Pakistan Urumçidə davam edən danışıqlar zamanı Əfqanıstan Talibanına üç əsas tələbi çatdırıb. Son raundun vasitəçiliyi ilə Çin hər iki tərəfi məsələləri həll etmək üçün beş maddəlik çərçivə üzərində razılığa gəlməyə inandırmağa çalışır.

Bu barədə Pakistan yerli mediası xəbər verir. 

İslamabadın əvvəlində irəli sürdüyü üç tələb arasında Kabulun Tehrik-e-Taliban Pakistanı (TTP) rəsmi olaraq terror təşkilatı elan etməsi, infrastrukturunu dağıtması və hərəkətin təsdiqlənə bilən sübutlarını təqdim etməsi yer alır.

Bu tələblər Pakistanın danışıqlar mövqeyinin əsasını təşkil edir və mənbələr davamlı təhlükəsizlik narahatlıqları fonunda sərtləşdiyini deyirlər.

Xarici İşlər Nazirliyi indiyə qədər danışıqların Urumçidə aparıldığını təsdiqləyən ilkin açıqlama verib, lakin gündəm və ya irəliləyiş barədə əlavə məlumat verməyib.

Son həftəlik brifinqdə Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Tahir Andrabi bildirib ki, Pakistanın Urumçidə keçirilən danışıqlarda iştirakı, xüsusən də davam edən təhlükəsizlik əməliyyatları ilə bağlı siyasətdə hər hansı bir dəyişiklik kimi qəbul edilməməlidir.

"Keçən həftə qeyd etdiyim davam edən Qəzab Lil Haq Əməliyyatında heç bir əhəmiyyətli dəyişiklik yoxdur", - deyə sözçü əlavə edib.

Bazar günü Əfqanıstanın xarici işlər naziri Əmir Xan Müttəqi dialoqun hələ də davam etdiyini və Taliban rejiminin Pakistanla problemləri danışıqlar yolu ilə həll etmək istədiyini etiraf etdi.

Mənbələr bildirib ki, Çin davamlı servis diplomatiyası vasitəsilə sakit, lakin aktiv rol oynayır və Əfqanıstan üzrə xüsusi nümayəndəsi Yue Syaoyonq son aylarda fikir ayrılıqlarını azaltmaq və onları danışıqlar masasına gətirmək üçün həm İslamabad, həm də Kabil ilə əlaqə saxlayıb.

Pakistan həmçinin danışıqların əhatə dairəsinin terrorizmə qarşı mübarizə və sərhəd təhlükəsizliyi ilə məhdudlaşacağını açıq şəkildə bildirib və bu mərhələdə hər hansı daha geniş siyasi iştirakı istisna edib. Mənbələr bildirir ki, diqqət İslamabadın Əfqanıstan ərazisində fəaliyyət göstərən terrorçu qruplarla bağlı narahatlıqlarını aradan qaldırmağa və sərhədyanı hücumların qarşısını almaq üçün mexanizmlərin təmin edilməsinə yönəlib.

İki tərəf arasında mümkün anlaşma üçün yol aça biləcək bir çərçivənin müzakirə olunduğuna inanılır. Təklif olunan yol xəritəsinə atəşkəs razılaşması, Əfqanıstan Talibanının terrorizmə qarşı mübarizə zəmanətləri, Əfqanıstan daxilində terror sığınacaqlarının sökülməsi və təhlükəsiz ticarət yollarının asanlaşdırılması tədbirləri daxildir.

Bu, həmçinin İslamabad və Kabil arasında daha strukturlaşdırılmış və institusional dialoq mexanizminin yaradılmasını nəzərdə tutur.

Hər iki tərəf Urumçiyə texniki səviyyəli nümayəndə heyətləri göndərib ki, bu da müzakirələrin əməliyyat xarakterini əks etdirir.

Pakistan komandasına Xarici İşlər Nazirliyinin Əfqanıstan və Qərbi Asiya üzrə əlavə katibi Seyid Əli Əsəd Gilani rəhbərlik edir və müdafiə və kəşfiyyat orqanlarının rəsmilərini əhatə edir.

Əfqanıstan Taliban nümayəndə heyətinə Əmir Xan Müttaqinin baş qərargah rəisi Mohibullah Vaseq rəhbərlik edir və xarici işlər nazirliyi, daxili işlər nazirliyi, müdafiə nazirliyi və kəşfiyyat idarəsinin nümayəndələrini əhatə edir.

İlkin danışıqlar başlasa da, mənbələr Çin rəsmilərinin birbaşa, strukturlaşdırılmış danışıqlara keçməzdən əvvəl boşluqları aradan qaldırmaq üçün hər iki tərəflə ayrı görüşlər keçirdiyini bildiriblər.

Urumçinin yer kimi seçilməsi, Pekinin Əfqanıstanda mövcud olduğu güman edilən Şərqi Türküstan İslam Hərəkatı (ETIM) kimi qruplarla əlaqəli militantlıqla bağlı uzun müddətdir narahatlıq keçirdiyi Çinin Sincan bölgəsində yerləşməsi nəzərə alınmaqla əhəmiyyətli hesab olunur.

Diplomatik müşahidəçilər danışıqların Pakistan-Əfqanıstan münasibətlərini sabitləşdirmək üçün ehtiyatlı, lakin vacib bir səy olduğunu bildirirlər, baxmayaraq ki, əsas fikir ayrılıqları qalır və hər hansı bir irəliləyiş Kabilin İslamabadın əsas təhlükəsizlik tələblərini yerinə yetirmək istəyindən asılı olacaq.


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA