Malayziya çərşənbə axşamı təxminən 1500 Myanma vətəndaşını geri göndərməyə başlayıb. Hüquq qrupları miqrantları müharibədən zərər çəkmiş ölkəyə qaytarmaqla onları təhlükəyə ata biləcək bir sxem başlatdı.

AFP bu barədə məlumat verib. 

Bu qrup, Kuala Lumpurun Malayziyada miqrant əleyhinə əhval-ruhiyyənin böyük bir artması fonunda həbs mərkəzlərindən "könüllü" şəkildə geri qaytarılmağa razı olduğunu bildirdiyi 5000 Myanma vətəndaşından birincisidir.

Lakin hüquq müdafiə təşkilatları həbs mərkəzlərindəki ağır şəraitin qərarlarını məcbur edə biləcəyini və 2021-ci ildən bəri müharibənin davam etdiyi Myanmada təhlükəli evə qayıdışla üzləşə biləcəklərini bildirirlər.

Nə Malayziya, nə də Myanma birinci qrupdakı Rohingyaların sayını rəsmi olaraq açıqlamayıb və onların təqiblərlə üzləşdikləri bir ölkəyə qaytarıla biləcəkləri ilə bağlı narahatlıq var. Hüquq qrupları soyqırımı adlandırırlar.

AFP-nin məlumatına görə, çərşənbə axşamı Malayziyanın şimal-qərbindəki Lumut dəniz bazasının yaxınlığındakı Məclis Perbandaran Manjung stadionuna onlarla avtobus polis müşayiəti altında gəlib.

Daha sonra onlar yaxınlıqdakı dəniz bazasına aparılacaq və gəmi ilə Myanmaya göndəriləcək.

Media ilə danışmaq səlahiyyəti olmadığı üçün anonimlik istəyən Myanma təhlükəsizlik mənbəyi bildirib ki, qayıqlar bu həftənin sonlarında Yanqonun cənubundakı Thanlyin Hərbi Dəniz Bazasında lövbər salacaq.

Dəniz nəqliyyatı veb saytlarında Myanmanın köməkçi dəstəyi və xəstəxana gəmisi Than Lwin dəniz bazasının kənarında lövbər salıb.

BMT-nin məlumatına görə, təqib olunan müsəlman azlıq olan Rohingya, Malayziyadakı 190.000 Myanma qaçqını və sığınacaq axtaran şəxsin üçdə ikisini təşkil edir.

Baş nazir Ənvər İbrahim iyul ayında Myanmanın Rohingyanın 5000 üzvünü geri almağa razı olduğunu açıqlayıb.

Plan, hakimiyyət orqanlarının Kuala Lumpurdakı BMT qaçqın agentliyinin ofisinin qarşısında toplaşan 100-dən çox Rohingyanı saxlamasından sonra elan edilib.

Onlar şimali Penanq əyalətindəki qeyri-rəsmi yaşayış məntəqəsindən çıxarılmaqla hədələndikdən sonra kömək istəyirdilər.

Rəsmilər etibarlı BMT sənədlərinə sahib olduqlarını təsdiqlədikdən sonra onlar daha sonra sərbəst buraxılıblar.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və hüquq-müdafiə qrupları tərəfindən səsləndirilən tənqidlərdən sonra, Myanma bu ayın əvvəlində xaricdə məcburi köçkün vəziyyətinə düşmüş vətəndaşlarının "təhlükəsiz və ləyaqətli" şəkildə geri qaytarılacağını vəd etdi.

Ötən həftə 160-dan çox vətəndaş cəmiyyəti qrupu birgə bəyanat yayaraq Malayziya hökumətini Myanmadakı vəziyyətlə bağlı vətəndaş təşkilatları ilə danışıqlar aparılana qədər "deportasiyaları dərhal dayandırmağa" çağırdı.

Ənvər bildirdi ki, vətənlərinə qaytarılma prosesini sürətləndirməyə kömək məqsədilə Myanmada çevrilişə rəhbərlik etmiş və sonradan mülki prezident olmuş Min Aunq Hlainqi rəsmi səfərə dəvət edəcək.

Lakin vətəndaş cəmiyyəti qrupları xəbərdarlıq etdi ki, "Malayziyanın xunta ilə əməkdaşlığı onun öz nüfuzu və dürüstlüyü bahasına olmamalıdır".

Malayziyanın Daxili İşlər Nazirliyi ötən ay bəyan etdi ki, Myanma hökuməti ilə əldə olunmuş razılığa əsasən, 5000 nəfər könüllü şəkildə vətəninə qaytarılacaq.

Nazirliyin məlumatına görə, avqustun ortalarına olan vəziyyətə əsasən, miqrasiya təcridxanalarında 10 388 Myanma vətəndaşı saxlanılırdı və onların hamısı qaçqın hesab olunmur.

Cənub-Şərqi Asiyada ən böyük qaçqın icmalarından birinə ev sahibliyi edən Malayziya 1951-ci il Qaçqınlar Konvensiyasını imzalamayıb və qaçqın statusunu rəsmən tanımır.

Malayziyadakı rohinya qaçqınları ksenofobiya və təzyiqləri gücləndirdiyi bildirilən onlayn dezinformasiya kampaniyalarının hədəfinə çevriliblər.

Əsasən müsəlmanlardan ibarət olan rohinya qrupunun bir çox üzvü 2017-ci ildə Myanmada həyata keçirilən amansız hərbi repressiyalar zamanı ölkədən qaçıb.

Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində soyqırımı işinin əsasını təşkil edən həmin hərbi əməliyyatdan sonra yüz minlərlə rohinya Myanmanı tərk edib.

Hazırda sərhədin digər tərəfində – Banqladeşdə, dünyanın ən böyük qaçqın məskənində 1,2 milyondan çox rohinya yaşayır, lakin oradan vətənə qaytarılma ilə bağlı danışıqlar çox az irəliləyişə səbəb olub.


Reportyor.az 



KARUSEL / DÜNYA