İki böyük Fransa tədqiqatına görə, bəzi adi qida qoruyucularının qəbul edilməsi nəticədə xərçəng və diabet xəstəliyinə tutulma riskini bir qədər artırır.

Lakin, xarici mütəxəssislər daha çox tədqiqat tələb etdilər və bu cür müşahidə tədqiqatlarının birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini nümayiş etdirə bilmədiyini vurğuladılar.

BMJ jurnalında dərc olunan ilk tədqiqatda Avropa bazarında sənaye qidalarında və içkilərində geniş istifadə olunan qoruyucu maddələrlə ümumi, döş və prostat xərçənginin daha yüksək halları arasında çoxsaylı əlaqələrin müşahidə edildiyi bildirilir.

Qoruyucu maddələrə tez-tez vetçina və kolbasa müalicəsində istifadə olunan nitritlər və nitratlar daxildir.

Nature Communications jurnalında dərc olunan ikinci tədqiqat həmçinin bəzi qida əlavələrinin qəbulu ilə 2-ci tip diabetin inkişafı arasında əlaqə aşkar edib.

Hər iki tədqiqat 100.000-dən çox fransızın pəhrizləri ilə bağlı müntəzəm anketlər doldurduğu davam edən bir tədqiqat layihəsinə əsaslanır.

Hər iki tədqiqata rəhbərlik edən fransız epidemioloqu Matilda Tuvier AFP-yə bildirib ki, "qoruyucu maddələr olan məhsulların istehlakı dərhal xərçəngə yoluxacağınız anlamına gəlmir".

"Lakin bu məhsullara məruz qalmağımızı məhdudlaşdırmalıyıq", - deyə o bildirib.

"Geniş ictimaiyyət üçün mesaj supermarketdə alış-veriş edərkən ən az emal olunmuş qidaları seçməkdir."

İlk tədqiqatda aşkar edilən ən güclü əlaqə natrium nitrit və prostat xərçəngi arasında olub ki, bu da riski təxminən üçdə bir artırıb.

Lakin artan risk səviyyəsi orta səviyyədə qalıb. Müqayisə üçün, çoxlu siqaret çəkmək ağciyər xərçənginə tutulma riskini 15 dəfədən çox artırır.

Yemək və içkilərdə kif və bakteriyaların böyüməsinin qarşısını almaq üçün adətən istifadə edilən kalium sorbat diabet xəstəliyinə tutulma riskini iki dəfə artırır.

Tədqiqatlarda iştirak etməyən tədqiqatçılar onun güclü metodologiyasını tərifləyiblər, lakin daha çox tədqiqat aparılana qədər istehlakçıların davranışlarını dəyişdirməsinin vaxtından əvvəl olduğunu xəbərdar ediblər.

London Kral Kollecinin qidalanma üzrə mütəxəssisi Tom Sanders xəbərdarlıq edib ki, nəticələr riskə səbəb olduğu bilinən digər amilləri tamamilə korreksiya edə bilməməkdən qaynaqlana bilər.

Məsələn, emal olunmuş ət və spirt artıq xərçəng nisbətinin artması ilə güclü şəkildə əlaqələndirilir.

Sandersin təklif etdiyi kimi, bu, xərçəngə səbəb olanın şərabçılıqda mayanı öldürmək üçün istifadə edilən natrium metabisulfit deyil, əslində şərabın içilməsi olduğu anlamına gələ bilər.

Lakin o əlavə edib ki, bir seçim nitrat/nitrit istifadə edən qidaları sağlamlıq xəbərdarlığı ilə etiketləmək ola bilər.

Tədqiqatlar Böyük Britaniyanın yağ, duz və şəkərlə zəngin olan sağlam olmayan qida və içkilərin gündüz televiziya, radio və onlayn reklamlarını qadağan etməsindən bir neçə gün sonra dərc edilib.

Reportyor.az 


SAĞLAMLIQ / KARUSEL