Butan İnsult Fondu tərəfindən aparılan tibbi müayinələr nəticəsində ölkə üzrə müayinədən keçən insanların təxminən 80 faizinin insult riski yüksək olduğu müəyyən edilib. Rahiblər və rahibələr əsasən oturaq həyat tərzi səbəbindən ən həssas qruplar arasındadır.

Yerli mətbuatın yazdığına görə, İnsultun qarşısının alınmasını və daha sağlam həyat tərzini təşviq etmək üçün fond ölkə daxilində 260 monastır müəssisəsini hədəf alan dörd illik layihəyə başlayıb.

İnsult Butanda ölümün və uzunmüddətli əlilliyin əsas səbəblərindən biri olaraq qalır.

Milli Referal Xəstəxanası hər gün iki-üç insult xəstəsini müalicə edir. Təkcə 2023-cü ildə səhiyyə nazirliyi 528 insult hadisəsi qeydə alıb və nəticədə 74 nəfər ölüb.


Səhiyyə mütəxəssisləri Butanda insultun əsas səbəbi kimi yüksək təzyiqi müəyyən edirlər. Digər əsas risk faktorlarına diabet, yüksək xolesterol, tütün istifadəsi, həddindən artıq spirtli içki istehlakı, sağlam olmayan pəhrizlər, fiziki hərəkətsizlik, piylənmə və ürək xəstəlikləri daxildir.

Monastır icmaları əlavə risklərlə üzləşir. Uzun saatlarla təhsil, dua və meditasiya çox vaxt uzun müddət oturmağı və məhdud fiziki fəaliyyəti tələb edir ki, bu da insult və digər yoluxucu olmayan xəstəliklərin ehtimalını artırır.

Bu riskləri aradan qaldırmaq üçün Butan İnsult Fondu ölkə daxilindəki monastırlarda və rahibələrdə insult barədə məlumatlandırma proqramları, sağlamlıq müayinələri, risk qiymətləndirmələri və erkən aşkarlama xidmətləri təmin edəcək bir layihə başlatmışdır.

Neyrocərrah Dr. Taşi Tenzin dedi: “Monastır müəssisələrinin əksəriyyəti xəstəxanalardan uzaqda yerləşir və səhiyyə xidmətlərinə məhdud çıxışı var. Bu layihə vasitəsilə biz xidmətlər göstərə biləcəyik, eyni zamanda dəyərli məlumatlar və tədqiqatlar yarada biləcəyik.”

“Layihə rahiblərə və rahibələrə yönələcək. Biz insult barədə məlumatlılığı artıracağıq, əsas sağlamlıq müayinələri və risk qiymətləndirmələri aparacağıq və bu qrup daxilində insult riski barədə məlumat toplayacağıq. Nəticələr gələcək müdaxilələri və profilaktik tədbirləri dəstəkləmək üçün Səhiyyə Nazirliyi ilə paylaşılacaq”, - Butan İnsult Fondunun icraçı direktoru Rinchen Khandu dedi.

Səhiyyə rəsmilərinin sözlərinə görə, insultların 90 faizindən çoxunun qarşısını müntəzəm sağlamlıq müayinələri, sağlam pəhrizlər və fiziki fəaliyyət vasitəsilə almaq olar.

Doktor Taşi Tenzin dedi: “Qarşısının alınması müalicədən daha ucuzdur. Buna görə də biz maarifləndirməyə, sağlam qidalanma vərdişlərinin təşviqinə və müntəzəm idmanın təşviqinə diqqət yetirməliyik.”

Butan İnsult Fondu bildirir ki, profilaktika həyatları kəsən və bir çox insanı ömürlük əlilliyə aparan bir xəstəliyə qarşı ən təsirli müdafiə olaraq qalır.


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA