İsrail Knesseti Knessetin Milli Təhlükəsizlik Komitəsi tərəfindən əvvəlcədən təsdiqləndikdən sonra fələstinli məhbuslara ölüm cəzası tətbiq etməyi nəzərdə tutan qanun layihəsinə səs vermək üçün iclasa başlayıb.

Çərşənbə axşamı komitə qanun layihəsini qəbul etdi. Bu qanun layihəsi "terrorizm kimi təsnif edilən hərəkətdə qəsdən bir şəxsin ölümünə səbəb olan" hər kəsə ölüm cəzası tətbiq etməyi tələb edir və eyni zamanda bu cür cəzaların sonradan bağışlanmasının və ya dəyişdirilməsinin mümkün olmadığını açıq şəkildə göstərir.

Layihə mətninə görə, cəza məcburidir və məhkəmə konsensusu tələb etmir. Edamlar hökmün çıxarıldığı tarixdən etibarən 90 gündən çox olmayan müddətdə İsrail Həbsxana Xidməti tərəfindən asılmaqla həyata keçirilməlidir.

Qanun layihəsi "terror aktları kimi təsnif edilən qətllərin törədiciləri üçün ölüm cəzasını müəyyən etməyi" hədəfləyir. Buraya "qəsdən İsrail vətəndaşına və ya sakininə zərər vermək niyyəti ilə və ya dövlətin mövcudluğunu inkar etməklə motivasiya edərək bir insanın ölümünə səbəb olan" hər kəs daxildir və cəzanı yalnız ölüm və ya ömürlük həbs cəzası ilə məhdudlaşdırır.

Layihədə İsrail və işğal olunmuş Qərb Şəriyə arasında tətbiqində fərq qoyulur. Bu qanun layihəsi ölüm cəzasını Qərb Şəriyəsində əsas seçim kimi müəyyən edir və hərbi məhkəmələrə yalnız "xüsusi hallar"da ömürlük həbs cəzası təyin etmək üçün müstəsna səlahiyyət verir. Bundan əlavə, sözdə "Təhlükəsizlik Naziri"nə təqsirləndirilən şəxsləri mühakimə etmək səlahiyyəti verən məhkəmə orqanını müəyyən etmək səlahiyyəti verir.

Qanun layihəsi həmçinin İsrail Baş nazirinə standart 90 günlük edam müddətinə baxmayaraq, "xüsusi hallar"da 180 gündən çox olmayan müddətə edamın təxirə salınmasını tələb etmək səlahiyyəti verir.

Bu kontekstdə, hazırda İsrail həbsxanalarında 350 uşaq və 66 qadın da daxil olmaqla 9300-dən çox fələstinli saxlanılır. Fələstin və İsrail insan haqları təşkilatlarının məlumatına görə, bu məhbuslar işgəncə, aclıq və tibbi laqeydlikdən əziyyət çəkirlər ki, bu da onlarla insanın ölümünə səbəb olub.

Bir neçə ölkə qanun layihəsini rədd edərək, onun insan haqlarına ciddi təsirləri və riskləri barədə xəbərdarlıq edib.

Məhbusların edam edilməsi ilə bağlı qanun layihəsi yeni deyil; son illərdə dəfələrlə təqdim edilib. Qanun layihəsi sonuncu dəfə 2022-ci ildə ekstremist nazir Ben-Qvir tərəfindən bir sıra düzəlişlərlə yenidən canlandırılıb və nəticədə 2023-cü ilin mart ayında Knessetdə ilkin oxunuşdan keçib.


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA