Macarıstanın veteran millətçi lideri Viktor Orban bazar günü müxalifətdə olan Tisza partiyasının qələbəsindən sonra məğlubiyyətini etiraf etdi. Bu, onun Rusiyadakı müttəfiqləri və ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ağ Evi üçün böyük bir məğlubiyyət idi.

Sayılan səslərin 46 faizinə əsaslanan nəticələr göstərir ki, mərkəz-sağ, AB tərəfdarı olan Peter Magyarın Tisza partiyası 199 üzvlük parlamentdə Orbanın Fidesz partiyasından qabaqda 135 yer və ya həlledici üçdə iki çoxluq qazanıb.

"Seçki nəticələri hələ qəti deyil, amma vəziyyət başa düşüləndir və aydındır", Orban Fidesz kampaniya ofislərində bildirib. "Seçki nəticəsi bizim üçün ağrılıdır, amma aydındır."

Sorğu iştirakçıları rekord sayda seçici fəallığını proqnozlaşdırıblar və Macarıstan televiziyası Budapeştdəki bəzi səsvermə məntəqələrinin qarşısında uzun növbələr göstərib. Səsvermə məntəqələrinin bağlanmasından yarım saat əvvəl, saat 16:30-da verilən məlumatlara görə, seçicilərin 77,8 faizi səs verib ki, bu da dörd il əvvəlki 67,8 faizdən çoxdur.

Əgər yekun nəticələr ilkin oxunuşları təsdiqləsə, Orbanın 16 illik hakimiyyətdən sonra hökumətdəki dövrünün sona çatması təkcə Macarıstan üçün deyil, həm də Avropa İttifaqı, Ukrayna və digər ölkələr üçün əhəmiyyətli nəticələrə səbəb olacaq.

Bu, çox güman ki, Macarıstanın AB daxilindəki rəqib roluna son qoyar və müharibədən zərər çəkmiş Ukraynaya Orban tərəfindən bloklanan 90 milyard avro (105 milyard dollar) məbləğində kreditin yolunu açar.

Orbanın məğlubiyyəti, həmçinin Brüsselin Orbanın demokratik standartları aşındırdığına görə blokun dayandırdığı Aİ vəsaitlərinin Macarıstana verilməsi demək ola bilər.

Orbanın getməsi həmçinin Rusiya prezidenti Vladimir Putini AB-dəki əsas müttəfiqindən məhrum edəcək və Ağ Ev də daxil olmaqla Qərbin sağçı dairələrində şok dalğaları yaradacaq.

Macarıstanda Tiszanın qələbəsi, partiyanın korrupsiya ilə mübarizə aparmaq və məhkəmə sisteminin və digər qurumların müstəqilliyini bərpa etmək məqsədi daşıyacağını söylədiyi islahatlara yol aça bilər.

Lakin, bu cür islahatların miqyası Tiszanın Orbanın irsinin böyük hissəsini geri qaytarmaq üçün lazım olan üçdə iki konstitusiya çoxluğunu təmin edib-etməyəcəyindən asılı olacaq.

İqtisadi durğunluq Orbanın dəstəyinə zərbə vurdu
Avropaya şübhə ilə yanaşan Orban, Trampın "Amerikanı Yenidən Böyük Et" (MAGA) hərəkatı və Avropadakı pərəstişkarları tərəfindən plan kimi qəbul edilən "liberal olmayan demokratiya" modelini yaratdı.

Lakin bir çox macar üç illik iqtisadi durğunluqdan və artan yaşayış xərclərinin, eləcə də hökumətə yaxın oliqarxların daha çox sərvət toplaması barədə xəbərlərdən sonra 62 yaşlı Orbandan getdikcə daha çox bezib.

Tiszanın lideri Magyar bu məyusluqdan uğurla istifadə etmiş kimi görünür.

Macarıstanın paytaxtında Tiszaya səs verən 27 yaşlı Mihaly Bacsi, ölkənin dəyişikliyə ehtiyacı olduğunu söylədi.

“İctimai əhval-ruhiyyənin yaxşılaşdırılmasına ehtiyacımız var, bir çox ərazilərdə həddindən artıq gərginlik var və mövcud hökumət yalnız bu hissləri alovlandırır”, - deyə o bildirib.

Adını Zsuzsa kimi təqdim edən başqa bir seçici davamlılıq istədiyini bildirib.

“Son illərdə əldə edilən bütün nəticələrin qalmasını çox istərdim - və mən müharibədən çox qorxuram”, - deyə o, Macarıstanın şərq qonşusu Ukraynada gedən münaqişəyə toxunaraq bildirib.

Orban bazar günü keçirilən seçkiləri “müharibə və sülh” arasında seçim kimi təqdim etməyə çalışıb. Seçki kampaniyası zamanı hökumət ölkəni Magyarın Macarıstanı Rusiyanın Ukrayna ilə müharibəsinə sürükləyəcəyi barədə xəbərdarlıq edən lövhələrlə bəzəyib və o, bunu qətiyyətlə inkar edir.


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA