Beynəlxalq tədqiqat qrupu 1633-cü ildə İngiltərənin cənub-qərb sahillərində minlərlə Mərakeş qızıl sikkəsi daşıyarkən batmış Hollandiya ticarət gəmisini müəyyən edib və bu, dalğıcların 1995-ci ildə dəniz dibindən 400-dən çox sikkə çıxarması ilə başlayan otuz illik sirri həll edib.

Gəmi 1633-cü ilin payızında Mərakeşdən Hollandiyaya doğru yola düşən Hollandiya ticarət gəmisi olan "Dom van Keulen"dir. İngilis Kanalında şiddətli bir fırtınaya düşən gəmi böyük bir sızma keçirib və Devonda, İngiltərənin Salcombe şəhəri yaxınlığında batıb.

Təxminən 30 metr uzunluğunda olan qəzada hələ də toplar, lövbərlər və gündəlik əşyalar var; qızıl zinət əşyaları, qalay qablar və keramika da daxil olmaqla tapılmış artefaktlar hazırda Britaniya Muzeyinin kolleksiyalarında saxlanılır.

Tanınma, Bornmut Universiteti, Britaniya Muzeyi və Cənub-Qərb Dəniz Arxeologiya Qrupundan olan bir qrup tərəfindən aparılmış və tədqiqatçılara gəminin son səyahətini yenidən qurmağa imkan verən Britaniya Milli Arxivlərində yerləşən sənədlərlə işləmişdir.

Dom van Keulenin yükü ən vacib detal idi. Gəmidə ərəb saqqız, selitra, keçi dərisi və təxminən 9000 Berber dukat qızıl sikkəsi var idi. Bu sikkələr Mərakeşdə zərb edilmiş və metal təmizliyi üçün Avropa bazarlarında axtarılırdı.

Yükün əksəriyyəti qəzadan dərhal sonra tapılsa da, 400-dən çox sikkə dənizin dibində üç əsrdən çox qalmışdır. Onların 1995-ci ildə kəşfi Britaniya sularında Mərakeş qızıl sikkələrinin ən əhəmiyyətli tapıntılarından biri hesab olunur.

Sikkələr Mərakeşin 17-ci əsr Atlantik ticarətində tutduğu ticarət mövqeyinin maddi izidir. 1659-cu ilə qədər ölkəni idarə edən Sədi sülaləsinin hakimiyyəti dövründə Mərakeş Qərbi Afrika qızılını şimala, Aralıq dənizi və Avropa bazarlarına aparan trans-Sahara qızıl yollarının cənub ucunda yerləşirdi.

Mərakeş limanları holland, ingilis və flamand tacirləri ilə aktiv mübadilə əlaqələri saxlayırdı; Dom van Keulendən də çıxarılan selitra barıt istehsalında istifadə edilən strateji bir məhsul idi.

Tədqiqat, bu münasibətlərin əksər müasir tarixi hesabatlarından bir əsrdən çox əvvəl olan bir dövrdə Mərakeş və Avropa arasındakı ticarət əlaqələrinin dərinliyinə yeni işıq salır.


Reportyor.az 



MARAQLI / KARUSEL