Rəsmilərin məlumatına görə, Hindistanın UNESCO-nun Ümumdünya İrsi üzrə İlkin Siyahısına beş yeni məkan əlavə olunub: bunlara Madhya Pradeşdəki Udaigiri mağaraları və həm Hindistan, həm də Cənubi Afrikada yerləşən, "Satyagraha" (həqiqətə bağlılıq/qeyri-zorakı müqavimət) hərəkatı ilə əlaqəli məkanlar daxildir.

"PIB Culture" qurumu "X" sosial şəbəkəsindəki paylaşımında bunu ölkənin irsi üçün "qürurverici bir mərhələ" kimi qiymətləndirib.

Çərşənbə axşamı edilən paylaşımda qeyd olunub: "5 yeni əlavə ilə Hindistanın UNESCO-nun İlkin Siyahısındakı məkanların sayı 78-ə çatıb: Bağ (Bagh) mağara rəsmləri, Çambal Vadisi məbədlər qrupu, Udaigiri mağaraları, Ginnorqarh və Hindistan-Cənubi Afrika birgə transsərhəd təklifi olan 'Satyagraha' məkanları. Bu, Hindistanın zəngin irsi üçün qürurverici bir mərhələdir".

UNESCO-nun veb-saytına əsasən, Madhya Pradeşdəki Udaigiri təpəsində əsasən IV əsrin sonu və V əsrin əvvəllərində Qupta sülaləsinin himayəsi altında yaradılmış, qayada oyulmuş müqəddəs kompleks yerləşir.

Hindistanın bu namizədliyi ilə bağlı veb-saytdakı təsvirdə qeyd olunur ki, əraziyə qayada oyulmuş iyirmi mağara, heykəltəraşlıq panelləri, kitabələr, hərəkət yolları, erkən dövrə aid işarələr və yazılar olan qaya səthləri, həmçinin vahid ritual mənzərəsi yaradan müvafiq topoqrafik və hidroloji xüsusiyyətlər daxildir.

Bağ mağaraları qərbi Madhya Pradeşdə, Bağni çayının sahilində və Vindhya silsiləsinin cənub yamacında yerləşən, qayada oyulmuş doqquz Buddist mağarasından ibarət qrupdur.

Bu mağaralar əsasən bazalt süxurlarından ibarət olan bölgədə qumdaşından təşkil olunmuş yeganə geoloji çıxıntıdır; bu amil onların memarlıq formalarına və divar rəsmlərinin qorunub saxlanılmasına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərib.

Siyahıya həmçinin Mərkəzi Hindistanda keçmiş Rac Qond (Raj Gond) hökmdarlarının əsas möhkəmləndirilmiş paytaxtı olan Ginnorqarh qalası və Madhya Pradeşdəki Çambal Vadisi məbədlər qrupu (Bateşvar, Padavali və Kakarmath) əlavə edilib.

Bir məkanın "Ümumdünya İrsi" statusuna namizəd kimi nəzərdən keçirilməsi üçün əvvəlcə UNESCO-nun İlkin Siyahısına daxil edilməsi tələb olunur. İlkin siyahıya əlavə ediləcək beşinci obyekt, Mahatma Qandinin "Satyagraha" (həqiqətə əsaslanan müqavimət) ideyasının təkamülünü əks etdirən və Cənubi Afrikada konsepsiyanın formalaşması ilə başlayıb Hindistanda təcrübədən keçirilməsi, möhkəmləndirilməsi və institutsionalizasiyası ilə davam edən silsiləli transsərhəd mülk təklifidir.

UNESCO-nun veb-saytında qeyd olunduğu kimi, bu potensial obyektin doqquz komponentdən ibarət olması təklif edilir: bunlardan ikisi Qandinin 1893-1914-cü illər arasında 21 ilini keçirdiyi Cənubi Afrikada, yeddisi isə ömrünün böyük hissəsini yaşadığı Hindistanda yerləşir.

Məlumatda qeyd olunur ki, həmin doqquz komponent aşağıdakılardır: Cənubi Afrikada Pitermaritsburq stansiyası və Feniks qəsəbəsi; Hindistanda isə Mahatma Qandi Satyagraha Smarak, Sabarmati Aşramı, Mani Bhavan kompleksi, Harijan Sevak Sanqh kompleksi, Sevagram Aşramı, Ağa Xan Sarayı və Qandi Smriti iqamətgahı.

Bu doqquz komponent Satyagraha-nın təkamül mərhələlərini əks etdirir: irqi ayrı-seçkiliyə qarşı müqavimət forması kimi yaranması (Pitermaritsburq stansiyası); həqiqət və zorakılıqdan imtinaya sadiq icmaların formalaşması ilə bağlı axtarış mərhələsi (sonrakı aşramlar üçün prototip rolunu oynayan Feniks qəsəbəsi); Qandinin Hindistana qayıtması ilə ideyanın möhkəmlənməsi və kütləvi mülki itaətsizlik hərəkatlarına çevrilməsi (Mahatma Qandi Satyagraha Smarak, Sabarmati Aşramı, Mani Bhavan).

Veb-sayt əlavə edir ki, bu nominasiyanın sonuncu komponentləri hərəkatın irsinin təsbit olunduğu və institutsional xarakter aldığı mərhələni təmsil edir (Harijan Sevak Sanqh, Sevagram, Ağa Xan Sarayı, Qandi Smriti).

Reportyor.az 




KARUSEL / MƏDƏNİYYƏT