Demək olar ki, dörd əsr davam edən transatlantik qul ticarətinə görə təzminat tələbi kampaniyasına rəhbərlik edən Qana, çərşənbə günü bəyan edib ki, Qərb ölkələri arasında bu təşəbbüsə dəstək artmaqdadır.

Qananın xarici işlər naziri Samuel Okudzeto Ablakva BMT Baş Assambleyası çərçivəsində Qana, Almaniya və Fransanın birgə təşkil etdiyi təzminat ədaləti mövzusundakı tədbirdə çıxış edərkən bildirib ki, kampaniyanın ilkin mərhələsi talan edilmiş tarixi artefaktların geri qaytarılmasına yönəlib.

İyun ayında Qanada keçirilən konfransda Afrika İttifaqı və Karib Birliyinin Təzminat Ədaləti Komissiyası tərəfindən qəbul edilmiş 19 bəndlik plana əsasən, sonrakı mərhələlərə rəsmi üzr istəmə, borcların silinməsi və maliyyə təzminatı kimi tədbirlər daxil ola bilər.

BMT mart ayında transatlantik köləliyi "bəşəriyyətə qarşı törədilmiş ən ağır cinayət" kimi tanıyan qətnaməni qəbul edib; sənəd 123 səslə qəbul olunub, ABŞ, İsrail və Argentina isə əleyhinə səs verib. Avropa İttifaqı üzvləri və Böyük Britaniya da daxil olmaqla, 52 ölkə səsvermədə bitərəf qalıb.

Ablakvanın sözlərinə görə, həmin vaxtdan bəri bir çox Avropa ölkəsi dəstəyini ifadə edib. O qeyd edib: "Səsvermə zamanı bitərəf qalan demək olar ki, bütün Avropa ölkələri bizimlə əlaqə saxlayaraq bu yolda bizimlə əməkdaşlıq edəcəklərini bildiriblər".

Nazir əlavə edib ki, Böyük Britaniya və Portuqaliya dəstək təklif edib, ABŞ isə Qananın rəhbərlik etdiyi bu təşəbbüslə işləməyə hazır olduğunu bəyan edib.

O, həmçinin bildirib ki, Fransa, Almaniya və Niderland tarixi artefaktları geri qaytarmağa hazır olduqlarını vəd ediblər.

"Artefaktların geri qaytarılması bu prosesdə çox vacibdir... Bu əşyalar öz vətənlərinə qaytarılmalıdır", - deyə nazir vurğulayıb.

Transatlantik Qul Ticarəti Məlumat Bazasına əsasən, XVI-XIX əsrlər arasında təxminən 12,5 milyon afrikalı kölələşdirilərək Atlantik okeanı vasitəsilə daşınıb. Onlar plantasiyalarda və mədənlərdə işlədilmək üçün Cənubi Amerika, Karib hövzəsi və Şimali Amerikaya aparılıblar. Bu proses Qərb dövlətlərinin inkişafını təmin edən böyük sərvət yaratsa da, eyni zamanda uzunmüddətli iqtisadi və sosial zərərə səbəb olub.

Məlumat bazasına görə, kölələşdirilmiş afrikalıların 70 faizdən çoxunun Atlantik okeanı vasitəsilə daşınmasında Portuqaliya və Böyük Britaniya əsas rol oynayıb.

Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA