Onilliklərdir ki, ABŞ-ın abort əleyhinə qrupları aborta çıxışı məhdudlaşdırmaq üçün ölkə daxilində və xaricdə lobbiçilik edir.

AP yazır ki, ABŞ-da onların ən böyük uğuru Roe v. Vade işinin ləğvi oldu. İndi Tramp administrasiyası "ailə dəyərlərini" xaricdəki ölkələrə ixrac edən hərəkata yeni təkan verir.

Administrasiya aborta qarşı qlobal mübarizəsini gücləndirdikcə, Afrikada getdikcə daha çox qadın tibbi ağırlaşmalar və ölüm riski altındadır.

Genişləndirilmiş məhdudiyyətlər, ABŞ-ın mühafizəkar qeyri-kommersiya təşkilatları tərəfindən xaricdə - xüsusən də səhiyyənin xarici yardımdan çox asılı olduğu Afrikada aparılan abort əleyhinə təbliğat işlərinə əsaslanır. Bölgədə dünyada ən yüksək hesablanmış təhlükəsiz olmayan abort nisbəti və ən yüksək ana ölümü nisbəti var - o cümlədən hər 100.000 aborta düşən ana ölümlərinin sayı ən yüksəkdir.

Vitse-prezident JD Vance bu ilin əvvəlində Vaşinqtonda abort əleyhinə nümayişçilərin qarşısında çıxış edərək bildirib ki, "Xaricdə abort həyata keçirən və ya təşviq edən hər bir beynəlxalq QHT-nin ABŞ dollarından bir dollar almasına mane olmağa başlayacağıq".

Həyat naminə illik yürüş mitinqində Vance, ABŞ-ın abort əleyhinə qruplarının onilliklər ərzində gördüyü işə əsaslanaraq, xaricdə abort, gender təsdiqləyici qayğı və müxtəliflik təşəbbüslərini təşviq edən təşkilatlar üçün Amerika maliyyələşdirməsinə qoyulan məhdudiyyətlərin genişləndiyini elan etdi.

Bu qruplar uzun müddətdir ki, həm evdə, həm də xaricdə aborta çıxışı məhdudlaşdırmağa çalışırlar.

Tramp administrasiyası ABŞ-ın xarici yardımında geniş dəyişikliklər etməklə xaricdə mühafizəkar ailə dəyərlərini təşviq etmək səylərinə yeni təkan verdi.

Yeni qaydalar, abortla əlaqəli xidmətlər göstərən xarici qruplara yardımı azaldan əvvəlki ABŞ siyasətinin köklü şəkildə genişlənməsini təmsil edir.

Mütəxəssislər bildiriblər ki, ABŞ-ın ən azı 30 milyard dollarlıq yardımı təsirlənə bilər və dünya miqyasında səhiyyə siyasətini yenidən formalaşdıra bilər.

ABŞ-ın abort əleyhinə xeyriyyə qruplarının Afrikaya göndərdiyi maliyyələşdirmənin tam həcmini izləmək çətin idi.

17 qeyri-kommersiya təşkilatının vergi bəyannamələrinin təhlili göstərib ki, onların Afrikadakı xərcləri 2019-2022-ci illər arasında 50% artaraq 16 milyon dollardan çox olub.

Jurnalistika və Sosial Dəyişiklik İnstitutu tərəfindən təhlil edilən əvvəllər bildirilməmiş məlumatlara görə, bu rəqəm artmağa davam edib - təkcə 2023 və 2024-cü illərdə təxminən 9,4 milyon dollara çatıb.

İnstitutdan Kler Provost bildirib ki, bu, aysberqin yalnız görünən hissəsidir.

Provost deyib: "ABŞ-ın xristian sağ qruplarının ictimaiyyətə açıq maliyyə sənədlərindən aydın şəkildə görə bilərik ki, onlar Afrikaya tarixi investisiyalar yatırıblar."

"Pul məbləğləri əhəmiyyətlidir, artımlar əhəmiyyətlidir. Bu, qitədəki cinsi və reproduktiv hüquqlar fəallarından eşitdiklərimizin çoxunu əks etdirir. Onlar ABŞ qruplarının və ABŞ tərəfindən maliyyələşdirilən qrupların, ABŞ tərəfindən dəstəklənən qrupların son dərəcə ciddi hüquqlara qarşı mübarizədə artan görünürlüyünü dəfələrlə qeyd edirlər."

Afrikanın ən varlı ölkələrindən biri olan Keniyada hər gün orta hesabla yeddi qadın təhlükəsiz olmayan abortların ağırlaşmalarından ölür.

2010-cu il Keniya Konstitusiyası qadının sağlamlığı və ya həyatı təhlükə altında olduqda aborta icazə verir.

Sonrakı məhkəmə qərarları da təcavüz, insest və ya qadının əqli sağlamlığına ciddi təhlükə hallarında abortlara icazə verir.

Lakin burada əsas hüquqi boz sahə var.

Keniyanın müstəmləkə dövrünə aid olan cinayət məcəlləsi abort təminatçılarını və proseduru axtaran qadınları cinayətkar hesab etməyə davam edir və onlar 14 ilə qədər həbs cəzası ilə üzləşə bilərlər.

Reportyor.az 


KARUSEL / DÜNYA