Hindistanın mərkəzində yerləşən Uccayn şəhərində yolun genişləndirilməsi layihəsi çərçivəsində tarixi bir məscidin qismən sökülməsi bazar ertəsi günü bölgədə gərginliyə səbəb olub; etirazçılar daş atmağa əl atıb, polis isə izdihamı dağıtmaq üçün gözyaşardıcı qaz və dəynəklərdən istifadə edib.

Xarici media xəbər verir ki,  qarşıdurma şəhər administrasiyasının 2028-ci ildə keçiriləcək böyük bir Hindu dini festivalı ərəfəsində genişləndirilən yolun layihəsinə düşən altı əsrlik "Şahi Məscid"in bir hissəsini söküb götürmək prosesinə başlaması ilə baş verib.

İşlərə başlanılarkən ərazidə böyük bir izdiham toplaşıb və söküntüyə qarşı davam edən etirazlar fonunda polis ilə etirazçılar üz-üzə gəlib.

Söküntü planının qarşısını almaq məqsədilə yüzlərlə sakin və müsəlman icmasının üzvünün əraziyə toplaşdığı gecəki gərginlikdən sonra polis məscid ətrafında geniş təhlükəsizlik tədbirləri görmüşdü.

Şəhər administrasiyası əraziyə böyük polis qüvvəsi cəlb edib; məlumatlara görə, burada təxminən 2000 nəfər heyət yerləşdirilib. Hakimiyyət orqanları qarşıdurmanın yayılmasının qarşısını almağa çalışarkən, məscid ətrafında barrikadalar qurulub və təxminən 500 metrlik radiusda hərəkət məhdudlaşdırılıb.

Bu birbaşa qarşıdurma, sakinlərin söküntü planına qarşı iki gün davam edən müqavimətindən sonra baş verib. Bazar günü gecə saatlarında polis və bələdiyyə qrupları ağır texnika ilə əraziyə gəlsələr də, məscidin qarşısında toplaşan böyük izdiham administrasiyanın əməliyyatı həyata keçirməsinə mane olub.

İcma üzvləri binanın heç bir hissəsinin sökülməsinə icazə verməyəcəklərini bildirərək gecəni məscidin içərisində keçiriblər.

Gecə ərzində administrasiya ilə məscid nümayəndələri arasında danışıqlar yolu ilə gərginliyi həll etmək cəhdləri olub. Bəzi məlumatlara görə, icma üzvlərinin təsirə məruz qalan hissəni özlərinin sökəcəyinə dair razılıq əldə edilib, lakin bu razılaşma baş tutmayıb və bazar ertəsi söküntü prosesi başlayanda etirazlar yenidən alovlanıb.

Məscid komitəsi və müsəlman icmasının üzvləri yolun alternativ marşrutla və ya məscidin qarşısındakı tikililərin sökülməsi yolu ilə genişləndirilməli olduğunu müdafiə edirlər. Onlar həmçinin söküntü planına qarşı məhkəmədə etiraz edərək, "Vəqf" mülkü kimi qeydiyyata alınmış məscidin dini tikili olaraq qorunmalı olduğunu bildirirlər. Ujjain Bələdiyyəsi avqustun 14-dən etibarən "Şahi Məscid" komitəsinə bir neçə dəfə bildiriş göndərərək, qarşıdan gələn Hindu bayramı ilə əlaqədar həyata keçirilən yol genişləndirmə layihəsinə mane olduğu üçün məscidin bir hissəsinin sökülməsinin zəruri olduğunu bildirib.

Məscid komitəsi bu ayın əvvəlində Madhya Pradeş ştatının Ali Məhkəməsinə müraciət edərək bildirişlərin əsassız, qanunsuz və konstitusiyaya zidd elan edilməsini tələb edib; lakin bir həftə sonra hakim ərizəni rədd edərək bələdiyyənin yol genişləndirmə işlərini davam etdirməsinə yol açıb.

Bazar ertəsi səhər saatlarında "Şahi Məscid" komitəsi tək hakimin qərarına qarşı Madhya Pradeş Ali Məhkəməsinin kollegiyasına (bir neçə hakimdən ibarət heyətə) şikayət edib, lakin məhkəmə şikayəti rədd edərək əvvəlki qərarı qüvvədə saxlayıb.

Bazar günü axşam saatlarında polis ərazinin ətrafında sədlər qurub və şəxsi heyət yerləşdirib. İcma üzvlərinin hər hansı söküntüyə etiraz etmək məqsədilə məscidin yaxınlığında toplaşması ilə gərginlik artmağa başlayıb.

Bazar ertəsi bir neçə nəfər həbs edilib, 15 nəfər isə saxlanılıb; eyni zamanda, təhrikedici bəyanatlar paylaşan bəzi sosial media təsirli şəxslər (influenserlər) də daxil olmaqla yeddi nəfərə qarşı iş açılıb.

Ujjain polis rəisi Pradip Şarma PTI xəbər agentliyinə açıqlamasında bildirib ki, müxtəlif icmalar və təşkilatlar yol genişləndirmə layihəsi ilə davamlı olaraq əməkdaşlıq edirlər.

O qeyd edib ki, bəzi "pozucu ünsürlər" daş ataraq prosesi pozmağa cəhd ediblər və "güclü polis qüvvələri tərəfindən onlara qarşı dərhal tədbir görülüb".

Məscidin yerləşdiyi "Çhatri Çouk" (Chhatri Chowk) yaxınlığındakı küçələrdə gərginlik artdıqca, Ujjain şəhərinin qazisi Xaliqur Rəhman insanları sakitliyə çağırıb.

Məscid rəhbərliyi qismən söküntüyə etiraz edərək bildirib ki, nəzərdə tutulan söküntü işləri məscidin əsas ibadət zalının bir hissəsinə və 120 futluq minarəyə təsir göstərəcək. Korporasiya həmin tikiliyə məhz məscid olduğu üçün fərqli yanaşıldığı barədə iddiaları rədd edərək bildirdi ki, "Ujjain İnkişaf Planı 2035" çərçivəsində digər bir sıra dini tikililər də sökülüb.

Qurum qeyd etdi ki, həmin yol boyunca artıq 10 məbəd və bir məscid sökülüb, eyni zamanda Ujjain şəhəri üzrə təxminən 80 dini məkanla bağlı müvafiq tədbirlər görülüb.

Yolun genişləndirilməsi layihəsi Uccayn administrasiyası tərəfindən şəhərdə hər 12 ildən bir keçirilən böyük dini toplantı – "Simhastha 2028"ə hazırlıq çərçivəsində təqdim edilib. Bildirilib ki, yolun genişləndirilməsi tədbir zamanı çoxsaylı zəvvarların hərəkətini tənzimləmək üçün zəruridir.

Tarixi 1390-cı ilə gedib çıxan Şahi Məscidi demək olar ki, Mahakaleşvar Məbədinin qarşısında və Kşipra çayının yaxınlığında yerləşir.


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA