Sudanda davam edən vətəndaş müharibəsi, özünəməxsus və bucaqlı memarlığı ilə tanınan UNESCO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil olan qədim Meroë piramidalarının bütövlüyünü təhdid edir.

Paytaxt Xartumdan təxminən 200 kilometr şimalda yerləşən kompleks, eramızdan əvvəl 800-cü il və eramızın 350-ci illəri arasında Kuş Krallığının hökmdarları üçün kral məzarları kimi tikilmiş 200-dən çox piramidadan ibarətdir.

Heç biri salamat qalmayıb. Bəzilərinin başı kəsilib, digərləri əvvəlcə 1800-cü illərdə xəzinə axtaran avropalıların əli ilə dinamit, daha sonra isə iki əsrlik qum və yağış nəticəsində dağıntılara çevrilib.

Yerli arxeoloqlar mediaya açıqlamasında deyib ki, onların pisləşməsinin iqlim dəyişikliyi, müharibə və beynəlxalq qoruma səylərinin dayandırılması da daxil olmaqla bir çox "mənfi" amillərin birləşməsi ilə əlaqəli olduğunu söylədi: "Ən böyük problem odur ki, səhər tezdən daşların düşdüyünü görürük ki, bu da böyük bir problemdir. Yaxud kitabələri və rəsmləri olan ərazidə dəfn məbədlərinin içərisində duz tapardıq. Duz daşı zəiflədir və nəticədə bu kitabələri itirməyimizə səbəb olacaq.”

Hündürlüyü 6 metrdən 30 metrə qədər olan piramidaların adətən doğan günəşi qarşılamaq üçün şərqə baxan girişləri var.

Misir piramidalarından təxminən 800 il böyük olan piramidalar bir vaxtlar Sudanın ən çox ziyarət edilən irs yeri idi.

Lakin ordu ilə hərbiləşdirilmiş Sürətli Dəstək Qüvvələri arasında müharibənin başlamasından üç il keçməsinə baxmayaraq, onlar əsasən tərk edilmiş vəziyyətdədirlər.

Piramidaların mühafizəçilərindən biri olan Mustafa Əhməd dedi: “Ziyarətçilər gəlirdi, missiyalar fəaliyyət göstərirdi və 2023-cü ilə və müharibəyə qədər hər şey yaxşı idi.”

Sudandakı müharibənin sonu görünmədiyi üçün sərt səhra mühiti qədim dünyanın bu möcüzələrini viran etməyə davam edir.

Reportyor.az 



KARUSEL / MƏDƏNİYYƏT