İxtisaslaşmış "The Lancet" jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmaya görə, dünyada 2,7 milyarddan çox insan, o cümlədən uşaqlar, ikinci əl tüstüsünə məruz qalıb və bu da 2023-cü ildə təxminən 1,7 milyon ölümə səbəb olub.

Tədqiqata görə, tütün dünyada xəstəliklərin əsas səbəbi olaraq qalır. Araşdırmada qeyd olunur ki, "ikkəli tüstüsünə məruz qalan siqaret çəkməyənlərin" çoxu 2023-cü ildə siqaretlə əlaqəli xəstəliklərdən ölən təxminən 8 milyon insan arasında olub.

Agence France-Presse-in məlumatına görə, araşdırmada əlavə edilib ki, "ikkəli tüstüsünə məruz qalma qlobal səviyyədə qəbul edilmiş sağlamlıq riskidir, çünki ona məruz qalmağın təhlükəsiz səviyyəsi yoxdur".

Tədqiqat, ABŞ Milli Səhiyyə İnstitutları tərəfindən idarə olunan PubMed verilənlər bazasında sadalanan tədqiqatları əhali sorğuları ilə birlikdə nəzərdən keçirərək, 1990-2023-cü illər arasında 204 ölkə və ərazidə ikinci əl tüstüsünə məruz qalma nisbətlərini qiymətləndirmək və nəticədə yaranan xəstəlik yükünün miqyasını müəyyən etmək məqsədi daşıyırdı.

Tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, 2023-cü ildə passiv tüstüyə məruz qalan təxminən 2,7 milyard insandan 767 milyonu 0 ilə 14 yaş arasında uşaqlar olub.

Təxmini hesablamalara görə, bu təsir 1,66 milyon vaxtından əvvəl ölümə, əlilliyə və erkən sağlamlıq problemlərinə səbəb olmaqla yanaşı, ürək əzələsinə qeyri-kafi oksigen tədarükü nəticəsində yaranan işemik ürək xəstəliyi ilə də nəticələnib.

Tədqiqatda passiv tüstüyə məruz qalmanın 2023-cü ildə uşaqlar arasında 5,2 milyon tənəffüs yoluxucu infeksiyaya səbəb olduğu bildirilib.

Tədqiqatda izah edilib ki, siqaret çəkən birinin yanında olan insanlar həm yanan tütün məhsulundan yayılan "yan axın tüstüsünə", həm də siqaret çəkənin buraxdığı tüstüyə məruz qalırlar.

Daha sonra qeyd edilib ki, "siqaret çəkməyənlərin nəfəs aldığı havanın əsas hissəsini təşkil edən yan axın tüstüsünün tərkibində süzülməmişdir və siqaret çəkənin nəfəs aldığı tüstü ilə müqayisədə (vahid başına) daha yüksək konsentrasiyalarda zəhərli və kanserogen birləşmələr var".

1990-cı ildən bəri qlobal miqyasda siqaret çəkmə nisbətində nəzərəçarpacaq dərəcədə azalmaya baxmayaraq, Afrika və Yaxın Şərqdə əhali artımı və artan məruz qalma nisbətləri səbəbindən tüstüyə məruz qalan insanların mütləq sayı sabit qalmışdır.


Reportyor.az 


KARUSEL / CƏMİYYƏT