ABŞ-da aparılan genişmiqyaslı bir araşdırma göstərib ki, depressiya xərçəngdən ölüm riskinin artması ilə əlaqəli ola bilər; eyni zamanda, xərçəng diaqnozu qoyulduqdan sonrakı ilk həftələrdə psixoterapiya almaq xərçənglə bağlı ölüm riskinin azalması ilə əlaqələndirilib.

San-Dieqodakı Kaliforniya Universitetinin tədqiqatçıları izah ediblər ki, xərçəng xəstələrində depressiyanı aşkar etmək çətin ola bilər; çünki yorğunluq, diqqəti cəmləməkdə çətinlik və maraq itkisi kimi simptomlar xərçəngin əlamətləri və ya müalicənin əlavə təsirləri ilə üst-üstə düşə bilər. Araşdırmanın nəticələri bazar ertəsi günü Bostonda keçirilən Amerika Radiasiya Onkologiyası Cəmiyyətinin (ASTRO) illik konfransında təqdim edilib.

Psixi sağlamlığın qorunması xərçəng xəstələrinin müalicəsinin mühüm hissəsidir; belə ki, depressiya xəstələrin diaqnoz və müalicə prosesinə uyğunlaşmasını çətinləşdirə, həmçinin onların həyat keyfiyyətinə və xəstəliyin tələblərini idarə etmək bacarığına mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə də, depressiya əlamətlərinin erkən aşkarlanması, eləcə də müvafiq psixoloji dəstək və müalicəyə çıxış imkanı, standart tibbi xidmətlə yanaşı, xəstələrə müalicə prosesinin öhdəsindən gəlməkdə kömək edə bilər.

Tədqiqatçılar altı geniş yayılmış xərçəng növündən (süd vəzi, kolorektal, prostat, sidik kisəsi, böyrək və ağciyər xərçəngi) biri diaqnozu qoyulmuş 265 000-dən çox insanın məlumatlarını təhlil ediblər. Xəstələrin təxminən 22%-də həmçinin ağır depressiv pozuntu müşahidə olunub.

Araşdırma nəticəsində məlum olub ki, depressiyası olan xəstələrdə xərçəngdən ölüm riski depressiyası olmayanlarla müqayisədə 11% daha yüksəkdir. Diaqnoz qoyulduqdan bir il sonra xərçənglə bağlı ölüm göstəricisi depressiyası olan xəstələrdə 29%, depressiyası olmayanlarda isə 21% təşkil edib. Beş ildən sonra bu göstəricilər müvafiq olaraq 43% və 35%-ə yüksəlib.

Depressiya ən çox ağciyər xərçəngi xəstələri arasında (27%) müşahidə edilib, ən az isə prostat xərçəngi xəstələrində (13%) qeydə alınıb. Depressiya hər altı xərçəng növü üzrə xərçənglə bağlı ölüm riskinin artması ilə əlaqəli olub və ən güclü əlaqə prostat xərçəngi xəstələrində müşahidə edilib.

Psixoterapiya
Bunun əksinə olaraq, statistik düzəlişlər nəzərə alındıqda, xərçəng diaqnozu qoyulduqdan sonrakı ilk dörd həftə ərzində psixoterapiya almaq depressiyası olan xəstələrdə xərçənglə bağlı ölüm riskinin 21% azalması ilə əlaqələndirilib. Müalicə gecikdikcə bu əlaqə zəifləyirdi: müalicə səkkiz həftə ərzində aparıldıqda riskin azalması 13%, 12 həftə ərzində aparıldıqda isə 12% təşkil edirdi.

Beş il ərzində xərçənglə əlaqəli ölüm halları psixoterapiya alan xəstələr arasında 31%, bu müalicəni almayanlarda isə 44% olmuşdur.

Bununla belə, diaqnoz qoyulduqdan sonrakı ilk dörd həftə ərzində depressiyadan əziyyət çəkən xərçəng xəstələrinin yalnız 3%-i psixoterapiya seansı keçmişdir. 12-ci həftəyə qədər bu göstərici 4,6%-ə yüksəlmişdir.

Tədqiqatçıların fikrincə, əldə edilən nəticələr xərçəng xəstələrində depressiyanın erkən aşkarlanması və müalicəsinin, eləcə də xəstələrin ehtiyaclarına və xərçəngin müxtəlif növlərinə uyğunlaşdırılmış fərdi psixoloji dəstək planlarının hazırlanmasının vacibliyini vurğulayır.


Reportyor.az 



KARUSEL / CƏMİYYƏT