Serbiyanın populist prezidenti Aleksandar Vuçiç, təxminən iki il davam edən etirazlardan sonra Balkan ölkəsindəki möhkəm hakimiyyətini sınaqdan keçirəcək növbədənkənar parlament seçkilərində baş nazir olmağa çalışmaq məqsədilə istefa verib.

Bu barədə xarici media xəbər verir. 

Onun istefası, hökumətdə korrupsiya iddiaları fonunda bir ildən çox davam edən tələbə etirazları və artan ictimai narazılıqdan sonra baş verib.

Əslində, Vuçiçin ikinci prezidentlik müddəti gələn ilin mayında başa çatmalı idi. Konstitusiya ona üçüncü müddətə namizəd olmağı qadağan edir; o, oktyabrın 25-də keçiriləcək seçkilərdə sağçı "Serbiya Tərəqqi Partiyası"na (SNS) rəhbərlik etmək üçün istefa verdiyini bildirib.

Paytaxt Belqradda prezident binasının qarşısında tərəfdarları qarşısında çıxış edən Vuçiç, doqquz illik hakimiyyəti dövründə administrasiyasının sülh və sabitliyi qoruduğunu söyləyib.

Populist liderin administrasiyası qaydaların pozulması və ya işlərin səhlənkarlıqla görülməsi ilə bağlı iddialar səbəbindən yaranan qəzəblə üzləşib.

2024-cü ildə hökumətə qarşı qəzəbi ilk olaraq alovlandıran hadisə Novi Sad dəmir yolu vağzalının damının uçması və nəticədə 16 nəfərin həlak olması idi.

Bunun ardınca tələbələr və müəllimlərdən tutmuş fəhlələr və fermerlərə qədər müxtəlif təbəqələrdən olan vətəndaşların iştirakı ilə etiraz aksiyaları keçirildi.

Etirazçılar hesab edirdilər ki, bu faciə Vuçiçin "Tərəqqi Partiyası"nın on ildən çox davam edən idarəçiliyinin nəticəsidir; belə ki, Vuçiç özünü Serbiyanın tərəqqisinin simvolu olması nəzərdə tutulan həmin vağzalın yenidən qurulması işləri ilə sıx əlaqələndirmişdi.

Çətin vəziyyətdə olan prezidentin tabeliyindəki şəxslərin silsilə istefaları etirazçıları sakitləşdirə bilmədi; onlar yay boyu nümayişləri davam etdirdilər və polis zorakılığı iddialarından sonra etirazlar iğtişaşlara çevrildi.

Vuçiçin prezidentlik müddəti gələn il başa çatmalı idi. Serbiya konstitusiyasına əsasən, prezident seçkiləri onun istefasından sonra ən gec üç ay ərzində keçirilməlidir.

Bu o deməkdir ki, serblər ilin sonuna qədər iki dəfə seçkiyə gedəcəklər.

Vuçiç bildirib ki, prezident seçkiləri oktyabrın sonlarında keçiriləcək növbədənkənar parlament seçkilərindən bir aydan çox müddət sonra baş tutacaq; parlament seçkiləri isə öz növbəsində, tələbləri siyahısına səsvermə çağırışını da əlavə edən etirazlara cavab olaraq təyin edilmişdi. O, daha əvvəl həmin seçkilərdə Proqressiv Partiyanın lideri kimi iştirak etməyi planlaşdırdığını və bununla da Serbiya siyasətinin zirvəsindəki mövqeyini qoruya biləcəyi ehtimalını açıq saxladığını bildirmişdi.

Yeni prezident seçilənə qədər parlamentin sədri və həmçinin Proqressiv Partiyanın üzvü olan Ana Brnabiç müvəqqəti prezident vəzifəsini icra edəcək.

Serbiya ictimai yayımçısı RTS-in məlumatına görə, Vuçiç konstitusiya səlahiyyətlərindən istifadə edərək 49 nəfəri əfv edib; onların arasında onun "son il yarım ərzində yaşadığımız dəhşətli hadisələr" adlandırdığı hallarla bağlı hüquqpozmalarda şübhəli bilinən 23 tələbə və partiya tərəfdarı da var.

Qarşıdan gələn parlament seçkilərində Vuçiçin Proqressiv Partiyası tələbələrin rəhbərlik etdiyi və korrupsiya əleyhinə yönəlmiş "Tələbələr Qalib Gəlir" (Students Win) hərəkatı, eləcə də Qərbpərəst müxalifət partiyalarının "Avropa Serbiyası" (European Serbia) adlı koalisiyası ilə rəqabət aparacaq.

Vuçiç on ildən çoxdur ki, Serbiya siyasətinin əsas simalarından biridir; o, 2014-cü ildə baş nazir olmuş, 2017-ci ildə isə ilk dəfə prezident seçilmişdir.

O, Serbiyanın Avropa İttifaqına üzv olmasını istədiyini açıq şəkildə bəyan etməklə yanaşı, həm də Rusiya ilə sıx əlaqələr qurmağa və ölkəni Çin investisiyalarına açmağa çalışır.


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA