Bu sahədə aparılan ən genişmiqyaslı yeni bir araşdırma göstərib ki, gündəlik həyatdan qaynaqlanan xroniki stress ürəkdə daimi struktur dəyişikliklərinə səbəb ola və ürək tutması, eləcə də insult riskini artıra bilər.

MRC Tibb Elmləri Laboratoriyası və London İmperial Kollecinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılan bu araşdırmada Böyük Britaniyada yaşayan təxminən 480 000 böykün məlumatları təhlil edilib.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, sosial-iqtisadi vəziyyət və həyat tərzi ilə əlaqəli olan xroniki iltihab bu dəyişikliklərin əsas səbəbidir. Onlar ürəyin görüntülənməsi və genetik məlumatlarla yanaşı, "qlikoprotein asetilləşməsi" (GlycA) kimi tanınan qan markerindən istifadə ediblər.

"European Journal of Preventive Cardiology" jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, ən yüksək iltihab səviyyəsinə (yuxarı 20%-lik qrup) malik insanlarda ürək tutması və ya insult keçirmə ehtimalı, ən aşağı səviyyəyə (aşağı 20%-lik qrup) malik olanlarla müqayisədə 43% daha yüksək olub. Onların ürəklərində həmçinin aydın struktur dəyişiklikləri – ürək divarlarının qalınlaşması, ürək kameralarının kiçilməsi və ürəyin dolma funksiyasının zəifləməsi kimi hallar müşahidə edilib; bu dəyişikliklər illər ərzində gizli şəkildə inkişaf edərək sonda ürək çatışmazlığına səbəb ola bilər. Yüksək iltihab səviyyələri siqaret çəkmə və piylənmə ilə yanaşı, yoxsulluq və psixoloji gərginliklə də güclü şəkildə əlaqələndirilib.

London İmperial Kollecindən professor Deklan O'Reqan (Declan O'Regan) bildirir: "Milyonlarla insan ürəklərini tədricən dəyişdirən və uzunmüddətli zədələnməyə səbəb olan gizli iltihabla yaşaya bilər. Xroniki iltihab mürəkkəb bir prosesdir, lakin o, ətraf mühitimiz, iqtisadi vəziyyətimiz, ailəmizin sağlamlığı və həyat tərzimizlə əlaqəlidir.
Həmçinin, iltihabla bağlı görə biləcəyimiz tədbirlər də var; məsələn, siqaret çəkməni və piylənməni azaltmaq kimi."

O, əlavə edib: "Təəccüblü məqam o idi ki, güclü genetik amillərlə yanaşı (bəzi insanlar təbii olaraq daha dözümlü və ya daha həssas olurlar), sosial amillər və psixi sağlamlıq da iltihab və ürək zədələnməsi ilə güclü şəkildə əlaqəli idi."
Araşdırma zamanı "interleykin-1" və "şiş nekrozu amili" (TNF) ailələrinə aid əsas iltihab zülalları bu zədələnmənin potensial səbəbkarları kimi müəyyən edilib. Onlardan bir neçəsi artıq klinik sınaqlarda dərmanların hədəfi kimi istifadə olunur ki, bu da iltihab əleyhinə müalicələrin simptomlar ortaya çıxmazdan əvvəl ürək xəstəliklərinin qarşısını almağa kömək edə biləcəyinə dair ümidləri artırır.

Əldə edilən nəticələr göstərir ki, iltihab üçün qan analizlərinin genetik risk göstəriciləri ilə birləşdirilməsi erkən mü Tədqiqatçılar vurğuladılar ki, genetik meyilliliyi olan və ya əlverişsiz şəraitlə üzləşən insanlar mütləq ürək xəstəliyinə düçar olacaqları anlamına gəlmir və uzunmüddətli iltihabın qarşısını almaq üçün çox şey etmək mümkündür.

Britaniya Ürək Fondunun professoru Brayan Uilyams qeyd etdi: "İltihab orqanizmin sağalma prosesinin bir hissəsidir, lakin onun mənfi tərəfi də var. Bu tədqiqat ürəyi qoruyan həyat tərzi dəyişiklikləri etməkdə insanlara dəstək olmaqla yanaşı, iltihabın və ürək sağlamlığının pisləşməsinin səbəblərini aradan qaldırmağın vacibliyini vurğulayır ".

Reportyor.az 


KARUSEL / CƏMİYYƏT