Ərəb İnvestisiya və İxrac Kredit Zəmanəti Korporasiyasının (Dhaman) yeni hesabatına görə, Mərakeşin iki ən böyük limanı qlobal dəniz marşrutlarına inteqrasiyanı ölçən regional reytinqdə lider mövqeləri tutub.

Tədqiqatda Tanger Med Limanı və Casablanca Limanı Qlobal Liner Göndərmə Bağlantısı İndeksi çərçivəsində Ərəb bölgəsində ən çox əlaqəli limanların siyahısına daxil edilib.

Reytinq 71 Ərəb limanını əhatə edir və onların 930-dan çox limanın qlobal şəbəkəsindəki mövqeyini müqayisə edir.

Cəbəl Əli Limanı, Xəlifə Limanı, İsgəndəriyyə Limanı, Səid Limanı, Kral Əbdüləziz Limanı Dammam, Damietta Limanı və Salalah Limanı kimi əsas regional mərkəzlər də indeksdə aparıcı obyektlər arasında yer alır.

Nəticələr qurumun ərəb ölkələrində dəniz nəqliyyatı ilə bağlı 2025-ci il üzrə dördüncü sektor hesabatında yer alır. Hesabatda bildirilir ki, sektor son 23 ildə regionda 146 xarici investisiya layihəsini cəlb edib və ümumi investisiya 4 milyard dollara yaxındır.

Tədqiqatdakı məlumatlar Ərəb ticarət donanmasında davamlı genişlənməni göstərir. Gəmilərin sayı 2025-ci ildə təxminən 4% artaraq faktiki mülkiyyətə əsasən təxminən 2900 gəmiyə çatıb.

Ümumi daşıma qabiliyyəti də 4,6% artaraq təxminən 109 milyon metrik tona çatıb ki, bu da qlobal dəniz daşımaları tutumunun təxminən 5%-ni təşkil edir.

Ərəb ölkələri arasında investisiyalar da bir neçə birgə layihə vasitəsilə formalaşıb.

Altı ölkə - Mərakeş, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanı, Bəhreyn, Oman və Misir dəniz nəqliyyatı sektorunda 11 regional təşəbbüsdə iştirak edərək 218 milyon dolları aşan investisiyalarla iştirak edib.

Hesabatda həmçinin Ərəb limanları boyunca yük fəaliyyəti haqqında məlumat verilir. Bölgədəki obyektlər 2023-cü ildə 423 milyon metrik tondan çox mal daşıyıb. Mərakeş, BƏƏ, Səudiyyə Ərəbistanı və Misirdəki limanların payına düşən məbləğ bu həcmin 58%-ni təşkil edib.

Həmin il ərzində ərəb limanları qlobal bazarlara göndərilən təxminən 1,6 milyard metrik ton yük yükləyib ki, bu da ümumi beynəlxalq dəniz ticarətinin təxminən 14%-ni təşkil edir. Təkcə neft daşımaları bu yükün təxminən 58%-ni təşkil edib.

Konteyner daşımaları da güclü artım qeydə alıb. On əsas ərəb limanı 2023-cü ildə 2019-cu illə müqayisədə yükləmə həcmlərində 19% artım qeydə alıb və ümumi konteyner daşıma qabiliyyəti 59 milyon iyirmi fut ekvivalent vahidə yaxın olub.

Hesabata görə, 2024-cü ilin son rübündə ərəb limanlarının qlobal layner daşımaları bağlantısı indeksində orta reytinqi yaxşılaşıb. Mərakeş, BƏƏ, Misir və Səudiyyə Ərəbistanı regionda ən güclü mövqeləri tutub.

11 ərəb iqtisadiyyatında dəniz nəqliyyatı xidmətlərinin ticarəti də genişlənib. Bu xidmətlərdə xarici ticarətin dəyəri 12% artımdan sonra 2024-cü ildə 53 milyard dollardan çox olub.

Ərəb ölkələrindən dəniz nəqliyyatı xidmətlərinin ixracı 14% artaraq təxminən 9 milyard dollara, idxal isə 13% artımdan sonra təxminən 45 milyard dollara çatıb.


Reportyor.az 



KARUSEL / İQTİSADİYYAT