Pəhriz ürək sağlamlığının qorunmasında və qan xolesterol səviyyəsinin tənzimlənməsində mühüm rol oynayır. Gündəlik qida seçimlərimiz sağlam tarazlıq və zərərli yüksəliş arasında əhəmiyyətli bir fərq yarada bilər.

Müəyyən qidalar "pis" xolesterolu azaltmağa və arterial sağlamlığı gücləndirməyə kömək etsə də, digərləri onu artıra bilər və ürək xəstəliyi riskini artırır. Buna görə də, ürəyi qorumaq və uzunmüddətli funksiyalarını dəstəkləmək üçün lif və sağlam yağlarla zəngin balanslaşdırılmış bir pəhriz rejiminin qəbul edilməsinin əhəmiyyəti var.

Bu kontekstdə, Nyu-Yorkdakı Mount Sinai Fuster Ürək Xəstəxanasının kardioloqu Dr. Joanna Contreras, Verywell Health-ə pəhriz seçimlərinin xolesterol səviyyəsini idarə etməkdə və ürək-damar sağlamlığını dəstəkləməkdə həlledici amil olduğunu izah edir.

Xolesterolu Anlamaq
Dr. Contreras xolesterolun bütün bədən hüceyrələrində olan mumlu bir maddə olduğunu izah edir. Lakin, yüksək səviyyələr - xüsusən də Aşağı Sıxlıqlı Lipoprotein (LDL) və ya "pis" xolesterol - koronar arteriya xəstəliyi və ürək tutmaları riskini artırır və bu da onun idarə olunmasını vacib edir.

O, pəhrizin bu səviyyələrə birbaşa təsir etdiyini qeyd etdi. Doymuş yağlar və trans yağlarla zəngin qidalar LDL-in artmasına kömək edir, sağlam yağlar və liflə zəngin qidalar isə onun azalmasına kömək edir. Bundan əlavə, qaraciyər xolesterol istehsalından məsul olsa da, qidanın keyfiyyəti istehsal miqdarına və qan dövranından xaric edilməsinin səmərəliliyinə təsir göstərir. Rafinə edilmiş karbohidratların və əlavə şəkərlərin həddindən artıq istehlakı "yaxşı" xolesterolu (HDL) aşağı sala və triqliseridləri artıra bilər.

Ürək Sağlamlığı üçün Tövsiyə Edilən Qidalar
Xolesterol səviyyəsini azaltmaq üçün Dr. Kontreras aşağıdakıları əhatə edən yüksək lifli pəhriz tövsiyə edir:

Taxıllar və paxlalılar: Yulaf, arpa, lobya və mərcimək.

Meyvə və tərəvəzlər: Xüsusilə alma və giləmeyvələr.

Sağlam Yağlar: Zeytun yağı, avokado və qoz-fındıq.

Yağlı Balıqlar: Qızılbalıq, sardina və skumbriya (Omeqa-3 ilə zəngindir).

Bitki Əsaslı Zülallar: Tofu və paxlalılar.

Bütün Taxıllar: Qəhvəyi düyü, kinoa və tam buğda.

Bitki Sterolları: Toxumlarda, qoz-fındıqda və müəyyən zənginləşdirilmiş məhsullarda olur.

Məhdudlaşdırmaq və ya çəkinmək lazım olan qidalar
Əksinə, o, xolesterolu artıran qidaların, məsələn, aşağıdakıların məhdudlaşdırılmasını vurğuladı:

Yüksək yağlı ətlər: Yağlı qırmızı ətlər və emal olunmuş ətlər (kolbasa, delikates ətləri).

Tam yağlı süd məhsulları: Kərə yağı və tam süd məhsulları.

Trans yağlar: Qızardılmış qidalar, kommersiya məqsədli bişmiş məhsullar və emal olunmuş qəlyanaltılar.

Ultra emal olunmuş qidalar: Kartof çipsləri, fast food və şəkərli içkilər.

Rafinə edilmiş karbohidratlar: Ağ çörək, xəmir xörəkləri və əlavə şəkərlər.

Halistik həyat tərzi yanaşması
Sonda Dr. Kontreras pəhriz təkmilləşdirmələrinin sağlam həyat tərzinə inteqrasiya edilməli olduğunu vurğuladı, bura aşağıdakılar daxildir:

Fiziki fəaliyyət: Həftədə ən azı 150 dəqiqə orta səviyyəli fəaliyyət.

Çəki idarəetməsi: Sağlam BKİ-ni qorumaq.

Vərdişlərə nəzarət: Siqareti tərgitmək və spirtli içki istehlakını azaltmaq.

Zehni və fiziki istirahət: Kifayət qədər yuxu almaq və stressi idarə etmək.


Reportyor.az 



SAĞLAMLIQ / KARUSEL