Həddindən artıq videooyun oynayan yeniyetmələrdə beyin qabığının müəyyən nahiyələri daha nazik olur və onun səth sahəsi orta hesabla daha kiçikdir.

Videooyunlar yeniyetmələr arasında ən geniş yayılmış məşğuliyyətlərdən biridir və alimlər uzun müddətdir ki, onların beyin inkişafı ilə necə əlaqəli olduğunu öyrənməyə maraq göstərirlər.

Baş beyin qabığı beynin düşünmə, nitq və diqqətə cavabdeh olan xarici təbəqəsidir; onun qalınlığı və səth sahəsi yeniyetməlik dövründə dəyişikliyə uğrayır.

Alimlər müəyyən ediblər ki, videooyunlara daha çox vaxt sərf edən yeniyetmələrdə beyin qabığı orta hesabla daha nazikdir və bir sıra nahiyələrdə səth sahəsi daha kiçikdir.

Bununla belə, alimlərin fikrincə, bu, mütləq zərər və ya pozuntu demək deyil, çünki beyin qabığı yeniyetməlik dövrünün əvvəllərində təbii şəkildə nazilir və bundan sonra neyron əlaqələri daha səmərəli fəaliyyət göstərmək üçün yenidən təşkil olunur. Bu nəticəyə San-Fransiskodakı Kaliforniya Universitetinin alimləri gəliblər.

Alimlər "NeuroImage" jurnalında Amerika ABCD layihəsində iştirak edən 5686 nəfərin məlumatlarının təhlilini dərc ediblər; həmin layihədə təxminən 14 yaşlı yeniyetmələr MRT müayinəsindən keçib və onlara oyun vərdişləri barədə suallar verilib. Məlum olub ki, onlar gündə orta hesabla 3,1 saat oyun oynayıblar.

Müşahidə olunan əlaqələr oyunların növündən asılı olaraq dəyişib. Tək oyunçu ilə oynanılan oyunlar tez-tez nitq, ünsiyyət və emosiyaların tənzimlənməsi ilə əlaqəli beyin qabığı nahiyələrində daha kiçik səth sahəsi ilə əlaqələndirilib. Onlayn oyunlara gəldikdə isə, digər amillər nəzərə alındıqdan sonra, alimlər bu oyunları oynayanlar arasında statistik cəhətdən əhəmiyyətli fərqlər aşkar etməyiblər. Yaş məhdudiyyəti olan oyunlar isə tez-tez diqqət, həmçinin sosial və emosional siqnalların emalı ilə əlaqəli şəbəkələrdə daha nazik beyin qabığı ilə əlaqələndirilib.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, bu, səbəb-nəticə əlaqəsinin sübutu deyil, statistik əlaqədir. İstisna deyil ki, əvvəlcə beynin xüsusiyyətləri oyun seçiminə təsir göstərir; həmçinin müşahidə olunan fərqlər kiçik olub normal inkişaf prosesini əks etdirir. Alimlər bu amillərdən hansının daha əvvəl ortaya çıxdığını anlamaq üçün yeniyetmələri müşahidə etməyə davam edəcək. 


Reportyor.az 


KARUSEL / CƏMİYYƏT