Son bir araşdırma körpələr arasında ekran qarşısında vaxtın artması ilə bağlı narahatlıq doğuran bir tendensiyanı ortaya qoyub.

Ekspertlərin xəbərdarlıq etdiyi kimi, bu tendensiya bir sıra sağlamlıq və inkişaf problemlərinə səbəb ola bilər və valideynlər üçün ciddi narahatlıqlar yaradır.

Mobil ekranlar getdikcə kiçik uşaqların gündəlik həyatının bir hissəsinə çevrilir. Mütəxəssislərin fikrincə, həddindən artıq təsir onların danışmaq, öyrənmək və diqqəti saxlamaq qabiliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, məsələ təkcə ekran qarşısında vaxtın miqdarında deyil, həm də ondan necə istifadə edilməsindədir.

London Universitet Kolleci tərəfindən aparılan araşdırma, doqquz aylıq körpələrin təxminən dörddə üçünün gündəlik ekran qarşısında olduğunu, bəzilərinin isə onların qarşısında üç saatdan çox vaxt keçirdiyini aşkar edib.

Mütəxəssislər deyirlər ki, bu yaşda həddindən artıq ekran qarşısında olmaq erkən inkişafa mane ola bilər, o cümlədən dil mənimsəməsində gecikmələr, sosial qarşılıqlı əlaqənin azalması və diqqət müddətinin qısalması.

Tədqiqat həmçinin maraqlı bir nümunəni vurğulayıb: bacı-qardaşları olan və ya iki valideynli ailələrdə yaşayan uşaqların ekran qarşısında vaxtı daha az olur.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı iki yaşdan kiçik uşaqlara ekran qarşısında vaxt keçirməməyi tövsiyə edir, iki-dörd yaşlı uşaqlar üçün isə gündə maksimum bir saatla məhdudlaşdırır.

Lakin qlobal məlumatlar ziddiyyətli bir reallığı göstərir, iki yaşdan kiçik uşaqlardan yalnız dörddə biri bu qaydalara əməl edir.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, narahatlıq yalnız ekran istifadəsinin müddəti deyil, həm də onun məqsədi və kontekstidir.

Mütəxəssislər valideynlərə ekran istifadəsi zamanı uşaqlarla ünsiyyət qurmağı və rəqəmsal cihazların danışmaq, oxumaq və oynamaq kimi vacib inkişaf fəaliyyətlərini əvəz etməməsini təmin etməyi məsləhət görürlər.

Onlar həmçinin xəbərdarlıq edirlər ki, erkən uşaqlıqda həddindən artıq ekran qarşısında olmaq zehni, psixoloji və fiziki inkişaf üçün risk yarada bilər, potensial olaraq gecikmiş nitq və bəzi tədqiqatçıların "virtual autizm" adlandırdığı problemlərə səbəb ola bilər.

Səhiyyə mütəxəssisləri iki yaşdan kiçik uşaqları ekranlardan tamamilə uzaq tutmağı, eyni zamanda böyük uşaqların ekran qarşısında vaxtını gündə bir saatdan az məhdudlaşdırmağı tövsiyə edirlər.


Reportyor.az 




KARUSEL / CƏMİYYƏT