümə günü qadağanı elan edərkən, həmin üç xəbər qurumunu özü və komandası haqqında xəbərlərdə "saxta xəbərlər", həmçinin "uydurma və yalanlar" yazmaqda ittiham etmişdi.

Çərşənbə axşamı məhkəməyə təqdim edilən sənəddə qadağanı müdafiə edən Tramp administrasiyası media qurumları tərəfindən dərc edilmiş bir sıra məqalələrə istinad edib; bunlardan bəziləri Ağ Evdəki tikinti işləri, o cümlədən yeni ziyafət zalının inşası ilə bağlı olub.

Hakim bildirib ki, Ağ Evin narazılıq doğurduğu materialların "əksəriyyəti" hətta "daimi giriş vəsiqəsi olmayan" jurnalistlər tərəfindən yazılıb, qalan hallarda isə Tramp administrasiyası "müxbirin daimi giriş vəsiqəsinə malik olmasının sözügedən materialların hazırlanmasında həlledici rol oynadığına dair" əsaslı sübut təqdim etməyib. Tramp administrasiyası ilkin məhkəmə sənədlərində qadağanı dəstəkləyən Müdafiə Nazirliyi rəsmilərinin bəyanatlarına istinad etmişdi, lakin hakim onların "Ağ Evdə jurnalistlərin fəaliyyəti və ya burada müzakirə olunan faktlar barədə heç bir birbaşa məlumata malik olmadıqlarını" bildirmişdi.

Media qurumlarını təmsil edən vəkil Ted Butrus CNN-ə açıqlamasında demişdir: "Bu, mətbuat azadlığını, hüquqi prosedurlara riayət olunmasını və qanunun aliliyini təsdiqləyən güclü bir məhkəmə qərarıdır".

Bazar ertəsi günü ABŞ-ın əsas televiziya şəbəkələri qadağaya etiraz əlaməti olaraq Ağ Evdəki "mətbuat qrupu" (pool) fəaliyyətindən imtina etdilər. Bu təcrübəyə əsasən, media qurumları prezidentlə bağlı tədbirləri Amerika ictimaiyyətinə çatdırarkən xərclərə və məkana qənaət etmək məqsədilə materialları bir-biri ilə paylaşırlar.

"CBS News", "The New York Times" və "Fox News" da daxil olmaqla 49 media qurumu CNN, "MS NOW" və "Politico"nun məhkəmə iddiasını dəstəkləyən hüquqi sənəd təqdim etmişdir.

Tramp tez-tez media qurumlarını tənqid edir və onun administrasiyası "New York Times", "Wall Street Journal" və BBC daxil olmaqla bir sıra media orqanlarına qarşı hüquqi tədbirlərə əl atmışdır.


Reportyor.az 


KARUSEL / DÜNYA